منازل الاخرة

حاج شیخ عباس قمی (رضوان الله علیه)

سخنی کوتاه

به علت آن که کتاب حاضر مطالب تکراری و جملات نامأنوس فراوانی داشت و برای نسل جدید و تحصیل کرده که می خواهند از محتوای آن بهتر آگاه شوند مشکل می نمود، لذا بر آن شدیم که با حفظ مطالب، آن را بصورت بهتر و مطلوب تری ویرایش و اصلاح نماییم تا بیشتر مورد استفاده قرار گیرد و خدا را شکر گزاریم که این توفیق را به ما مرحمت فرمود.

پیشگفتار مؤلف:

بسم اللّه الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین و الصلاة والسلام علی محمد و آله الطاهرین.
و بعد چنین گوید این فقیر بی بضاعت و متمسک و احادیث اهل بیت رسالت علیهم السلام عباس بن محمد رضا القمی ختم الله له بالحسنی و السعادة که: عقل و نقل حکم می کند شخصی که عزم سفری نمود بایست زاد و توشه ای برای سفر خود مهیا کند به قدری که در آن سفر بکار است آن وقت سفر کند پس بنابراین سفر آخرت که ما را در پیش است و به هیچ وجه چاره و گریزی از آن نیست به زاد و توشه سزاوارتر است؛ چنانکه روایت شده وقتی حضرت ابوذر غفاری رضی الله عنه به مکه معظمه مشرف شده نزد رد کعبه ایستاد و به مردمی که برای حج از اطراف عالم آمده بودند و در مسجد الحرام جمع گشته بودند فرمود:
ایها الناس منم جندب بن سکن غفاری، منم خیر خواه شما و مهربان بر شما، به سوی من آیید و به مردمی که دور او جمع شدند فرمود: ای مردم هر گاه یکی از شما اراده کند به سفری برود هر آینه از زاد و توشه برای خود به حدی که در آن سفر لازم دارد بر دارد و چاره ای از آن ندارد، پس هر گاه چنین است، سفر آخرت سزاوارتر است به زاد و توشه برای آن، پس مردی برخاست و گفت: پس ما را راهنمایی کن ای ابوذر فرمود: حج حجة لعظائم الأمور، و صم یوماً لزجرة النشور وصل رکعتین فی سواد اللیل لو حشة القبور الخبر.
و حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام در موقع ارتحال خود به جنادة بن ابی امیه فرمود: استعد لسفرک و حصل زادک قبل حلول أجلک یعنی: مهیای سفر آخرت شو و توشه آن سفر را پیش از رسیدن اجل تحصیل نما بلکه چون سفرت آخر به سفری است بعید و هولناک و منزلهای سخت و عقاب شدیده و جاهای دشوار دارد محتاج به زاد و توشه بسیاری که باید آنی از آن غفلت ننمود و شب و روز در فکر آن بود. چنانکه روایت شده که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در هر شب هنگامی که مردم به خوابگاه خود می رفتند صدای نازنینش به حدی بلند می شد که صدای آن حضرت را تمام اهل مسجد و کسانی که همسایه مسجد بودند می شنیدند و می فرمود: تجهزوا رحمکم الله فقد نودی فیکم بالرحیل؛ یعنی آماده شوید و اسباب سفر خود را مهیا کنید، خدا شما را رحمت کند، همانا منادی مرگ ندای الرحیل در میان شما بلند کرده پس توقف خود را در دنیا و بیرون از دنیا در حالی که با خود زاد و توشه ای از اعمال صالحه دارید کم کنید به درستی که در جلو شما گردنه های ناهمواری است یعنی جاهای بسیار دشوار و منزلهای هولناک است که باید از آنها عبور کنید و چاره ای هم ندارید.
اینک ما به بعضی از آن عقبه های سخت و منزلهای هولناک اشاره می کنیم و بعضی از چیزها که برای سختی، و هول آن محل سودمند است بطور اختصار در ضمن چند فصل ذکر می کنیم؛ و اگر حق تعالی مرا توفیق داد و مهلتی در اجل حاصل شد شاید انشاء الله کتابی مفصل در این باب تصنیف کنم و اگر چه در این زمان اشخاصی را نمی بینم که از روی جد و حقیقت طالب این نحو مطالب باشند و به همین ملاحظه این مختصر را نیز با حال افسردگی و کم رغبتی نوشتم و از حق تعالی تأیید و توفیق خود را مسئلت می نمایم؛ انه قریب مجیب

فصل اول