فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

شتاب کردن

1- شتاب در هر کاری نکوهیده است مگر در آنچه بدی را برطرف کند.
2- از شتاب نمودن حذر کنید، زیرا که آن پشیمانی را میوه می دهد.
3- بر تو باد به دوری از شتاب کردن، زیرا که آن علامت و نشانه و سبب فوت، و پشیمانی است.
4- بر تو باد بدوری از شتاب نمودن، زیرا که آن با لغزش همراه است.
5- (خودپسندی یا) شتاب موجب لغزیدن خواهد شد.
6- عجله و شتاب کردن از رسیدن به راه صحیح جلوگیری می نماید.
7- شتاب کردن در کاری قبل از امکان آن موجب غصه است.
8- میوه تعجیل در کارها لغزش و افتادن در مهالک است.
9- از حماقت است شتاب کردن در کار پیش از مقدور بودن آن.
10- با شتاب (در امور) لغزش زیاد خواهد شد.
11- شتاب کننده خطاکار است هر چند مالک آن کار (و یا پادشاه) شود.
12- سوار شتاب (یعنی کسی که شتابگر است) مشرف برو در افتادن خواهد بود.
13- در شتاب و تعجیل (در کارها و فکر نکردن در آن) لغزش است.
14- در شتاب نمودن و در عجله پشیمانی است.
15- کم است که درست در آید رأی شتاب کننده.
16- کم است که چاره انسان عجول به پیروزی رسیده یا دوستی آزرده شده و ملول باقی ماند.
17- کم است کسی که عجله کند، جز آنکه هلاک شود (یا لااقل زیان بیند).
18- هر کسی که با شتاب از او تقاضا شود درخواست مهلت خواهد نمود.
19- بسیاری شتاب انسان را می لغزاند.
20- هرگز شتابگر ستایش شده ملاقات نمی شود (یعنی همه او را سرزنش کنند).
21- کسی که شتاب کند بلغزد.
22- هر که شتاب کند بلغزد.
23- هر که عجله کند لغزشش بسیار گردد.
24- هر که با عجله (و شتاب در کارها) سوار شود به لغزشها رسد.
25- هر که عجله کند بر شتاب کردن (خود) پشیمان گردد.
26- هر که بر شتاب سوار شود (یعنی در کار خود عجله کند و تأمل و اندیشه ننماید) لغزش او را برو اندازد.
27- هر که بر شتاب سوار شود ملامت و سرزنش سوار او خواهد گردید.
28- هیچ به هدفی رسیدنی برای شتابگر نیست.
29- سخت ترین مردم از نظر پشیمانی و بیشترین آنها به حسب سرزنش شتاب کننده سبکی است که عقلش او را در نیابد مگر بعد از فوت کارش (که دیگر نتواند آن را تلافی و تدارک نماید).
30- از شتاب کردن دوری نما، زیرا که شتاب کننده در امور مقصود خویش را بدست نخواهد آورد و ستوده هم نخواهد شد.
31- شتابگر خطا کند و به مطلب نرسد یا نزدیک است (به خطا و یا به نرسیدن به مطلب).

شمرده شده

1- هر شمرده شده نقصان پذیر است (یعنی باید به زندگانی آخرت پرداخت که نعمت هایش قابل شماره نبوده و غیر متناهی است).

آمادگی

1- بهترین آماده شدن آنست که معاد به آن اصلاح گردد.
2- سبکبار شوید زیرا که پایان کار (یعنی رفتن به بهشت یا دوزخ) در پیش روی شماست، و قیامت از پشت سر می راند شما را.
3- سبکبار شوید (یعنی از گرانی بار گناهان خود را سبک کنید، تا به نیکوکاران گذشته) ملحق شوید، زیرا جز این نیست که (در حشر و نشر و برای قیام و قیامت) انتظار کشیده می شود اول شما (و گذشتگان از شما) به آخر شما (یعنی تا همه در یکجا جمع شده قیامت شروع شود).
4- برای سفر خود مهیا شو، و برق رستگاری را بنگر (که در پیروی چه کسی هستی) و بر شتران دامن بالا زده و جدّی در کار خیر را سوار شو (یعنی در کار خیر جدّ و جهد نما).
5- از غفلت و بی خبری برگردید، و از خواب بیدار شده، برای نقل و مکان آماده گشته، و برای رفتن و یا برای جانبی که قصد آن دارید توشه برگیرید.
6- هر که آماده سفر خود باشد (چه سفر دنیوی و چه اخروی) در حضرش سرد چشم (شادمان و خوشحال) باشد.
7- از برای خود پیش از روز فرود آمدنت منزلی را برگزین و آماده و یا نرم کن منزلی را قبل از حلول و در آمدنت را (در آن).