داستان باستان

نویسنده : حسین نوری

پیشگفتار

عالیترین درسهایی که می توان از صفحات تاریخ آموخت

بسم الله الرحمن الرحیم
تردیدی نیست که مواعظ و پندها نقش مؤثر و قابل ملاحظه ای در زمینه سازی برای اصلاح بشر دارند، بطوریکه می توان آنها را از عوامل مهم تربیتی و تعلیمی بشمار آورد، شنیدن و خواندن سرگذشت پیشینیان و داستانهای باستانی در صورتی که با نوجه به علل و عوامل حوادث و وقایع همراه باشد، یکی از مهمترین پندها و اندرزها است.
و چون بشر طبعاً به شنیدن و خواندن سرگذشت گذشتگان، علاقه بسیاری دارد، لذا آشنایی با تاریخ گذشتگان علاوه بر جنبه آموزندگی لذت بخش نیز می باشد، بعلاوه استفاده از تاریخ و داستان گذشتگان و سرگذشت و فراز و نشیب زندگی آنها در حقیقت مشابه سرگذشت و فراز و نشیب زندگی انسانهای کنونی است، روی همین جهت گفته اند:
تاریخ تکرار می گردد آری این است رسالت و نقش تاریخ در سازندگی انسانها.
پس چه بهتر که از این رهگذر، و در پرتو این نعمت الهی، بشر خود را بسازد و به سوی کمال گام بردارد.
قرآن نیز که مهمترین کتاب زندگی آفرین و انسانساز جهانی است، به تاریخ اهمیت فراوان داده، علاوه بر اینکه قسمت قابل ملاحظه ای از آن، ذکر تاریخ گذشتگان است، دستوراتی هم در این باره فرموده، تا آنجا که هفت بار(1) با تأکید فراوان می گوید:
با توجه کامل در زمین سیر و گردش کنید و معلوم است که وقتی این سیر و گردش کامل می شود که پابپای اطلاعات تاریخی باشد، تا با مشاهده مناطق زندگی گذشتگان و آشنائی از اوضاع و احوال آنان پندها و عبرتها بدست آید.
در روایات و گفتار پیشینیان استفاده کنیم.
در اینجا برای رعایت اختصار تنها به ذکر یکی از فرازهای سخنان امیرمؤمنان علی (ع) که در ضمن وصیت مفصل خود به فرزند ارجمندش امام حسن (ع) فرموده، می پردازیم، آنجا که می فرماید:
واعرض علیه اخبار الماضین و ذکره بما اصاب من کان قبلک من الاولین، و سرفی دیارهم و آثارهم، فانظر فیما فعلوا و عما انتقوا و این حلوا و نزلوا... و کانک عن قلیل قد صرت کاحدهم (2)
یعنی: سرگذشت پیشینیان را بر خاطرت عرضه بدار، و آنچه پیش از تو به پیشینیان رسیده به خاطر آور و در خانه ها و باز مانده ها و نشانه های آنها گردش کن، بنگر که چه کردند و از کجا منتقل شدند و به کجا فرود آمدند؟... گویا پس از اندک مدتی تو هم یکی از آنها خواهی بود.

کتاب حاضر

کتاب حاضر محتوی فرازهائی از تاریخ قبل از اسلام و بعد از اسلام است که از نظرات گوناگون، دارای آموزشهای تربیتی و تعلیمی سازنده است.
محتوی این کتاب، بیست و پنج فراز از فرازهای تکان دهنده تاریخی است که استاد بزرگ و گرانمایه حوزه علمیه قم حضرت حجةالاسلام والمسلمین جناب آقای حسین نوری همدانی در مواقع فراغت جمع آوری کرده اند، نگارنده پس از اینکه اطلاع حاصل کردم که چنین یاداشتهائی برداشته اند از ایشان تقاضا کردم که آنها را در اختیارم بگذارند تا در تنظیم آنها اقدام کرده و در دسترس عموم قرار دهم، معظم له این تقاضا را پذیرفتند، پس از تنظیم، باز هم به نظرشان رساندم تا مجدداً تکمیل و تهذیب گردید، و در موارد متعدد نیاز به پاورقیهائی داشت که آنهم انجام شد.
در این کتاب قسمتی از آن یادداشتها آمده است امید آنکه خداوند بزرگ توفیق تنظیم قسمتهای دیگر را نیز به اینجانب عنایت فرماید.
قم - محمد محمدی اشتهاردی