فهرست کتاب


گفتار امیرالمؤمنین علی (ع) جلد دوّم همراه با ترجمه فارسی هدایة العلم و غررالحکم

سید حسین شیخ الاسلامی

معاونت

1- خوب کمکی است معاونت (دیگران).

احتیاط

1- خوب دور اندیشی است (در هر کاری) احتیاط و پشت قوی نمودن.
2- افزونترین نیرو احتیاط است.
3- هر که به خدا قوی پشت گردد (و توکلش بر خدا باشد) قهر او (دیگران را) عاجز کند.
4- گاهی احتیاط کننده در کارها و دور اندیش رسیده می شود (یعنی چنان نیست که همیشه به مقصود رسید).

ظاهرها

1- صلاح ظاهرها دلیل صحت ضمائر و پنهانی هاست (یعنی عمل صحیح در ظاهر نشانه خوبی و درستی باطن و عقیده است).
2- برای ظاهری باطنی است مانند آن، پس کسی که ظاهرش پاکیزه و نیکو باشد باطن او پاکیزه و نیکو خواهد بود، و آنکه ظاهرش پلید و زشت باشد باطنش زشت و پلید خواهد بود (این تتمه کلامی است که آن بزرگوار در فضل اهل بیت - علیهم السلام - بیان داشته چنانکه در خطبه / 153 نهج البلاغه ذکر گردیده است و ظاهراً معناهائی که امثال ابن أبی الحدید و دیگران کرده اند مناسب نباشد بلکه حضرت می خواهد در ضمن صفات رهبر که اهلبیت اند مطلبی را بیان کند که ظاهر اهلبیت چه از نظر اخلاق و رویّه و چه از نظر حسن ظاهر با دیگران قابل مقایسه نبوده، و شما باید بدانید باطن هم در خلقت مانند ظاهر است چنانکه ما در ظاهر با دیگران فرق داریم، و نمی توان دیگران را در صورت با مقایسه کرد همچنین در سیرت و باطن نیز ما با دیگران قابل مقایسه نیستیم، آنگاه دفع توهم می فرماید به کلام پیامبر اکرم - صلی اللّه علیه و اله و سلم - که مبادا بگوئید: دیگران هم خوب عمل دارند نماز و روزه و جبهه رفتن و... بجا می آورند، زیرا که او فرموده: براستی که خداوند بنده ای را دوست دارد و عملش را دشمن و عمل را دوست داشته و عامل به آن را دشمن، و بدانید که باید طرف را ریشه یابی کرد، هر چه آب گوارا می آشامد درختش نیکو میوه اش شیرین و هر چه آب آن ناپاک درخت آن بد میوه اش تلخ خواهد بود).