ماه رجب، ماه یگانه شدن با خدا

اصغر طاهرزاده

حدیث فرشته داعى

در مورد عظمت و اهمیت ماه رجب توجه كنید به روایت مشهورى از پیامبر اكرم (ص) در كتب روایى ما از جمله در كتاب اقبال سید بن طاووس در اعمال ماه رجب و یا در كتاب المراقبات مرحوم آیت الله ملكى تبریزى (ره)(1) كه به حدیث فرشته «داعى» مشهور است. آن روایت عبارت است از این كه:
رُوى عن النَّبى (ص): «انَّ اللهَ تَعالی نَصَبَ فِی السَّماءِ السّابِعَةِ، مَلِكاً یُقالُ لَهُ الدّاعِی»؛ یعنى خداوند یك ملكى در آسمان هفتم دارد كه اسم آن ملك «داعى» است. چرا جایگاه این ملك آسمان هفتم است؟ چون آسمان هفتم مقام حقیقت محمّدى (ص) است یعنى این روایت بر مقام پیامبرآخرالزمان (ص) منطبق است. بعد حضرت محمد (ص) مى فرمایند: «فَاذا دَخَلَ شَهرُ رَجَب، یُنادی ذلِكَ المَلَكُ كُلَّ لَیْلَةٍ مِنْهُ الَی الصَّباحِ» از سر شب تا صبح این مَلَك ندا مى كند. یعنى نورى از غیب هفتم عالم بر غیب جان شما ندا مى كند- یك ارتباط پنهانى باطنى از ابطن عالم كه همان آسمان هفتم باشد و دیگر بالاتر از آن مرتبه اى نیست، ارتباطى از آن باطنى ترین حقایق، با بنیان وجود ما برقرار مى شود. آرى؛ خداوند آن ملك را مأمور كرده است كه در این ماه با جان ما حرف هایى را بزند، كه عرض خواهیم كرد. خداوند به لطف و كرم خودش به ما كمك كند كه در این ماه آن ندا را بشنویم، آرى مى شود شنید. خودتان ملاحظه كنید، در شروع ماه رجب گویا حال و هواى روحى
شما مستعد پذیرش الطاف خاصى شده است. پس معلوم است آن ندا چون نسیمى بر جان مسلمانان مى وزد و پیامبر اكرم (ص) نیز این نور را مى بینند كه دارند از آن خبر مى دهند و به ما توصیه مى فرمایند: خود را براى پذیرش آن الطاف خاص آماده كنید.
حتماً مى دانید كه ماه رجب قبل از اسلام هم مورد توجه بوده است. حضرت نوح (ع) در ماه رجب كشتى شان را حركت دادند، چون در چنین شرایطى امید بیشترین لطف را داشتند. در تاریخ داریم كه خود اهل مكّه با این كه مسلمان نبودند حرمت این ماه را حفظ مى كردند، چون رعایت حرمت ماه رجب و استفاده كردن از الطاف خاص خداوند در این ماه در پیام سایر پیامبران (سلام الله علیهم) هم مطرح بوده است و اهل مكه در عین بت پرستى، تحت تأثیر توصیه انبیاء گذشته بوده اند.
این مَلك «داعى» چه مى گوید؟ ملاحظه كنید این انوار به قلب مى خورد «طُوبی لِلذّاكِرینَ، طُوبی لِلطّائِعینَ» یعنى ملك مى گوید، خوشا به حال آنهایى كه اهل ذكر حق هستند،
خوشا به حال آنهایى كه اهل اطاعت از حق هستند و لذا به جهت گفتار این مَلك، علاقه اى به ذكر خدا و كششى به سوى اطاعت بیشتر در شما ایجاد مى شود. مَلك مى گوید:
اى ذاكران! مطیعان! مستغفران! مژده، مژده، بشارت، بشارت. «یقُولُ اللهُ تَعالی: انَا جَلیسُ مَنْ جالَسَنی»؛ این ملك مى گوید كه خداى تعالى مى فرماید: كسى كه با من بنشیند، من با او مى نشینم، من همنشین كسى هستم كه با من همنشین شود. یعنى خداوند در این ماه از طریق سروش ملكِ داعى، مخلوقش را به همنشینى با خودش دعوت مى كند و برمى انگیزاند. و حتماً مى دانید با ذكر و یاد خدا ورعایت دقیق حرام و حلال حضرت حق است كه ما یاد خدا مى كنیم و این ها وسیله اى است كه آدم زمینه اى فراهم كند تا با خدا بنشیند. خداوند خبرى را در این ماهِ خاص به طالبان انس با حق مى دهد كه بنده مى تواند همنشینى خاص الهى را در این ماه براى خود تهیه ببینیدو به واقع لطفى از این بالاتر نیست، گفت:
این كه بینى مرده وافسرده اى
زان بُوَدكه ترك سَروَركرده اى


مى خواهند در این ماه راه انس با حقّ را براى ما باز كنند. دیده اید بعضى مواقع از بودن خودتان خسته شده اید، دائماً حوصله تان سر مى رود؟! این به جهت قطع ارتباط باطنى قلب است با حق، حالا اگر انس با حق وارد زندگى و
جان تان شد و خداوند جلیس شما شود، حوصله سررفتن برایتان معنى نمى دهد. چرا كه:
هر كه در خانه اش صنم دارد
گر نیاید برون چه غم دارد

اتحاد حكم عبد با رب

ادامه سخن حضرت حق این است:
«وَ مُطیعُ مَنْ اطاعَنی»؛ الله اكبر! خیلى عجیب است، خداوند مى فرماید: در این ماه بدانید كه من اطاعت مى كنم از كسى كه از من پیروى كند. ببینید مشكل چقدر عجیب حل مى شود. مگر ما گاهى نمى خواهیم از شرّ یك مشكل یا از یك فساد اخلاقى و از وسوسه هاى آزاردهنده، راحت شویم؟ مى فرماید: این ماه آن زمانى است كه اگر یاد مرا در قلبت زنده كنى و از من اطاعت كنى، آن وقت هر چه بخواهى، من از تو اطاعت مى كنم و هر چه بخواهى به تو

مى دهم. یعنى از دریچه رجبى شدن، مى شود حوائجى را كه خداوند حاضر و مایل است به ما بدهد، به ما بدهد. یعنى بنده رجبى، بنده اى است كه مى تواند كارى كند كه حكم خدا با حكم خود آن بنده متّحد شود.
خداوند سخت عاشق بنده خودش است و به دنبال آن است كه بنده اش از او چیزى بخواهد تا درخواست آن بنده را اجابت كند. حالا در ماه رجب این محبّت و عشق به بند گانش به اوج خود مى رسد و لذا خودش در دهان بنده اش مى گذارد كه من مطیع كسى هستم كه از من اطاعت كند، پس بنده عزیز من! یك قدم در راه بندگى من بردار، و بعد شروع كن از من چیز خواستن، من مطیع درخواست هاى تو هستم. این سفره به صورت خاصّ آن در ماه رجب گسترده شده است و لذا باید هنر استفاده كردنش را به دست آورد.

رجب؛ عامل شكل دهى به شخصیت قیامتى انسان

در همین جا یادتان بیاوریم كه در روایت هست: «در روز قیامت در موقف محشر، یعنى در آن تنهایى محض، ندا مى آید: «اینَ الرَّجَبِیون»؛ یعنى كجایند كسانى كه در ماه رجب، با خداى خود انس خاص گرفتند و نگذاشتند ماه رجب به راحتى از دستشان برود؟ پس معلوم است كه با اعمال ماه رجب براى انسان یك نوع شخصیت خاص پدید مى آید، یعنى رجبى شدن یك نوع وجود تكوینى و یك هویت خاص براى انسان به وجود مى آورد كه در عالم قیامت كه حقایق ظاهر مى شود، این شخصیت خاص آن ها ظاهر مى گردد. رجبى شدن، چیز ساده اعتبارى مثل اسم گذارى روى افراد نیست كه بدون رابطه با حقیقت افراد باشد.
در عظمت ماه رجب، رسول خدا (ص) مى فرمایند: ماه رجب؛ ماه عظیم خدا است كه هیچ ماهى از نظر حرمت و فضل در نزد خدا همطراز آن نیست. حتّى در زمان جاهلیت ماه رجب را محترم مى شمردند، و اسلام عظمت آن را مورد تأكید قرار داد. بعد فرمودند
: انَّ رَجَبَ شَهرُ «الله» و شعبانُ «شهری» و رمضانُ «شهر امَّتی»
، یعنى رجب ماه

خدا است و شعبان ماه من است و رمضان ماه امت من است.(2)