فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

جوانمردی

1- جوانمردی عطائی است بذل شده، و اذیتی است باز داشته شده.
2- زینت نیافته آدمی به زینتی که از جوانمردی زیباتر باشد.
3- نظام و رشته پیوستگی جوانمردی، تحمّل لغزشهای برادران و نیکوئی تعهد (رسیدگی) به همسایگان است.

معصیت کار

1- مرتکب گناهان شدن خانه حصاری است ذلیل و خوار، که اهل خود را از هیچ آفتی جلوگیری نکرده، و کسی را که به آن پناه برد نگهداری نمی کند.
2- بر تو باد به دوری از محل حضور گناهان و مراکز فسوق، زیرا که آن خشم آورنده خدای رحمان، و برافروزنده آتشهاست.
3- ارتکاب گناهان و یا زنا از شیوه های کفار است.
4- براستی که فاسقان، هر بسیار ستم کننده بی وفائی است.
5- گنهکار آشکارا کننده است، (چون هر چه پنهانی انجام گیرد بر خدا آشکار است، و یا به زودی آشکار خواهد شد، و یا فاجر کسی است که آشکارا گناه کند).
6- فاسق برای او غیبتی نیست (البته در گناهی که از اطلاع دیگران از آن باکی ندارد، و یا اگر بشنود ترک کند، و گرنه چنانکه در محلش بحث شده غیبت فاسق بطور کلّی استثناء نگردیده است).
7- زنا کار (یا حریص در گناه) برای او ترسی نیست، و یا تقیّه حرامی را برای او حلال نمی کند (یعنی مانند اکل میته در حال اضطرار نخواهد بود).
8- دولت بدکاران سبب خواری نیکوکاران است.
9- بطور کامل از معصیت کار فاسق فرار نمائید.
10- بریدن از فاسق غنیمت است (برای هر لحظه آدمی را به معصیت وادار می کند و بسبب بریدن آدمی از گناه محفوظ می ماند).
11- با فسق یا دروغ توانگری نیست.
12- برای کسی که گناهکاران را می شناسد سزاوار این است که کردار ایشان را انجام ندهد.
13- فاش کننده فاحشه (گناه یا زنا) مانند انجام دهنده آنست.

دشنام

1- از سخن دشنام، و دروغ دوری نما، زیرا که آنها به گوینده عیب رسانند.
2- دشنام دادن تو بر کسی که مافوق توست نادانی هلاک کننده است (چه آنکه ممکن است انتقام بالاتر کشد، و یا خدا انتقام گیرد).
3- دشنام دادنت بر کسی که مادون تست نادانی عیبناک کننده خواهد بود، (زیرا باعث خفت و خواری خواهد شد).
4- دشنام دادن تو بر کسی که در مرتبه توست منقار زدنی مانند منقار زدن دو خروس، و با هم جنگیدنی همچون جنگیدن دو سگ خواهد بود، در صورتی که هرگز جدا نشوند مگر مجروح یا رسوا، و چنین عملی کار افراد فهمیده و طریقه خردمندان نیست، و شاید او بردبارتر از تو بوده، پس سنگین تر و گرامی تر از تو باشد، و تو از او ناقص تر و پست مرتبه تر باشی.
5- کسی که دشنام دهد دشنام داده شود.
6- هر که دشنام و یا نادانی و بی حلمی او بسیار گردد رذل و پست بحساب آید.
7- هرگز کریم (شخص بلند مرتبه) فحش نگوید.
8- نیست بی حیاتر از فحش گوینده.
9- براستی که (زنا یا) دشنام دادن و خود را بر آن داشتن (و یا گوش کردن دشنام و عکس العمل در برابر آن نشان ندادن)، از خصلتهای اسلام نیست.
10- هر که فحش گوید رشگ برندگان خود را شفا بخشد (چون در انظار خفیف شده آنها خوشحال شوند).
11- هیچ بردباری فحش نگوید (دشنام دهنده همیشه خشمناک است و بنابراین باید کوشید بردبار شد).
12- دو نفر به یکدیگر دشنام ندهند مگر آنکه لئیم تر آنها غالب خواهد شد (چون این کار از مختصات لئیم است).