فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

همت ها

1- بلندترین و دورترین مقاصد نزدیکترین آنهاست به جود و بخشش.
2- به اندازه همت ها غم و غصه ها خواهد بود (هر اندازه همت بلند باشد همراه آن اندوه زیاد خواهد بود، و هر چه کوتاه گردد غم کم خواهد گردید).
3- بهترین همّت ها بلندترین آنهاست.
4- دور همت (و یا همت والا) باش هرگاه طلب کنی (و یا هرگاه اراده طلب داری چیز والائی را طلب نما) گرامی پیروز باش وقتی که غلبه کنی (یعنی چون پیروز شدی از دشمن بگذر انتقام مگیر).
5- هر که همت او بزرگ باشد اهتمام و عزم او بزرگ باشد.
6- هر که همت او کوچک باشد فضیلت و افزونی مرتبه اش باطل شود (زیرا نمی تواند به کار بزرگ و مهمی فردی و اجتماعی دست زند).
7- هر که همت او بلند باشد ارزش و بهاء او بزرگ گردد.
8- هر که همت او بزرگ باشد مطلب و مراد او کمیاب (یا غالب) خواهد بود.
9- تمام همت خود را بر آنچه تو را لازم است بکار بر، و در آنچه تو را مهم نیست فرو مرو.
10- هر که به مراتب بلند همت ها بالا رود امت ها او را بزرگ دارند.
11- هر که همت و مقصد او آنچه در نزد خدای سبحان است نباشد به آرزوهای خود نخواهد رسید.
12- هرگز اهتمام مورز مگر در آنچه تو را اجر و مزدی کسب فرماید، و سعی مکن مگر در غنیمت یافتن ثوابی.
13- حمیّت (دفاع از ناموس بستگان) به اندازه همت خواهد بود.
14- قدر و منزلت مرد به اندازه همت او، و عملش به اندازه نیت اوست.
15- هیچ چیزی مرد را مانند همت او بلند نکرده، و چیزی مانند شهوت و خواهشش او را پست نخواهد نمود.
16- اندوههای مرد به اندازه همّت او، و غیرتش بقدر ننگ و عار او خواهد بود.
17- بزرگترین اندوه خود را برای اهل و فرزندت قرار مده، زیرا که آنان اگر اولیاء خدای سبحان باشند خداوند دوست خود را ضایع نخواهد ساخت، و اگر دشمنان خدا باشند پس اندوه تو نسبت به دشمنان خدا برای چیست؟!
18- همّ و اندوه را شعار دل بر آنچه فوت شده و از دست رفته قرار مده، پس تو را از آنچه خواهد آمد (از امور دینی و دنیوی) مشغول سازد.

تهور و بی باکی

1- هر که خود را در مهالک اندازد پشیمان گردد.

ترسها

1- هر که بر (مرکب) ترسها سوار شود اموال را کسب کند (یعنی آدمی باید برای کسب مال دل به آب زند و از ضرر نترسد).