داستانهای اسلامی از اصول کافی جلد اول

نویسنده : محمد محمدی اشتهاردی

پشگفتار

برای اینکه نگاهی با بصیرت، بیشتر این کتاب را مطالعه کنیم، لازم است در این مقدمه به امور زیر توجه شود:

1 -نگاهی بر زندگی نویسنده کتاب کافی

مؤلف و نویسنده کتاب ارزشمند کافی (که شامل اصول کافی در دو جلد، و فروع کافی در پنج جلد، و روضه کافی در یک جلد است) عالم و محدث کبیر قرن دوم و سوم، ثقه الاسلام ابوجعفر، محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی رازی (ره) است.
این عالم بزرگ در قرن دوم و هجری در روستای کلین (بر وزن حسین) دیده به جهان گشود، این روستا هم اکنون، معروف است و در 38 کیلومتری جنوب غربی شهر ری می باشد، و حدود پنج کیلومتر با جاده قم، فاصله دارد، مقبره پدرش شیخ یعقوب کلینی (ره) در همین روستا است.
از این روستا، فقهاء و محدثین بزرگی برخاسته اند که از جمله آنها محمد بن یعقوب کلینی (مؤلف کتاب کافی)، و دائی او مرحوم علان می باشند، مرحوم می باشند، مرحوم کلینی در روستای کلین می زیست، و به شهر ری رفت و آمد می کرد، و به عنوان شیخ و پیشوای شیعیان، شناخته می شد و سپس به بغداد، مسافرت کرد و در آنجا به تدریس و فتوا اشتغال داشت.
سال تولد مرحوم کلینی، معلوم نیست، ولی در سال وفات او بعضی گویند در سال 329 ه.ق بوده و بعضی سال 328 و سال 330 را ذکر کرده اند.
جالب توجه اینکه: مرحوم کلینی (ره) در عصر نواب خاص حضرت ولی عصر (عج)(1) می زیست.
و نظر به اینکه: رحلت آخرین نایب خاص امام زمان (عج) یعنی علی بن محمد سمیری در شعبان سال 329 ه.ق بوده است، بدست می آید که مرحوم کلینی (ره) همان سال یا یک سال قبل یا بعد، از دنیا رفته، بنابراین کتاب کافی (اصول و فروغ و روضه) را در عصر نواب اربعه نوشته است، و به نظر می رسد کتاب کافی را توسط نایبان خاص امام عصر(عج)بر آن حضرت، عرضه کرده باشد، و به نقل بعضی، آن حضرت فرموده: الکافی کاف لشیعتنا: کتاب کافی برای شیعیان ما کافی است.
سال تألیف کتاب کافی، معلوم نیست، ولی نقل شده که این کتاب در طول بیست سال، تحریر یافته است.
مرقد شریف مرحوم کلینی، در باب الکوفه بغداد است، و هم اکنون در جانب شرقی دجله کرخ رود قرار گرفته و بین سنی و شیعه شهرت دارد، و محل زیارت شیعیان و سایر مسلمانان می باشد.
مرحوم کلینی (ره) غیر از کافی، تألیفات دیگری نیز داشته است، و شاگردان برجسته ای از مکتب او برخاستند.
در شأن و مقام او علمای بزرگ، سخنانی گفته اند، و او را به عنوان امین اسلام، راهنمای اعلام، پیشتاز علمای پیشین، و مورد اطمینان و اتفاق همگان، یاد کرده اند.
عالم بزرگ محمد تقی مجلسی(ره) در شأن او می گوید:
حق این است که در میان علمای شیعه مانند کلینی نیامده است و هر که در روایاتی که او نقل کرده و تنظیم نموده، دقت کند، در می یابد که او از جانب خداوند، مورد تأیید بوده است.
دانشمند معروف اهل تسنن، ابن اثیر در شأن او می گوید:
مرحوم کلینی به شیعیان دوازده امامی، در قرن سوم، زندگی تازه ای بخشید، و عالم و پیشوای مشهور در آن مذهب است.
و علامه مجلسی(ره) می گوید: مرحوم کلینی شیخ راستین، مورد اطمینان اسلام، مورد قبول طوائف مختلف مردم، مورد ستایش شیعه و سنی می باشد.
نجاشی می گوید: او در زمان خود، شیخ و پیشوای شیعه در دری بود، و حدیث را از همه بیشتر، ضبط کرده، و بیشتر از همه، مورد اعتماد است.(2)

2- شیخ کلینی، مجدد مذهب در قرن سوم

در میان مسلمانان و تاریخ نگاران اسلام، مشهور است که: خداوند متعال، برای تجدید حیات آئین ناب اسلام، در سرآغاز هر قرنی یک شخصیت برجسته ای را بر می انگیزد، تا وحدت و قدرت و شکوه و غنای فرهنگ اسلام را در سطح عمیق و وسیعی، تحت پرچم شکوهمند اسلام، آشکار سازد و او را به عنوان مجدد مذهب (تجدید کننده اسلام در آن قرن) نام می برند، از نظر تاریخ نویسان شیعه دوازده امامی، مجدد مذهب امامیه، در آغاز قرن اول هجرت، حضرت امام باقر(ع)بود، و در آغاز قرن دوم هجرت، حضرت امام رضا(ع) بود، و در آغاز قرن سوم، ثقه الاسلام محمد بن یعقوب (معروف به شیخ کلینی) بوده است... و در آغاز قرن 13 هجرت آیت الله العظمی وحید بهبهانی (متوفی 1205) بود، و در آغاز قرن چهاردهم، آیت الله العظمی سید محمد حسن شیرازی، معروف به میرزای شیرازی (ره) (متوفی 1312 ه.ق) بود.
و در آغاز قرن پانزدهم، مجدد مذهب، حضرت امام خمینی (ره) بوده است .
بنابراین، از این رهگذر نیز به مقام بزرگ صاحب کتاب کافی، ثقفةالاسلام محمدبن یعقوب کلینی(ره) پی می بریم، که پس از امامان معصوم(ع) نخستین مجدد مذهب در تاریخ تشیع بوده است.