فهرست کتاب


تفسیر نور جلد 7

حاج شیخ محسن قرائتی‏

سوره مریم آیه 72

(72) ثُمَّ نُنَجِّی الَّذِینَ اتَّقَواْ وَّنَذَرُ الظَّلِمِینَ فِیهَا جِثِیّاً
سپس اهل تقوا را (از دوزخ) نجات می دهیم و ستمکاران را (در حالی که از ضعف و ذلّت) به زانو درآمده (اند) در آن رها می کنیم.
نکته ها:
از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است که فرمودند: همه ی مردم وارد آتش می شوند، آنگاه به میزان اعمالشان از آن خارج می گردند؛ گروهی مثل برق، گروهی مثل باد، گروهی مانند اسب، گروهی مانند دویدن مرد و گروهی مثل راه رفتن عادّی از آتش خارج می شوند.**تفسیر نورالثقلین.***
پیام ها:
1- دوزخ گذرگاه تقواپیشگان و اقامتگاه ستمکاران است. (ان منکم الاّ واردها... ثم ننجّی الّذین اتّقوا)
2- تقوا، یگانه راه نجات از دوزخ است. (ثم ننجّی الّذین اتّقوا)
3- انسان بی تقوا ظالم است. (و نذر الظالمین)
4- ستمگران مستحقّ تحقیر می باشند. (نذر الظالمین) (این جمله در موردی بکار می رود که چیزی را از روی حقارت و پستی رهایش کنند)

سوره مریم آیه 73

(73)وَإِذَا تُتْلَی عَلَیْهِمْ ءَایَتُنَا بَیِّنَتٍ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُواْ لِلَّذِینَ ءَامَنُواْ أَیُّ الْفَرِیقَیْنِ خَیْرٌ مَّقَاماً وَأَحْسَنُ نَدِیّاً
وهرگاه آیات روشن ما بر آنان خوانده شود، کسانی که کفر ورزیده اند به آنان که ایمان آورده اند می گویند: کدام یک از ما دو گروه، جایگاهش بهتر و محفلش آراسته تر است.
نکته ها:
«نَدیّ»، به هر مجلس یا به مجلس مشاوره گویند. «دار النَدوة» یعنی مجلس شورا. (و تأتون فی نادیکم المنکر)**عنکبوت، 29.*** یعنی شما در مجالس خود گناه می کنید. (فلیدع نادیه)**علق، 17.*** یعنی مشاورین خود را فراخواند.
کفّار، در قالب تمسخر مؤمنان، یا به صورت سؤال می گفتند: آیا ثروتمندانی مثل نضربن حارث و ولیدبن مغیره ارزش وجایگاه دارند، یافقیرانی مانند بلال وعمّار؟ و با این دید متکبّرانه خود را از مسلمانان جدا کرده و ایمان نمی آوردند.
آری، بعضی افراد می کوشند تا کمبودهای معنوی خود را با جلوه های مادّی جبران کنند. چنانکه در بعضی روایات آمده است: اشراف کافر، لباس های زیبا و فاخر می پوشیدند و در مقابل پیامبر ویارانش راه می رفتند وبه آنان با دیده ی تحقیر می نگریستند.**تفسیر کبیر فخررازی.***
خاکساران جهان را به حقارت منگر - کوزه بی دسته چو بینی، به دو دستش بردار
پیام ها:
1- باید مؤمنان را در برابر فشار تبلیغاتی و شبهات دشمنان آماده ی پاسخ کرد. (قال الذین کفروا للذین آمنوا)
2- حساب عقیده و منطق صحیح، از رفاه دنیوی جداست. (ایّ الفریقَین خیرٌ) کفّار می گفتند: اگر راه ما باطل است، چرا وضع دنیایی ما از شما بهتر است؟
3- پول و ثروت، نشانه ی حقانیّت و شخصیّت نیست. (ایّ الفریقین خیرٌ مقاما)
4- فخر و مباهات، زمینه ساز کفر است. (قال الّذین کفروا... ایّ الفریقین خیرٌ)

سوره مریم آیه 74

(74) وَکَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّن قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثَثاً وَرِءْیاً
و چه بسیار نسل ها را پیش از آنان نابود کردیم که مال و ثروتشان بهتر بود و منظری آراسته تر داشتند.
نکته ها:
کلمه ی «اَثاث» به معنای امکانات زندگی و رفاهی است. «رِءیا» منظره های دیدنی را گویند. «قَرن» به مردمی گفته می شود که در یک زمان با هم زندگی می کنند.
پیام ها:
1- تاریخ سقوط طاغوتیان و کافران، از منابع شناخت انسان و عبرت آموز است. (و کم اهلکنا قبلهم) (تاریخ، یک مجموعه ی به هم پیوسته است که می توان از گذشته ی آن برای آینده عبرت گرفت)
2- تعداد کفّار و طاغوتیانی که نابود شده اند کم نیستند. (و کم اهلکنا)
3- تحوّلات تاریخی، طبق سنّت هایی است که خدا مقرّر کرده است. (کم اهلکنا)
4- امکانات رفاهی و مادّیات، نه نشانه ی سعادت است و نه از قهر خداوند جلوگیری می کند. (اهلکنا... هم احسن اثاثاً)
5 - رفاه و مکانات، عامل غرور، غفلت، طغیان و سرانجام هلاکت است. (کم اهلکنا... احسن اثاثاً و رءیا)