فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 7

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره مریم آیه 82

(82) کَلَّا سَیَکْفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمْ وَیَکُونُونَ عَلَیْهِمْ ضِدّاً
هرگز (به این آرزو نمی رسند، بلکه) به زودی (معبودها) پرستش آنان را منکر خواهند شد و در برابر آنان (به جای عزت بخشی) به مخالفت بر می خیزند.
نکته ها:
به گفته ی علامه طباطبایی، جمله ی (کلاّ سیکفرون) دو گونه تفسیر دارد:
الف: مشرکین به عبادت خویش کفر خواهند ورزید و مخالف بت ها خواهند شد.
ب: طاغوت ها وبت ها، بجای شفاعت وعزّت ویاری عبادت کنندگان خود، علیه آنان قیام خواهند کرد. در قرآن آیات دیگری نیز به این معنا دلالت دارد.**(یکفرون بشرککم) معبودها شرک ورزی شما را انکار خواهند کرد. فاطر، 14.
(و اذا حشر الناس کانوا لهم اعداء و کانوا بعبادتهم کافرین) هنگامی که مردم در قیامت محشور شوند، معبودها دشمن بت پرستان شده و عبادات آنان را انکار خواهند کرد. احقاف، 6.***
«عَزیز» یعنی پیروز ونفوذناپذیری که نمی توان به او ضرر و شرّی رساند.
امام صادق علیه السلام فرمود: مقصود از «آلهة» رؤسایی هستند که مردم با اطاعت از آنان، در جستجوی عزّتند.**تفسیر صافی.*** البتّه ضدّیت معبودهایی مانند طاغوت ها و شیطان ها با پیروان خود روشن است، امّا معبودهایی مانند سنگ و چوب و غیره ممکن است به اراده ی خداوند در روز قیامت به زبان در آیند و از مشرکین و پرستش کنندگان خود، بیزاری جویند.**تفسیر نمونه.***
امام صادق علیه السلام در ذیل آیه فرمودند: مراد از عبادت در آیه، سجده ورکوع نیست، بلکه اطاعت است وفرمود: «مَن اطاع مخلوقاً فی معصیة الخالق فقد عبده» هرکس با اطاعت از مخلوقی مرتکب گناه شود، آن اطاعت به منزله ی پرستش است.**تفسیر نورالثقلین.***
پیام ها:
1- عزّت خواهی در فطرت انسان هست، ولی او در مصداق اشتباه می کند و سراغ منبع حقیقی عزّت نمی رود. (اتّخذوا من دون الله ...)
2- قیامت نزدیک است، آن را باور کنیم. (سیکفرون)
3- همان کسانی که انسان بجای خدا به آنان دل بسته، بر ضد او قیام خواهند کرد. (ویکونون علیهم ضدّا) (تکیه بر غیر خدا، سبب دشمنی آنان در قیامت است)

سوره مریم آیه 83

(83) أَلَمْ تَرَ أَنَّآ أَرْسَلْنَا الشَّیَطِینَ عَلَی الْکَفِرِینَ تَؤُزُّهُمْ أَزّاً
آیا ندیدی که ما شیطان ها را به سوی کافران فرستادیم تا آنان را شدیداً تحریک کنند؟

سوره مریم آیه 84

(84) فَلَا تَعْجَلْ عَلَیْهِمْ إِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدّاً
پس بر (عذاب) آنان عجله مکن، ما حساب آنها (وروز وساعت واعمال و حتّی نفس زدن آنان) را شماره کنیم (تا موعدشان فرا رسد).
نکته ها:
کلمه ی «اَزّ» به معنای تحریک کردن شدید و از جاکندن است. «اَزّ القِدر» یعنی دیگ چنان به جوش آمد که هر چه در آن بود زیر و رو شد.
رابطه ی شیطان با اهل ایمان، ساده ودنبالش هشیاری و توبه است. (وسوس الیه)**طه، 120.*** ولی رابطه ی شیطان با کفّار، رابطه ای سلطه گرانه است. (ارسلنا الشیاطین علی الکافرین) نه «الی الکافرین». البتّه این سلطه ای است که کافر، خود زمینه ی آن را فراهم کرده است. (انّما سلطانه علی الذین یتولّونه)**نحل، 100.***
ممکن است مراد از فرستادن شیطان ها از سوی خدا، رها کردن آنها باشد؛ مثلاً کسی که سگ خود را نبندد و مانعش نشود می گویند سگ خود را فرستاد.
در تفسیر قمی آمده است: آیه ی (وارسلنا الشیاطین) درباره ی کسانی نازل شده که خمس و زکات خود را نمی پردازند، خداوند بر اینان سلطان یا شیطانی را می فرستد تا آن مقدار از مالی که از بابت خمس و زکات پرداخت نکرده اند، در غیر راه خداوند مصرف نمایند.
امام صادق علیه السلام فرمود: روزهای عمر انسان را پدر ومادر او نیز می توانند بشمارند؛ پس مراد از (نعدّلهم عدّا) این است که ما شماره نفَس های آنان را نیز می دانیم.**تفسیر صافی.***
پیام ها:
1- کسانی که کفر را انتخاب کردند و ولایت شیطان را پذیرفتند، خداوند شیطان ها را برای تشویق و تحریک آنان به فساد به سراغشان می فرستد. (یکی از کیفرهای کافران، سلطه ی شیطان بر آنهاست) (انّا ارسلنا الشیاطین علی الکافرین)
2- شیطان انسان را تحریک می کند، ولی اجبار نمی کند. (تؤزّهم أزّا)
3- تحریک شیطان بسیار قوی است. (تؤزّهم أزّا)
4- هیچ چیز حتّی وسوسه های شیطان، از اراده خداوند خارج نیست. (انّا ارسلنا... تؤزّهم أزّا)
5 - کفر، مایه ی تحریک پذیری از شیطان است. (علی الکافرین تؤزّهم)
6- سنّت خداوند بر مهلت دادن به مردم است. (نعدّلهم عدّا) پس در مرگ و هلاکت کافران عجله نکنیم. (فلا تعجل علیهم)
7- برنامه های الهی منظّم و زمان بندی شده است. (فلا تعجل علیهم)
8 - علم انبیا به مصالح و حوادث محدود است. (فلا تعجل علیهم)
9- لجاجت در کفر و دشمنی، پیامبری را که خلق عظیم و سعه صدر داشت، به درخواست عذاب برای آنان وادار کرد. (فلا تعجل علیهم)
10- اوامر ونواهی ودستورات خود را مستدل بیان کنید. (فلاتعجل... انّما نعدّ لهم)