فهرست کتاب


در کوی بی نشانها

مصطفی کرمی نژاد

فصل سوم

مقامات عرفانی

وان لو استقاموا علی الطریقه لاسقینا هم ماء غدقا
و اگر بر طریق (حق) پایدار می ماندند به آنان آبی فراوان می نوشاندیم
جن /17
بعد از فوت آیت الله انصاری (قدس سره) وقتی از شاگردان مبرز مکتب عرفانی ایشان حضرت آیت الله نجات در مورد استادش سوال می شود، که آیت الله انصاری (قدس سره) را چگونه یافتی؟ بعد از آه سردی که می کشد می گوید: ان کان عالما فنعم العالم و ان کان عارفا فنعم العارف و ان کان طبیبا فنعم الطیب. آیت الله انصاری (قدس سره) حقا به مقام حق الیقین آخرین درجات کمال که همان انسان کامل بودن است رسیده بود. در یکی از آثار خطی ایشان که تحت عنوان اسرار الصلوه در سال 1354 هجری قمری نوشته شده است در نمیه های آن کتاب چنین آمده است: برخورد کردم به سید بزرگواری به نام سید محمد و از بعضی مسائل سوال کردم و او خودداری کرد از جواب بعد، بعد اصرار کردم، قول گرفت که من برای او دعا کنم و من قول دادم که برای او دعا کنم، از سوال کردم از حالت فنا، ایشان جواب داد جهارده سال دیگر، گفتم آیا تقلیل کرد؟ آن بزرگوار فرمود: بین چهار تا پنج سال با تضرع و زاری ختم می شود و.... (رفقای ایشان می فرمودند: در همان چهار و پنج سال ایشان به مقام فنا رسید).(13) بعد می فرماید : ... سوال کردم از بقیه عمرم؟ فرمود: بیست و پنج سال دیگر، (و ایشان در دوم ذیقعده 1379 هجری قمری درست بعد از بیست و پنج سال فوت کردند). و بعد سوال کردم از فرزندم احمد، ایشان فرمودند:... و از مسائلی دیگر سوال کردم و همه را جواب فرمودند. دیگران مقام فنا و کمال را یکی دانسته اند ولی آیت الله انصاری (قدس سره) می فرمودند: بین فنا و کمال اینگونه فرق است که اگر کسی به مقام فنا برسد اگر قرار باشد اشخاص سالک از وجود شخص فانی استفاده کنند خدای تعالی او را عمری عنایت خواهد کرد که بعد از مقام فنا به کمال برسد، به خلیفه اللهی برسد و آن فرد است که می تواند افراد را راهنمایی کند. افراد فانی توجهی به امور جزئی ندارند، از خود بیخود هستند و فرد کمال یافته کسی است که خداوند او را به میان مردم برگردانده تا آنان را هدایت کند.
از سال 1354 تا 1359 هجری قمری حدودا حالت فنای ایشان بود و بعد مراحل کمال را می پیمودند(14). جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای سید صادق طهرانی بیان می کرد که مرحوم والد علامه سید محمد حسین حسینی طههرانی (قدس سره) به طور مکرر می فرمود که: آیت الله انصاری (قدس سره) در سالهای آخر عمرش به تمام مراحل سیر و سلوک رسیده بودند و هیچ حجاب ظلمانی و نورانی بین ایشان و خداوند وجود نداشت و حقا به مقام لقاء الله که آرزوی عارفان است رسیده بود(15). آیت الله نجابت در مورد مقام توحیدی ایشان می فرمودند که: آیت الله انصاری (قدس سره) بسیار قوی بود و استادم عارف بزرگ آیت الله میرزا علی قاضی طباطبائی (قدس سره) می فرمودند: که آیت الله انصاری (قدس سره) مستقیما توحید را از خداوند گرفته اند. اکنون به این داستان توجه کنید.

جریان ملاقات حضرت آیت الله انصاری همدانی (قدس سره)