فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 7

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره انبیا آیه 77

(77) وَنَصَرْنَهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُواْ بَِایَتِنَآ إِنَّهُمْ کَانُواْ قَوْمَ سَوْءٍ فَأَغْرَقْنَهُمْ أَجْمَعِینَ
و او را در برابر مردمی که آیات (و نشانه های) ما را تکذیب می کردند، یاری دادیم، بدرستی که آنان، مردم بدی بودند، پس همه ی آنها را غرق کردیم.
نکته ها:
شاید مراد از دعا و ناله ی حضرت نوح «ندا»، همان نفرینی باشد که در آیه 27 از سوره ی نوح بدان اشاره شده است که: (ربّ لا تَذر علی الارض مِن الکافرین دَیّارا)، پروردگارا! هیچ کافری را بر روی زمین باقی مگذار. و شاید این نفرین، بعد از یأس از ایمان مردم بوده است که: (لن یؤمن من قومک الاّ من قد آمن)**هود، 38.*** ای نوح! جز آن کسانی که به تو ایمان آورده اند، هرگز، کس دیگری ایمان نخواهد آورد. از این روی پس از 950 سال تبلیغ و آن همه صبر و تحمل، سرانجام دست به دعا برداشت: (فدعا ربّه انّی مغلوبٌ فانتصر)**قمر، 10. ***خداوندا! من مغلوب هستم، پس مرا یاری فرما.
پیام ها:
1- شنیدن تاریخ دیگران و توجّه به مصائب و مشکلات آنان، انسان را صبور می سازد. (و نوحاً اذ...)
2- دعای انبیا مستجاب است. (نادی - فاستجبنا) (دعا در تحولات تاریخ نقش دارد) (نادی ... اغرقنا)
3- اگر قدرتی بر تغییر جامعه ی فاسد ندارید، به فکر نجات خود از آنجا باشید. (فنجینّاه ...)
4- زندگی در جامعه ی کفرآلود بلایی بسیار بزرگ است. (الکرب العظیم)
5 - عاقبت، اهل حقّ، پیروز و اهل باطل، نابود شدنی هستند. (نصرناه - اغرقناهم)
6- بلاها، بازتاب افکار و اعمال خود انسان هاست. (انهم کانوا قوم سوء فاغرقناهم)

سوره انبیا آیه 78

(78) وَدَاوُدَ وَسُلَیْمَنَ إِذْ یَحْکُمَانِ فِی الْحَرْثِ إِذْ نَفَشَتْ فِیهِ غَنَمُ الْقَوْمِ وَ کُنَّا لِحُکْمِهِمْ شَهِدِینَ
و داود و سلیمان (را یاد کن) آن هنگام که درباره ی کشتزاری که گوسفندان قوم، شبانگاه در آن چریده (و آن را تباه ساخته بودند) داوری می کردند و ما شاهد داوری آنان بودیم.

سوره انبیا آیه 79

(79) فَفَهَّمْنَهَا سُلَیْمَنَ وَکُلًّا ءَاتَیْنَا حُکْماً وَعِلْماً وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُدَ الْجِبَالَ یُسَبِّحْنَ وَالطَّیْرَ وَکُنَّا فَعِلِینَ
پس ما آن (حکم حقّ) را به سلیمان تفهیم کردیم و ما به هر یک از آنها، فرزانگی و دانش دادیم، و کوهها را رام داود ساختیم (بطوری که آنها) و پرندگان (با او) تسبیح می گفتند، و ما انجام دهنده ی این کارها بودیم.
نکته ها:
آنچه از روایات و تفاسیر، پیرامون ماجرای مطرح در این آیه بدست می آید این است که: گوسفندانی شبانه وارد تاکستان شخصی می شوند و آن را ضایع و خراب می کنند، صاحب درختان انگور، شکایت به نزد داود علیه السلام می برد، و حضرت برای جبران خسارت، حکم به تحویل تمام آن گوسفندان به صاحب باغ می کند، امّا فرزند ایشان، سلیمان، راه حلّ دیگری به پدر پیشنهاد می دهد و آن اینکه گوسفندان در اختیار شاکی قرار گیرد تا او از منافع آنها استفاده کند و باغ به صاحب گوسفندان تحویل گردد تا او به ترمیم آن بپردازد و بعد از جبران خسارت، هر یک مال اصلی خود را باز پس گیرند.**الفقیه، ج 3، ص 57.***
بدیهی است که هر دو پیامبر بدنبال راهی برای جبران خسارت بودند، لیکن پدر (داود علیه السلام ) آن را در تحویل گوسفندان می دانست ولی فرزند (سلیمان علیه السلام ) می خواست به وسیله منافع گوسفندان آن را تدارک کند.
خداوند می فرماید: اگر چه ما به هر دو، علم و حکمت عطا کردیم، ولی در این مورد داوری سلیمان بهتر بود.
در حدیثی آمده است که هرگاه داود علیه السلام به خواندن کتاب آسمانی «زبور» مشغول می شد، کوه و سنگ و پرنده ای نبود مگر اینکه با شنیدن صدای داود علیه السلام با او همنوا می گردید.**تفاسیر صافی و نورالثقلین.***
پیام ها:
1- باید احترام پدر، حتّی در ترتیب ذکر نام او با فرزند رعایت شود. (داود و سلیمان)
2- قضاوت، یکی از شئون انبیا است. (اذ یحکمان)
3- انبیا مراجع اصلی و واقعی حل اختلافات مردم هستند. (اذ یحکمان)
4- جبران ضرر و زیان، اختصاص به موارد عمد ندارد. (نفشت فیه غنم القوم)
5 - قاضی باید خدا را بر کار خود شاهد و ناظر بداند. (کنّا لحکمهم شاهدین)
6- فهم و درک درست بدون عنایت الهی میسور نیست. (فهّمناها)
7- گاهی خداوند به فرزند خیری عطا می کند که به پدر نمی دهد. (فهّمناهاسلیمان)
8 - تسبیح کوه ها، بازتاب صدای تسبیح کننده نیست، بلکه خود یک تسبیح واقعی و حقیقی است. (مع داود یسبّحن)
9- همه موجودات از جمله کوه ها و پرندگان بهره ای از شعور دارند و به تسبیح خداوند مشغولند. (یسبّحن)