فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

خیانت

1- بدترین چیزی که در دلها افتاده شود خیانت است.

ناصافی

1- کسی که با مردم صاف نباشد زبان او شیرین و دل او تلخ است.
2- رسواترین ناصافی ناصافی بودن با امامان است.
3- براستی ناصاف ترین مردم ناصاف ترین آنهاست نسبت به نفس خود، و نافرمان ترین آنهاست نسبت به پروردگار خود (چون ضرر علی أی حال متوجه خود خواهد شد).
4- صاف نبودن خصلت سرکشان است.
5- کینه (یا صاف نبودن) تخم بدی است.
6- کینه (یا صاف نبودن) درد دلهاست.
7- ناصاف بودن سبب دشنام خواهد گردید.
8- کینه و یا ناصافی نیکوئی ها را از بین می برد، (پوشیده نماند که مسأله احباط از نظر ما در غیر کفر صحیح نبوده، و اگر در روایتی مانند همین روایت دیده شود باید حمل بر مبالغه و شدّت عمل شود، و اگر حمل نشود باید گفت: آن اعمال حسناتی را از بین خواهد برد که در رتبه خود آن صفت و یا عمل باشد نه حسنات قوی تر را چون در طاعت و گناهان مراتبی متصور است، و اگر کسی طالب بحث بیشتری است باید به کتب کلامیه و غیره مراجعه نماید).
9- ناصاف بودن بدترین مکر و تزویر است.
10- با مردم صاف نبودن از اخلاق بخیلان یا بدکرداران است.
11- ناصاف بودن با دوست و بی وفائی نسبت به پیمانها از جمله خیانت به عهد است.
12- هر که با مردم در دینشان غش نماید (و با آنان درباره دین ناصاف باشد) پس او دشمن خدا و رسول او خواهد بود.
13- هر که در دشمنی خود با تو غش نماید او را سرزنش مکن و ملامت مفرما (زیرا از دشمن بیش از این انتظار نمی رود).

اندوه

1- غم و اندوه نفس را گرفته و گشادگی را می پیچاند.
2- اندوه جسد را خراب می کند (پس باید از آن پرهیز کرد مگر اندوهی که در راه خدا باشد).
3- اندوه ها بیماری دلهاست (بنابراین نباید به خود غم و اندوه را راه داد که دل را مریض خواهد کرد).
4- حزن و اندوه (برای دین و عاقبت خویشتن) شعار و جامه زیرین افراد باایمان است.
5- غم و اندوه بدن را آب می کند.
6- اندوه و بی تابی از دست رفته را بر نمی گردانند (بنابراین نباید برای از دست رفته غصه خورد و یا بی تابی نمود که لغو و بی حاصل خواهد بود).
7- به اندوه لذت غصّه همراه است.
8- هر که غصه ها را جرعه وار در کشد (و بر آنها صبر کند) فرصتها را بدست آورد (و به آن خواهد رسید).
9- اندوه یکی از دو پیریست (پیری طبیعی و پیری عارضی).
10- غم و اندوههای وارد را با عزیمت های شکیبائی، و نیکوئی یقین بینداز، (و بدان که خداوند با اجر عظیم بر وجه احسن تلافی خواهد نمود).
11- اندوه بدن را می گدازد.
12- غم و اندوه بیماری نفس است.
13- به اندازه همت هاست اندوهها (یعنی، هر اندازه همت و تصمیمات زیادتر و بلندتر باشد غم و اندوه بیشتر است).
14- بسا اندوهناکی که اندوهش او را بر شادمانی دائمی وارد سازد (مثل اندوه برای آخرت).
15- هر که غم او بسیار باشد اندوهش همیشگی خواهد بود.
16- غمها به اندازه ذخیره می باشد (یعنی حفظ و نگهداری آن ملازم با ناراحتی است).
17- برای هر اندوهی گشایشی است.
18- هر که در فکر و اندیشه زیاد باشد (برای اینکه کاری را صورت دهد که نباید در آن خیلی فکر کرد، و یا هر که پیوسته اندوه را به خود راه دهد و آن را از دل نزداید) بر او حزن و اندوه غلبه کند (و چون غلبه نمود آدمی را آب می کند پس نباید چنین کاری کرد).
19- هر که اندوهش فراوان باشد بدنش مریض خواهد شد.
20- هر که تمام هم و اندوه خود را برای آخرتش قرار دهد به آنچه امید به آن دارد پیروز گردد.