ÖCßµ Ð×DÆ éFßN 
lÛrF pØÆ éF PØç Ý×Ck PÂÞ ÚA lz Ýì·× kߥÃ× éÆ ÝëC qC l·F êoD@F
:lëßËFÞ
ÝNq ÚDV Dë ÚDÛDV éF lvo ÚDV Dë lëA pF Ý× ÖDÆ DN ÖoClÛ HÏ@¬ qC P@vk
lëApF
Hwd éF Pwç íGNCp× Co éFßN Þ lÜÇF DçéOznÊ qC íe@ì@e@¤ é@Fß@N
:lëD×p¿ì× é·ëp¡ÎC cDG¥× ok .ÝìGñDNHNCp×
ÐÆ íϵ éFßOÏÎC é×ÞCl× Ý× lG·ÏÎlF Ó Þ éOëDܵ kl× Þ ÕC ÐGd éFß@O@ÎC
Þ ÞpwÎC ECp®¨C Ý× öDìGÛÓC éFßO¾ éFßN éÎ kDG·ÎC Ý× éÂp@¾ Ð@Æ ÞÍD@d
éFßN Þ Ýìw¿ÜOÎC Ý× öD쿤ÓC éFßN Þ æp¬DiÎC QßÏN Ý@× öD@ì@ÎÞÓCé@Fß@N
.EßÛnÎC Ý× ÖD·ÎC øFßN Þ ÕC pì»F ÍD»OzÓC ÝצÏiÎC
éÆPwìÛ êCæoDZ Co ælÜF Þ PvC ÞC PëDܵ kl× Þ PvC Clh ÚDØwëo éFßN
Co ÚDÊlÜF qC íçÞp@Ê p@ç Þ l@çk é@×CkC yCé@Fß@N é@F ÍD@d p@ç ok
ok éÆ PwÛA qC ÚCpG×DìJ éFßN xJ æÞpÊ ÚA £ß¥@i@× P@vCêCé@Fß@N
qC öDìÎÞC éFßN Þ lÜÜÆ éFßN ÚA qC Þ lÜFDë íFCp®¨C ÚD@¡@ÛÞol@ÛCÞ Ý@¬D@F
éÆ PvC í¡ëD¡Ê qC öD쿤C éFßN Þ PvC øì@G@Ï@ MCoß@®@hMoÞl@Æ
êÔOFC ÚßZ Þ PvC éì¿¥N Ð×Dµ ÝëpOÊorF ÔOFC Cpëq kßzí×ÚD¡ëCp@F
Þ éì¿¥N æCo oDh ¢ëDvA Þ ¢ëD¡Ê ÝëC CkDG× éÆ Þo ÚA qC kßz¸¾o öDìÎÞC
Úlz Íß»¡× qC £Cßh éFßN Þ lÜÜÆí× éFßN lzDF öD¿®¤C ÖDÃ×éF ÍߤÞ
.PvC ÚDçDÜÊ qC ÖCßµ éFßN Þ PvC Clhpìº éF
PëÓÞ Mp©d éÆ PvC ÚDØç PvC ÖqÓ ÖD@µ êCp@F é@Æ êCé@Fß@N ÚA Þ
örV ¢z (oD¿»OvC íÜ·× ok) ÚA êCpF ÖÔwÎC Þ ÷ßÏ@¥@ÎC é@ì@Ï@µæD@Ü@J
.lÛCækß×p¾opÃ×
Þ PvC DçrìZ íÏì@h UÔ@µ P@×Cl@Û Ý@ëC Þ í@ÛD@Ø@ì@¡@J Þ Öl@Û :ÍÞC
éF Ép× qC xJ Þ Ép× ÖDËÜç éF éÆ PvC íO×ClÛ ÍlF Þ §ßµD¤ß¥i×
êCpF íO×ClÛ éZ éÆ lWÜÊíØÛ oߥN éF éÆ kCk lçCßh P@vkÚD@w@ÛC
PvC DìÛk ÝëC ok DN ÚDwÛC ÚßZ PvC ¢ìJ ok PvC ækpÇÛ éFßNéÆ íw@Æ
éZ Þ ?DèOWèF éZ Þ ?DèNkD·v éZ DèOì¥·× ÝëC éÆ lëDØÛ oߥNlÛCßNíØÛ
DèOØϱ Þ DèOØdq Þ DèNÞDÃz éZ éF ÍlG× ÞC qC Co ?DèOÜ®Ïv éZÞ ?DçoßÛ
DìÛk ÝëC ok Co øëÞphC P×ClÛ éVok lÛCßOF DN PvC ækpÆ DèO@ëoß@è@Ã@×Þ
.lëDØÛoߥN
é¡ìØç êCpF kßµ ÅpN pF Örµ :ÖÞk
ÝìÂßÏi× ÁßÃd öCkC :Ößv
.PvC ækpÆ ÅpN Co DèÛA Þ ækßF ÞC pF éÆ í©ñCp¾ ÁßÃd öCkC :ÖoDèZ
Þ é¥º Þ æÞlÛC DF ælìñÞo ÞC ÚlF ok ÖCpd qC éÆ íñDè@O@zß@Ê :Ù@W@Ü@J
ÚA qC l·F Þ lGwaF ÚCßiOvC éF PvßJ éÆ DWÛA DF ÚkpÆ EA MDì¨DëoÙÎC
.lëÞpF æqDN PzßÊ ÍÔdqC
Þ ÙÎC ÚA §ßµ éF ækpF P@ì@¥@·@× qC é@Æ í@Nn@Î oCl@Ã@× ÚA :Ù@¡@z
.ÚkpÆ koCÞ kßh pF MkDGµPØdq
PÃìÃd éF í·ÂCÞ P¾p·× ÚDwÛC pÊC éÇÜëC ÍDØVC Ý@ëC Ð@ì@¥@¿@N D@×C
Úkoßh PÂÞ ok D·ÂCÞ ÔS× lëDØÛ Clì@J P@ì@¥@·@× oD@RA Þ P@hD@Ü@zÞ
Úkoßh DF Ùç ¢NA ÝëC Þ koßhí× ¢NA éÆ lëDØÛ kDÃOµC (Ù@ì@O@ëÍD@×)
Þ ÁÞpµ Þ lÜÇì× ClìJ Mß Úkp× qC l·F lÛDØF pÊC éÇÏF kß¡Ûyß@×D@h
éF êpËëk ÁDصC Þ ÁÞpµ lÛCqßví× éÆ Ùç éZ pç Þ lÛCqßví×Co ÁDصC
æDÜÊ Pزµ PhDÜz Þ P¾p·× ÝëC qC lFÓ lëAí× éOhßv é@a@ÛAêD@V
Ðì¥eN kßh êCpF æDÜÊ qC éÆ íNÞDÃz æqClÛC éF oDìOhCíF ÚA êDèÛDëqÞ
ÚA ¸¾k êßv éF íOÆpd lFÓ Þ kCk lçCßh P@vk ÞC é@F P@×Cl@Ûækp@Æ
ok éÆ ¢NA ÝëC Þ êlF ÝëC ¸¾k éÇÜëC pF lÜÆ ÝìÃë pÊC D¤ß¥i×lÜÇì×
ФDd ÞC êCpF DèO¾Cpz Þ DèO×CpÆ Þ DèNnÎ éZ ækp@Æ Ý@zÞo kß@hÚÞok
pç Þ lÜÆí× ClìJ ¢NA ¸¾k éF Áßz P¾p·× ÚA ol éF PÂÞ ÚAlÜÆí@×
.lëDØÛí× ÖClÂC Áßz DF Þ kßzí× ÐØeO× ÚA ¸¾k êCpF CoíÂDz Ðص
P¾Cpz Þ MnÎ éZ P쥷@× UÔ@µ qC p@ì@º ,é@Fß@N ok íñß@Ë@F p@ÊC Þ
MDòìwÎC ÍlG×) íÎD·N lÛÞClh éÆ íÛClìØÛ pË@× :Ù@ëß@Ë@ì@×?P@w@ç
qC pFCpF ÝëlÜZ éF ÐëlGN Co DèëlF Þ) PvC (MDÜweÎCÝ@× D@è@¾D@·@¨öD@F
:(lëD×p¿ì×DçíÇìÛ
éFßN Clh (ÝìFCßOÎC Heë ÕC ÚC) êDØ@²@µ MoD@¡@F Þ P@×Cp@Æ p@Ë@×
pëߥN éÇÜëC Dë ?êCælëlÛ lìW× ÚAp ok Co koClì× PvÞk CoÚDÊlÜÜ@Æ
pF :(Ùèìϵ ÷lè·@ÎC Þ) Ä@d Ð@çC ?êCækp@Ç@Û Co Cl@h P@G@e@×ÖD@Ã@×
éÆ PvC ÚA yCælÜF éF lÛÞClh PGe× éÆ lÜëßÊ ÝìÜZ ,ÚDzkßhælèµ
ykßh öDÃÎ Þ EpÂ Þ oCßV qC Co ÞC Þ lÜ@Ç@ì@× ÞC êCp@F H@W@dÀ@¡@Æ
.lÛCkpËì×lÜ×æpèF

ÚDÊlÜÜÆ éFßN ÍCßdC 
DF éOGÎC lz kßVß× HñDN êCp@F í@ÛD@¾p@µ MD@×l@Ã@× Ý@ëC p@ÊC êoD@F
ÖDØN DF ykßVÞ qC æom pç ækßF UÔµ pF p¨Dd D×DØ@N ykß@VÞp@vCp@v
íÎC EßNC) ÍÔWÎC êm Mp©d æDÊok éF ÍDèOFC Þ ´p©N kDèVÞ HNCp@×
kßzí× Pvok æßVÞ ÐØÆC éF pËëk HNCp× ÚA éØç Þ P¿Ê lçCßh(ÕC
Pì¥·× íOzq Þ PµDÜz íÛD¾pµ PÃìÃd éÏØWÎC í¾ éÆ êkoCß×Ô@S@×
ÔS× PvC ækCk êÞo ¢ÛDGdD¤ êCpF MÓDd éZ éÆ Ýì@G@F ækCkP@vk
kßF ækCk kDë Co ÞC íwÆ DëA éÆ ÝÆ é²dÔ× Þ oÞA kDë éF Co (yDGÛ)PëDÇd
éVok éF øìñrV éì¥iz P¾p·× éÏØWÎC í¾ éÇÜëC Dë ?ÝÇFÝ@ì@Ü@Z é@Æ
Þ Dçé×DËÜç ÝëC éF P¾p·× ÝëC Þ lz ФDd ykßh P@ëD@Ü@Ví@Êor@F
.kßØÛ oCkCÞMD×ClÂC
lçlF kDë íñCpv édßÛ íwÆ Co ækp× pwJ éÆ ælz ælëk bì@ç D@ëA í@Ï@F
PvC Eßh lÛpìÊí× kDë ækp× pwJ qC Co íñCpv édß@Û Ù@vCp@×é@Ç@Ï@F
éFßN qC ÚA qC l·F Þ Pìµo éÃG¬ qC Co (ÝÆ pGÂ) yDGÛ éFßN PëCÞoÝìØ@ç
ÌÜv ok ,éÇÏF DN kßz pÆm íOëDÇd Èë pç öDìGÛC éFßN qC ÚA qC l·FÞ öDìÎÞC
.lÜÆ pRC ÚCoDF æp®ÂæoDh

éFßN Ðص Þ ÍßÏèF 
ø¡dD¾ CßÏ·¾ CmC ÝënÎC Þ :éÆoDG× éëA ÍÞrÛ ÚöDz ok í¾D¤ p@ì@w@¿@N ok
ÓC EßÛnÎC p¿»ë Ý× Þ ÙèFßÛnÎ CÞp¿»OvD¾ ÕC CÞpÆm Ùèw¿ÛöC CßØ@Ï@±ÞöC
.(129 ÚCpص ÍA øëÓC)ÕC
Þ ÷ßÏ¥ÎC éìϵ ÁkD¤ Mp@©@d qC ækp@Æ P@ëCÞo ÁÞl@¤ x@ÎD@W@× qC
ÍD ÙR ækp¾ ÙÏw¾ DìÆDF ÕC Íßvo íϵ ÐGV ÝF mD·× Ðhk ÍDÂÖÔw@ÎC
íÃÛ lwWÎC êp¬ DFDz EDGÎDF Ú C ÕC Íßvo Dë ÍDþ ?mD·× DëÈìÇG@ë D@×
ÍßhlÎC lëpë DçlÎÞ íϵ íÏÇSÎC öDÇF éFDGz íϵ íÇGë ÷oߥÎCÝwd ÚßÏÎC
.Èìϵ
éìϵ ÕC íϤ æDÜJ PÎDvo Mp©d P×lh lz ÐhCk ÐGV ÝF mD·× é@Æ
lìÜz ECßV Þ kpÆ §p@µ ÖÔ@v Þ kß@F ÚD@ëp@Ê é@Ç@ì@ÎD@d ok é@ÎAÞ
lWw× ok pF ÕC Íßvo Dë kpÆ §pµ ?íÜÆí× éëpÊ CpZ :kß×p¾Mp©d
éëpÊ ykßh íÛCßV pF ÚDÜZ ECkDz Þ Moß@¤ yß@h P@vCí@ÛCß@V
.kßz ½p¡× ÅoDG× oß©d éF lçCßhí× Þ ækp× ÚCßV Úq lÜÛD×lÜÆí×
éÏhköD¾ mD·× Dë ED¡ÎC íϵ ÐhköC éÎA Þ éìϵ ÕC íϤ í@G@Ü@ÎC ÍD@Ã@¾
lÂ Þ íÇFöC Ó ÀìÆ :ÍD EDz Dë ÈìÇGë D× :ÍD ÙR ckp¾ ÙÏw@¾é@ì@Ï@µ
íÛCoöC Ó Þ ÙÜèV oDÛ íÜÏhkC Dè©·GF ÐV Þ rµ ÕC íÛrhöC ÚCDFßÛm PGÆo
.ClFC íÎDç p¿»ë Ó Þ DèFíÛnhöDìv ÓC
Mp©dkpÆ §pµ ÖÔv xJ kpÆ p¨Dd Co ÚCßV ÚA oDìF :kß×p¾ Mp©d
?íÜÆí× éëpÊ CpZ lÛkß×p¾ xJ lÛkß×p¾ ÖÔv ECßV
ÖCælz HÇNp× Co íÛDçDÜÊ éÇÛA ÍDd Þ ÙÜÇÛ éëpÊ oß®Z :kp@Æ §p@µ
lçCßh ÙÜèV ÐhCk Cp× lëDØÛ ÷nhCß× DèÛA qC ª·F éF Cp× Cl@h p@ÊCé@Æ
ÝëC ClFC Þ kß×p¾ lçCßh nhC Cp× êkÞq éF éÆ ÙÜìFí× ÝìÜZ Ý@×Þ kp@Æ
Ðç éÎA Þ éìϵ ÕC íϤ ÕC Íßvo ÍDþ .lì¡iF lçCßi@ÛCo ÚD@çD@Ü@Ê
.Dòìz íFpF ÅpzöC ÚöC ÕDF mßµöC :ÍDÂ ?DòìzÕDF PÆpzöC
:kpÆ §pµ ?êCækCk oCp Èëpz Clh êCpF DëA :kß@×p@¾ Mp@©@d x@J
.ÙçlF oCp Èëpz kßh êClh éF éÇÜëC qC Clh éF ÖpFí×æDÜJ
.Ó :ÍDÂ ?ÕC Öpd íOÎC x¿ÜÎC PÏOÂöC :ÍDÂ
ækß×p¾ ÖCpd Co ¢ÜO¡Æ ,lÛÞClh éÆ êCéO¡Æ Co íw@¿@Û D@ëA :kß@×p@¾
.éÛ kpÆ §pµ?PvC
ÐS× PÛDÆ ÚC Þ ÈFßÛm ÈÎ ÕC p¿»ë éÎA Þ éìϵ ÕC íϤ íG@Ü@ÎC ÍD@Ã@¾
.ívCÞpÎC ÍDGWÎC Ý× Ù²µöC DèÛD¾ ED¡ÎC :ÍD ívCÞpÎCÍDGWÎC
DèçßÆ íÊorF éF éZ pÊC Co ßN ÚDçDÜÊ l¡iFí× lÛÞClh :kß×p¾ xJ
.PvC pOÊorF DèçßÆ qC Ý× ÚDçDÜÊ :kpÆ §pµ ÚCßV,lzDF
¸GwÎC Ýì¨oÓC ÐS× PÛDÆ ÚC Þ ÈFßÛm ÈÎ ÕC p¿»ë (£) íGÜÎC ÍD@Ã@¾
DèÛD¾ ED¡ÎC ÍD .ÄÏiÎC Ý× Dèì¾ D× Þ DçoDWzöC Þ D@è@ÎD@×o Þ D@çoD@e@FÞ
Ý× Dèì¾ D× Þ DçoDWzöC Þ DèÎD×o Þ DçoDeF Þ ¸GwÎC Ýì¨oÓC Ý@×Ù@²@µöC
.ÄÏiÎC
Þ Ýì×q P¿ç ÐS× éZ pÊC l¡iFí× l@ÛÞCl@h :l@Ûkß@×p@¾ Mp@©@d
MDÂßÏi× qC PvC ÚA ok éaÛA Þ ÚA oDWzC Þ ÚA êDèË@ëo Þ ÚAêD@çD@ëok
.PvC pOÊorF DèÜëC éØç qC Ý× ÚDçDÜÊ :kpÆ §pµ.lzDF ækßF
MCßØwÎC ÐS× ÈFßÛm PÛDÆ ÚC Þ ÈFßÛm ÈÎ ÕCp¿»ë (£) íGÜÎC ÍDÃ@¾
.ÈÎm Ý× Ù²µC DèÛD¾ ÍD .ívpÇÎC Þ yp·ÎC ÐS× Þ Dè×ßWÛÞ
éZ pÊC l¡iFí× Co ßN ÚDçDÜÊ lÛÞClh éÆ :kß@×p@¾ æD@Ë@ÛA Mp@©@d
:kpÆ §pµ lzDF ívpÆ Þ ypµ olÃF Þ ÚDÊoDOv Þ D@è@ÛD@Ø@vAol@Ã@F
.PvC pO¡ìF Ùç DèÜëCqC Ý× ÚDçDÜÊ
EDz Dë ÈeëÞ :ÍD ÙR ÚDG©»ÎC øòìèÆ éìÎC (£) íGÜ@ÎCp@²@ÛD@¾ :ÍD@Â
?ÈFo ÖöC Ù²µöCÈFßÛm
éÇÜëC ÐS× ,ÚCßV ÚA éF lÛkß×p¾ êp²@Û Mp@©@d :l@ëß@Ë@ì@× mD@·@×
PvC pOÊorF ßN ÚDçDÜÊ ,ßN pF êCÞ (ÈeëÞ) :lÛkß×p¾ Þ ,lzDFÅDÜG©º
?ßN oDÊkoÞpJDë
,íFo Ù²µöC öíz Ý× D× ,íFo ÚDeGv ÍßÃë ßç Þ éèVßF ED@¡@ÎC p@i@¾
.Ùì²µ ÐÆ Ý× ÕC íGÛ Dë Ù²µöCíFo
ærÜ× :íFo ÚDeGv :P¿Ê Þ kDO¾C Ý@ì@×q p@F kß@h êÞp@F ÚCß@V x@J
Ý× oDÊkoÞpJ PwìÛ Ý× êClh qC pOÊorF êrìZ ,Ý× oDÊkoÞpJPvC
.ÕC Íßvo Dë íÊorF pç qC PvCpOÊorF
Ó ED¡ÎC ÍD ?Ùì²·ÎC ÓC Ùì²·ÎC EßÛnÎC p¿»ë Ðè¾ (£) íGÜÎC ÍD@Ã@¾
.ED¡ÎC PÇv ÙR ÕC Íßvo DëÕCÞ
oDÊkoÞpJ rV éF Co Ùì²µ ÚDçDÜÊ p@Ë@× :l@Ûkß@×p@¾ Mp@©@d x@J
.lz PÆDv Þ (Ùw Clh éF éÛ) :kpÆ §pµ ÚCßV ?l¡iFí×Ùì²µ
ÈFßÛm Ý× ldCÞ HÛnF íÛpGiNÓöC EDz Dë ÈeëÞ (£) íG@Ü@ÎC ÍD@Ã@¾
Þ MCß×ÓC UphC ÝìÜv ¸Gv oßGÃÎC ¢GÛöC PÜÆ íÛC :ÅpG@hC í@Ï@FÍD@Â
íÎC PÏØd DØϾ oD¥ÛÓC MDÜF ª·F Ý× øëoDV PN DØ@¾ ÚD@¿@ÆÓC ´r@ÛöC
DçpG PìNöC ÐìÏÎC Ùèìϵ ÝV Þ DèÏçC Dèܵ ½p¥@ÛC Þ P@Ü@¾kÞ D@çp@G@Â
DèOÆpN Þ DèÛD¿ÆöC Ý× Dèìϵ ÚDÆ D× PµrÛÞ DèOVpiOvCÙR D@è@O@¡@G@Ü@¾
.D¾p¥Ü× Pì©× Þ DçpGÂpì¿z íϵ ÷kpW×
pGhPÛDçDÜÊ qC íÇë éF Cp× DëA ÚCßV êC ßN pF êCÞ :lÛkß×p¾ Mp©d xJ
ÚAÝ× oDÆ éÆ kßF ÍDv P¿ç :Ùçkí× pGh ,CpZ :kpÆ §pµ ?íçkíØ@Û
Co DèÛA êDèÜ¿Æ Þ ÖkoÞAí× ok Co Dçækp× Þ ÙO¾DÇzí× Co DçpG é@Æ kß@F
ݾk lÛkpF Co ÞC kp× oD¥ÛC ÚCpOhk qC êpOhk éÇÜëC DN ÙO@¾p@Êí@×p@F
Co yCæqDÜV Þ ÖkpÆ ¢GÛ Co ÚA Þ ÞC pG êßv éF Öl×A lz éÆ HzlÛkpÆ
.ÙO¡ÊpF Þ ÙO¾pÊ CÞ Co ¢Ü¿Æ Þ ÖkoÞAok
êpND×C Dè¨DìF Þ DèÜ®F êpND×öC ÍßÃë Þ íÎ DèÜërë ÐGÂöD¾ ÚD®ì¡ÎC íÛDND¾
íw¿Û ÈÏ×C ÙÎ Þ DèìÎC P·Vo íOd Cnç íÎ ÍßÃë Ír@ë Ù@Ï@¾ D@è@ì@ÆoÞ
EDz Dë :ÍßÃë íñCoÞ Ý× MߥF DÛöC CmD¾ DèÛDÇ× DèOÆpN Þ DèO·×D@Ví@O@d
í¾ øÛDëpµ íÜOÆ pNDØÆ ÅDëC Þ íÜ¿Ãë Ößë ÝëlÎC Ößë ÚDëk Ý@×È@Î Ð@ëÞ
ÖßÂöC íÜOÆpN Þ íÛD¿ÆöC íÜOGÏv Þ íÜNpì¿d Ý× íÜOµrÛ Þ íNßØÎCpÆDwµ
.oDÜÎC Ý× ÈFDG¡Î Ðëß¾ íFDwdíÎC øGÜV
Þ ?PvC oß®Z íÜìFíØÛ éÆ kpÆ évßvÞ Cp× ÚD@®@ì@z ,P@ÂÞ Ý@ëC ok
ÞC Þ ÖkpÆ PFoDÃ× ækp× ÚA DF Þ ÞC êßv éF ÙO¡ÊpF éÇÛA DN ?PvCoß®Z
pF êCÞ P¿Ê Þ kpÆ Cl¤ Cp× éÆ ÖlìÜz xJ ÙO¡ÊpF éOzCnÊÚDëpµ Co
Co ßN Þ Cp× éÆ êqÞo ok CrV qÞo êCÞpÛD×p¾ (ÝëlÎC Ößë ÚDëk)qC ÚCßV ß@N
Þ íOzCnÊ ÚDëpµ Dçækp× ÚDì× ok oß®ÜëC Cp× éÆ koClì×CÞ EDwdêCpF
qC PFDÜV ÍDd DF P×Dì qÞo Ý× éÆ êkpÆ oß®ÜëC Cp× Þ êkpFCp× Ý¿@Æ
.¢NA qC kDF ßN íÛCßV pF êCÞ xJÖrìhpF pGÂ
?íÎ êpNDؾ ÕC Íßvo Dë ClFC øÜWÎC fëo ÙzöC íÛöC ݱöC Dؾ
lvpF Ý× ÖD¡× éF lFC DN P¡èF êßF éÆ ÙÜÆíØÛ ÚDØ@Ê ÕC Íß@vo D@ë
?ÕC Cßvo Dë ÙÜÆ éZÚßÜÆC

ÍßÏèF MDVDÜ× 
ÅoDÜF ÁpOdöC ÚöC ½DhöC íÛC ÄvD¾ Dë íܵ fÜ@N (£) í@G@Ü@ÎC ÍD@Ã@¾
éëlë ÝìF Ý× Ý·×öC íOd éìÎC pì¡ë ÍßÃë Írë ÙÎ ÙR oDÜÎC Ý× ÈFpÂöCDؾ
xGÎ Þ Dèì¾ lG·O¾ DèÎDGV ª·F íNöC ÙR DèÜ× kÞrO¾ øÜëlØÎC íND¾Hçn@¾
.êkDÛ Þ éÃܵ íÎC D·ìØV éëlë ÐºÞ Dew×
éÆ ÙvpNí× Ý× ÄvD¾ êC Ý× qC ßz oÞk :lÛkß@×p@¾ Mp@©@d ÚA x@J
Mp©d xJ ?¢NA éF íO@w@ç È@ëkr@Û ol@Ã@Z Öqß@w@F ß@N ¢@NAé@F
qC Þ P¾o éÇÛA DN ÞC pF lÛkpÇì× æoDzC Þ ßz oÞk :l@Ûkß@×p@¾í@×í@Ø@ç
Mp©dp²Û
Þ P¾o DèçßÆ qC íÇë éF Þ éO¾pÊ êCé@zß@N p@è@z qC P@¾o Þ l@z oÞk
MkDGµ Íß»¡× Þ PwF kßh ÚkpËF Co kßh Pvk Þk pç Þ ælìvßJívÔJ
:kpÇì× §pµ lz MDVDÜ×Þ
Þ íܾp·N ênÎC PÛöC Eo Dë ÍßÏ»× Èëlë ÝìF Þ ÍßÏèF ÅlG@µ Cn@ç Eo
ÈìGÛ PìNöC Þ Ýì×kDÜÎC Ý× PGe¤öC íÛC Eo Dë êlìv ÙÏ·N D× íÜ@×Íq
ÈÛD®Ïv Ù²µ Þ ÈÎÔV Þ ÈØvDF ÈÏòvöD¾ D¾ßh íÛkCq Þ íÛkp®¾DGñDN
:ÈOØdo Ý× íÜ®ÜÃN Ó Þ íñDµk ЮGN Ó Þ êlìv íñDVo HìiNÓ ÚöC
ÚkpÊ éF pìWÛq ßN æDË¡ìJ ok éÆ PvC ÍßÏèF ßN ælÜF ÝëC CoD@ÊkoÞp@J
lìv íçDÊA Ý× yr»Î qC Þ ívDÜ¡ì× Cp× éÆ íÛDØç ßN CoDÊkoÞpJPvC
éFßN êCpF MpG×DìJ krÛ Þ Ölz ÚDØì¡J ÖCækpÆ qC Ý× CoD@ÊkoÞp@JÝ@×
íÊorF Þ PÎÔV Þ P×DÛ éF Co ßN kpÆ pOÛÞr¾C Cp× upN Þ lÛCo Cp×ÞC Öl×A
Ý× lìv êC íÜÇÛ ÐëlGN êlì×ßÛ éF Co Ölì×C éÆ ÙÜÆí× ÍCåvPOÜ®Ïv
.íñD×p¿Û lì×ßÛ POØdo qC Cp× Þ êqDwÛ Ð¬DFCp× êDµk Þ
yßdßÎC Þ ´DGwÎC éÎ íÇGN øÏìÎ Þ D×ßë Ýì·FoC ÈÎCm Íß@Ã@ë Ír@ë Ù@Ï@¾
:ÍDÂ Þ öDØwÎC íÎC éëlë ¸¾o øÏìÎ Þ D×ßë Úß·FoC éÎ PØNDØϾ
lz ÖDØN Hz Þ qÞo ÐèZ DN kpÆí× §pµ ße@Û Ý@ëC é@F æoCß@Ø@ç x@J
DèÛA ok lÛlëkí× Co ÞC éÆ Dçí¡dÞ Þ DçælÛok éÆ PzCk íÎDd ÚDÜaÛAÞ
ÖDØN qÞo ÐèZ éÇÛA qC xJ Þ lÛkpÇì× éëpÊ ÞC ÍD@d p@F Þ kp@Æí@×p@RC
:kpÆ §pµlz
Mp¿º Þ íñDµk PGWOvC PÜÆ ÚC ?íOVDd í¾ PÏ·¾ D× ÖÕC
íOòì®h íÎp¿»N ÙÎ Þ íñDµk íÎ HWOwN ÙÎ ÚC Þ ÈìGÛ cÞD¾ íOòì®h
Þ íÜÇÏèN DìÛlÎC í¾ øFßõ ÞC íÜÂpeN oDÜF ÐW@·@¾ í@O@Fß@Ã@µ MkoöCÞ
.ø×DìÃÎC Ößë øe쩾 Ý×íÜ¥Ïh
êCækpÆ EDWOw× Cp× êDµk pÊC ?êkpÆ éZ Ý× PVD@d D@F D@è@ÎC oD@F
Cp× êDµk pÊC Þ ÝÆ ídÞ MpG×DìJ éF xJ êCælì¡i@F Co Ù@çD@Ü@ÊÞ
íÜÆ ECnµ Cp× íçCßhí× Þ êCælëqp×DìÛ Cp× æDÜÊ Þ êCækpÇÛEDWOw×
ÅÔç Cp× DìÛk ok éÆ íFCnµ Dë lÛCqßwF Cp× DN Pvp¿F í¡NA pNkÞqéZ pç
.ÝÆ Dço P×Dì qÞo íñCßvo qC Cp×Þ lÜÆ

ÍßÏèF éFßN íÎßG 
ÞCDÛrÎC íÜ·ë ø¡dD¾ CßÏ·¾ CmC ÝënÎC Þ øì@G@Û í@Ï@µ í@ÎD@·@N ÕC Ír@ÛD@¾
nhöC Þ oßGÃÎC ¢GÛ Þ DÛrÎC Ý× Ù²µöC HÛm EDÇNoDF íÜ·ë Ùèw¿ÛöCCßØϱ
Þ øFßOÎC ßÏW·¾ ÕC ß¾Dh ÍßÃë ÙèFßÛnÎ ÕC Þp¿»OvD¾ ÕC ÞpÆmÚD@¿@ÆÓC
éNkp®¾ DGñDN lØe× Dë êlGµ ÅDNöC íÎD·N ÕC ÍßÃë ÕCÓC EßÛnÎCp¿»ë Ý×
ÍD ÙR êpìº éGÛm éÎ p¿»ë ÚöC Ðòwë Ý× Þ l¥Ãë Ý× íÎC Þ HçnëÝëöD@¾
Þ DÛrÎC íϵ CßØìÃë ÙÎ ÍßÃë ÚßØÏ·ë Ùç Þ CßÏ·¾ D× íϵ CÞp¥ë ÙÎÞ íÎD·@N
MDÜV Þ ÙèFo Ý× ÷p¿»× ÙçäCrV ÈòÎÞC ÚD¿Æ ÓC nhöC Þ oßGÃ@ÎC¢@G@Û
.ÝìÏ×D·ÎC pVöC Ù·Û Þ Dèì¾ ÝëlÎDh oDèÛÓC DèOeNÝ× êrWN
:kDOvp¾ Co éëA ÝëC ÖpÆC pGØ»ìJ éF Ùìdo lÛÞClh xJ
æDÜÊ éF ÚßZ éÆ íÛDwÆ) Ùèw¿ÛC CßØϱ ÞC ø¡dD¾ CßÏ@·@¾ CmC Ý@ën@ÎCÞ
Co íçDÜÊ íÜ·ë (lÜÜÇì× ÙOv ÚDzkßh pF Dë lÛß@zí@× ækß@ÎAí@O@zq
PvC pOÊorF êkqk Ý¿Æ Þ pG ¢GÛ Þ DÛq qC éÆ l@Ûß@zí@×H@Ç@Np@×
ÚD¡ÛDçDÜÊ qC Þ lÜO¾Cí× Clh kDìF) ÙèFßÛnÎ ÕCÞp¿@»@O@vD@¾ÕCÞp@Æm
Ý× Þ .lÜÜÇì× éFßN kÞq Þ lÜvpNí× Clh qC íÜ·ë (lÜÜÇ@ì@×oD@¿@»@O@vC
lÛÞClh (?l¡iFí× Clh rV éF Co ÚDçDÜÊ íwÆ éZ) ÕCÓCEßÛnÎCp¿»ë
ÞC xJ kßF HñDN éÇìÎDd ok lØe× Dë l×A ßN êßv éF Ý× ælÜF:lëD×p¾í@×
l¥Â Co íwÆ éZ Þ ?kÞpF DWÆ Ý× krÛ rWF ÞC xJ êlÛCo MkßhkrÛ qC Co
íÎD·OëClh ÚA qC l·F Þ ?l¡iGF Co ÞC æDÜÊ DN lÜÇF ÍCåv éÆ qCÞ ?lÜ@Ç@F
qC lÛCækpÆ éaÛA pF ÚDÛA Þ) ÚßØÏ·ë Ùç Þ CßÏ·¾ D× íϵC CÞp¥ëÙÎ Þ :kß×p¾
pG ¢GÛ Þ DÛq éÆ kßh æDÜÊ pF íÜ·ë (lÛqoßÛ oCp¤C íçDÊAÞ Ùϵ êÞo
ÚDzoDÊkoÞpJ qC ÚD¡ëCrV ÚDÜëC lÛlÛDØÛ íÂDF kßFDè@Ü@¿@Æ Úl@ëkqk Þ
êoDV DèÛA ok DçpèÛ éÆ PvC íñDèO¡èF (oDèÛÓC DèOeNÝ× êrWN MDÜV)
Ù·Û Þ kßF lÜçCßh DèO¡èF ÚA ok é¡@ì@Ø@ç êCp@Fé@Ç@ì@ÎD@d ok P@vC
.lÜÜÆ Ðص ÚDz é¿ì±Þ éF éÇìÛDwÆ yCkDJ PvCßÇìÛ éZ Þ ÝìÏ×D·ÎCpVC

ÍßÏèF oDÆ ÚDëDJ Þ ÍßÏèF qC Clh Íßvo íëßWÎk 
ÍDþÙwGOë Þ DçßÏOë ßç Þ Uph (£) ÕC Íßvo íϵ øëÓC ænç PÎrÛ DØϾ
éÛC DÜ»ÏFÕC Íßvo Dë mD·× ÍDþ HñDOÎC ED¡ÎC Cnç íϵ íÜÎlë Ý× éFDe¤C
ÐGWÎCÈÎCm íÎC CßèOÛC íOd éFDe¤DF ÕC Íßvo í©Ø¾ CnÆ ¸¨ß@× í@¾
øÎßÏ»×ÝìNpi¥ÎC ÝìF ÙñD ED¡ÎDF ÙçCmD¾ ED¡ÎC ÚßGÏ®ë éìÎC CÞl·¥@¾
ßçÞ öDÇGÎC Ý× éìÜìµ oD¿zC P®ÂDwN Þ éèVÞ kßv Cl éÃÜ@µ í@ÎC æCl@ë
.ÍßÃë
ok l×A ÚÞpìF (£) Íßvo Mp©d lz ÍqDÛ éÆoDG@× é@ëA é@Æ Ý@ì@Ø@ç
EDe¤C éF xJ kß×p¾í× MÞÔN lÜiGÎ DF Co é@ÆoD@G@× é@ëA é@Æí@ÎD@d
?kpGF HñDN ÚCßV ÚA krÛ éF Cp× éÆ PwìÆ:lÛkß×p¾
æßÆ ÚÔ¾ Þ DV ÚÔ¾ ok ÞC éÆ ÙëCælìÜz ÕC Íßvo Dë kpÆ §p@µ mD@·@×
xJ æßÆ ÚA éF lÛlìvo DN lÛkpF Àëp¡N EDe¤C DF Mp@©@d x@JP@vC
ÚA lÛlëk æDÊDÛ xJ lÛkß×p¿ì× ßWOwV Co ÚCßV ÚA Þ ækpF Àëp¡NÓD@F
¢ëDèOvk ækDOwëC DJ pv ÌÜv Þk ÚDì× ok éÆ lÛlëk ?ÚCßV éZ CoÚCßV
qC ¢Ø¡Z êDçæt× Þ ælz æDìv EDO¾A Mlz qC ¢ëÞo éOwF ÚkpÊé@F
:éÆ lÜÇì× §pµ Þ éOiëo D×DØNéëpÊ
?íFlëpN CmD× êp·z PìϾ íNoߤ PÜwdC Þ íÃÏh PÜwdC l êlì@v
ÚDwdÓCMpSÆC l ÈÛC ÖÕC ?íÜÜÇwN ÅoCßV í¾ ÞC íÜÂpeN oDÜÎC í¾öC
ÖC ?íܾrN øÜWÎCíÎC ?êp×C phA ÚßÇë CmD× êp·z PìϾ íϵ PØ·ÛD¾ íÎC
Ý× Þ §oÓC ÞMCßØwÎC Ý× Ù²µöC íOòì®h ÚC ÖÕC ?íÜÂßwN oDÜÎC íÎC
ÖöC íOòì®hp¿»N êp·z PìϾ Ùì²·ÎC Èzp@µ Þ ¸@vCß@ÎC È@ì@vp@Æ
.øØìÃÎC Ößë DèF íÜe©¿N
êC íOhDv DGëq Co ÙNoߤ Þ êlëp¾A DGëq Cp× ß@N ,Ý@× êD@ÂA Þ l@ì@v êC
?íÛCqßví× Ù¡NA ok DëA ?íÜÇF íçCßhí× éZ Ý× DF éÆ ÙOwÛCkí×yDÆ
Ý× pF ßN DÛDØç DèÎC oD@F !í@çkí@× Ù@ëD@V Mkß@h Ep@Â Þ oCß@Vok D@ë
ÙOwÛCkí× yDÆ êkß×p¾ D®µ PØ·Û Ý× pF xJ êkpÆ ÚDw@dCÚCÞCp@¾
?íÛD¡Æí× ÙhqÞk éF Dë íOvp¾í× ÙO¡èF éF ?lz lçCßh éZÖoDÆ phA
pNækpOwÊ ívpÆ Þ Ýì×q Þ DèÛDØvA qC Ý× êD®h Þ æDÜÊ DÛDØçDèÎC oDF
æDÜÊ éÆ ÙOwÛCkí× yDÆ êC ,PvC pOÊorF PØì²µ yp@µqC Þ P@vC
?êqDví× ÙëCßvo æDÜÊ ÚA éF Cp× P×Dì qÞo éF éÇÛA Dë?êqp×Aí× Cp×
lÂ Þ évöCo íϵ ECpOÎC ßSeë Þ íÇGë ßç Þ Cnç ße@Û Íß@Ã@ë Ír@ë Ù@Ï@¾
Íßvo éÜ×DÛ l¾ éñDÇGÎ ÚßÇGë Ùç Þ pì®ÎC éÂß¾ P¿¤ Þ ´DGwÎC éFP¬DdC
Þ évöCo ݵ ECpOÎC ª¿Û Þ éÃܵ Ý× éëlë ÄϬD¾ éÎA Þ éìϵ ÕCíϤ ÕC
CnÇç éFDe¤Ó ÍD ÙR oDÜÎC Ý× ÕC ÄìOµ ÈÛöD¾ p¡@FCÍß@Ï@è@F D@ë ÍD@Â
Þ lÜÇì× MDVDÜ× ÍCßÜ× ÝìØèF íç Þ .ÍßÏèF DèÆoClNDØÆEßÛnÎC CßÆoClN
ÚDÊlÛpJ Þ éO¾pÊ Co ÞC ½Cp¬C Cpe¤ ÚDÊlÛok krëpì×ypv pF ÅDh
.lÜÜÇì× éëpÊ ÞC ÍDd éF ælì¡Æ À¤ ÞCpv êÓDF ½Cp¬C ok
Pvk DF Co ÞC êDèOvk éO@¾o È@ëkr@Û Mp@©@d ÅoD@G@× kß@VÞ x@J
kDF MoD¡F lÛkß×p¾ Þ ækß×p¾ ÅDJ ÞC pv qC ÅDh Þ lÛkß¡Ê kßhÅoDG×
ÝëC :kß×p¾ EDe¤C éF xJ ,¢NA qC íñClh ækpÆ kCqA ßN ÍßÏèFêC Co ß@N
.kpÆ ÅoClN ÍßÏèF éaÛDÜZ Co kßh ÚDçDÜÊ lìÜÆ ÅoClNo߬
ÖÔwÎC éìϵ kÞCk éFßN 
ÕC MCßϤ íGÜÎC kÞCk øFßN Ý× È»ÏF D× DèÜ× Èì¿Çì¾ öDìGÛÓC øFßN D×C Þ
...ÝìÇÏØÎC ÍÞrÛ l·F Ùϵ éÛC êÞo ÖÔwÎC éìϵ Þ éÎA Þ DÜìGÛ íϵ é×ÔvÞ