فهرست کتاب


نردبان آسمان «مجموعه ای از درسهای اخلاق حضرت آیة الله بهاءالدینی

تدوین و گردآوری اکبر اسدی‏‏‏

موانع شهود

سرتاسر عالم، جمیع فعل و انفعالات جهان، همه، آیات الهی است. ولی با این وجود بشر به خدا توجه پیدا نمی کند و نمی فهمد خدایی هم هست. آن، علی(ع) است که می گوید: به هر چه نگاه کردم جهت الهی را در آن یافتم. موانع، همه، مال این بشر است. تا این بشر گرفتار شهوات، حسدها، حرصها، رقابتها، تعارضها، و تزاحمهای دنیوی و اقتصادی است، مانع دارد: من عشق شیئا اعشی بصره این قدر گرفتار دنیاست که به دنیا هم نمی تواند برسد. با این که سرتاسر جهان، مملو از آیات الهی است، این بشر خدا را نمی بینید. چرا؟ برای این که گرفتار پول و شهوت و مقام است، گرفتار صفات حیوانی است. اینها مانع هستند.
اروپایی ها می گویند، ما با همه صنایع و اختراعاتمان، هواپیما و اتم، خدایی را که مسلمانها به آن دعوت می کنند نفهمیدیم. بله! نباید هم بفهمید! مسیر حق شناسی، مسیر شرق و غرب نیست، مسیرش مسیر انبیا و اولیاست، مسیر تهذیب و تزکیه است. باید فحش ندهی، غیبت نکنی می گویی: نمی توانم! پس همین جا بمان و اسیر لجام شیطانی باش! وقتی این لجامها را پاره کردی و از هوی و هوس آزاد شدی، آن گاه خدا را می فهمی. اشکال، این است که شما از مسیر حق حرکت نمی کنید. آدمی که مشروب می خورد، به درد مسیر حق نمی خورد. آدمی که جنایت کار است، جزء حزب شیطان است: الا ان حزب الشیطان هم الخاسرون اگر وارد مسیر حق شدی و در مسیر حق و توحید و مسیر انبیا حرکت کردی و خدا را نفهمیدی، آن وقت از شما قبول می کنیم. ولی شما راه نرفته، بزرگترین نعمتها، یعنی نعمت ایمان را می خواهی، این نعمت با آلودگیها سازگار نیست.

مراتب سلوک

حرکت الی الله مراتب دارد. درجات و مراتب ایمان هم تابع همین مراتب حرکت بشر است. گذشته از این، سیری که در اخلاف و ارحام و نژادهای مطهر بشر است، نیز در سعادت بشر مؤثر است. کسی که مولود یک خانواده طاهر باشد به سعادت نزدیکتر است، تا کسی که مولود چنین خانواده ای نیست. حرکت الی الله گونه های مختلفی دارد. یکی از مال می گذرد، بدنش را هم به سختی می اندازد و نماز هم می خواند. یکی همه چیز را در راه خدا انفاق می کند و از مال و مقام و اولاد و حیات خود در مسیر حق صرف نظر می کند. اینها با هم خیلی فرق دارند. اگر انسان از مسیر حق برای معرفت الی الله حرکت کرد و معرفت حاصل نشد، بگوید ما نفهمیدیم. همه جور شهوات را می خواهی اعمال کنی و با این وجود خداپرست هم باشی؟! فحشهایت را بدهی، قلدریها، جهالتها، شیطنتها، و توطئه ها را بکنی، معرفت هم برای تو حاصل شود؟! خیال نکنید ما اهل توطئه نیستیم. ما اهل توطئه هستیم. اینها همه مانع از نورانیت عقلی و الهی است. معصیت خدا مانع است.
اگر می خواهی آن ایمانی که فطری است و جهت نورانیت را که خدا در فطرت بشر قرار داده است، تقویت کنی، باید حرکت کنی. باید بندگی خدا کرد و بنده هوی و هوس نبود. اگر بگویی، دلم می خواهد چنین کنم در مسیر، در فلان مسیر حرکت کنم، این همان مسیر شیطان است. مسلمان کسی است که در حرکتش رضای خدا را ملاحظه کند. ببیند آیا خدا راضی است. آیا این بساطی که فعلاً در دنیا پیدا کرده است مورد رضای خداست؟ نیروی سازنده، نیروی اسلام است. اسلام نیروی انسان ساز و نیروی اصلح اجتماعی است. نیروهای تخریبی و توطئه گر به جایی نمی رسند، سازنده انسان و اجتماع نیستند، بلکه فاسد کننده اند.

رابطه عمل و ایمان

و بشر الذین ءامنوا و عملو الصالحات عمل صالح، انجام واجبات الهی و ترک محرمات است. اینها ایمان را تقویت می کند، معصیت و نافرمانی خدا، کار را به جایی می رساند که ایمان را از انسان سلب می کند. این گونه نیست که بگویید: ما ایمان داشتیم و الان هم داریم. اگر در مسیر شیطان قرار گرفتی و حرکت شما، حرکت شیطانی بود، این ایمان هم از شما گرفته می شود: ثم کان عاقبة الذین اساؤا السوای ان کذبوا بایات الله و کانوا بها یستهزؤن
مردم معصیت کار عاقبت امرشان این است که دیگر امکان هم ندارند. معصیت، انسان را به شیطان نزدیک می کند و بندگی خدا، انسان را به خدا. خدا همه را موفق بدارد. در راه حق حرکت کنید و در راه الهی متحرک باشید. اگر بطیئی هم باشید نافع است. راه شیطان، آدم را به خدا نمی رساند. همه موفق و مؤید باشید. همه چیز به برکت پیغمبر خداست. اگر فی الجمله حیاتی داشته باشید مال اوست، مال پیغمبر خدا.