فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

نرمی و نرمخو

1- بسبب نرمی پهلو (یعنی بدخو نبودن و فروتن) دلها و نفوس آرام می گیرند.
2- نرم باش بدون ناتوانی، و سخت باش بدون درشت خوئی.
3- هر که خویش نرم باشد دوستی او لازم یا ثابت خواهد بود.
4- هر که چوب او نرم باشد در هم شود شاخه های او (یعنی نرمخو دوستان و یارانش فراوان باشد).
5- هر که حاشیه و کنار او نرم باشد (و در زندگی خوشخو باشد) پاینده دارد از قوم خود دوستی را (یعنی همه او را همیشه دوست دارند).
6- هر که برای زیر دست خود نرمی بکار نبرد به حاجت خود نرسد.
7- جانب خود را نرم گردان (و با مردم با مهربانی رفتار کن) و برای خدا متواضع باش تا تو را برکشد.
8- جانب خود را نرم گردان زیرا کسی که جانب خود را نرم و هموار سازد از قوم خود دوستی و پاینده دارد.

بزرگی و عظمت

1- جز این نیست که مجد و عظمت آنست که در آنچه ادای آن از حقوق مردم لازم است (و یا در پریشانی حال و بیچارگی) ببخشی، و از گناه (دیگران) بگذری.
2- بزرگی و مهتری را نیافته کسی که ستایش از او در گذشته است (یعنی به کسی احسانی ننموده که موجب ستایش شود).
3- به مجد و شرف نخواهد رسید کسی که از او حمد و ستایش در گذرد (یعنی او به دیگری احسان و نیکی نکند تا مستحق ثنا گردد).
4- شرف و مجد را نیابد کسی که از او جدیّت (و یا توانگری) فوت شود.

بلاء و اندوه و آزمایش

1- براستی که برای محنت ها مدّت ها و دورانهائی است که چاره ای از گذشتن آنها نیست، پس برای آن تا هنگام گذشتن آن بخوابید (یعنی در رفع آن سعی و تلاش نکنید که تلاش فائده ندارد) زیرا بکار بردن چاره پیش از سپری شدن آن برای آن زیادتی است.
2- براستی که برای محنت ها مدّتها پایانهاست، پس برای آن شکیبائی را بکار برده تا پایانهای آن برسد، پس حرکت کردن قبل از منقضی شدن آن برای آن زیادتی است.
3- محنت با دوستی دنیا همراه است.
4- رنج و محنت با دوستی دنیا همراه است.