فهرست کتاب


دنیای اسلام و تهاجم فرهنگی غرب

آیة الله محمد مهدی آصفی

نقش آثار باستانی در احیای تمدن های جاهلی

داعیه داران تجدد و غرب گرایی و استعمارگران به شکل چشم گیری به مسأله آثار باستانی توجه نشان دادند. کشورهای ما در برنامه همکاری با هیأت های بین المللی و یونسکو مبالغ هنگفتی صرف برپایی موزه ها و احیای آثار باستانی دوره جاهلیت در لباس تازه کردند.
این توجه جدی نسبت به فولکور و احیای هنرها و عقاید جاهلی در زندگی ما کاملا غیرطبیعی می نماید.هم چنین اهتمام مبالغه آمیز به آثار باستانی - با این افراط شگرف - و صر ف مبالغ هنگفت برای گردآوری و عرضه آن ها جنبه طبیعی ندارد و هنگامی که سررشته این اعمال را دنبال می کنیم به ریشه های صهیونی - صلیبی مسأله می رسیم.
محمد غزال می گوید:
این دعوت را فعالیت های جست وجوگرانه و کاوش های باستان شناسانه و تبلیغات دامنه دار بر سر اکتشاف آثار باستانی، همراهی کرد؛ چنان که دنیا را تبلیغ کشف قبر "توت آنخ آمون"(63) توسط "لردکارنفون" در آن هنگام پر کرد و میلیونر معروف "راکفلر" ده ها میلیون دلار به طور مجانی برای برپایی موزه آثار فرعونی پرداخت که آموزشکده ای نیز جهت آموزش باستان شناسی در کنارش ساخته شد و چنان که معروف است "راکفلر" یهودی الاصل و از صهیونیست هاست و سخاوت او نسبت به پرداخت این مبلغ کلان دلیل آن است که در این رویکرد، منافع آشکار صهیونیسم نهفته است(64).
در عراق، دولت در سال 1991م. کنگره بابل و آشور را برپا کرد و از باستان شناس کشورهای مختلف دنیا برای شرکت در آن دعوت به عمل آورد و طرح بازسازی و احیای مجدد شهرهای آشور در موصل و بابل در حله را به مرحله اجرا گذاشت. طرح بازسازی بابل به تنهایی دوازده میلیون دلار از بودجه مملکت را به خود اختصاص داد.
دولت عراق به این جهت اسامی شهرها را به نام هایی که در دوران تمدن های جاهلی گذشته داشته اند، تغییر داد؛ چنان که موصل را نینوی و حله را بابل نامید.
در ایران، شاه رویکردی به قطع علاقه مردم نسبت به اسلام و اتصال آنان به زرتشتی گری هخامنشی و ساسانی از خود نشان داد و از جمله اعمالی که در این جهت انجام داد باید از لغو تاریخ هجری و تبدیل آن به تاریخ شاهنشاهی نام برد.
رژیم شاه، سال 1320 ه.ش را که در آن محمدرضا پهلوی حکومت ایران را به دست گرفته بود، به سال 2500 شمسی شاهنشاهی تبدیل کرد و مجلس های شورا و سنانیز آن را در نشست مشترکی به تصویب رساندند(65).
شاه، یادواره گذشت 2500 سال از تمدن زرتشتی را با برپایی جشن های بزرگی در خرابه های پرسپولیس (تخت جمشید) شیراز برگزار و سران و پادشاهان را به این جشن ها دعوت و یکصدمیلیون دلار خرج لباس ها و کالسکه های قدیمی، ساخت زیورآلات و ریش و سبیل (معلمول در آن دوره ها)کرد.
کافی است بدانید که رژیم شاهنشاهی برای آماده سازی فیلم کورش کبیر- به منظور عرضه به دولت های اروپایی(66) - یکصدمیلیون تومان(67) به نویسنده امریکایی فیلم نامه پرداخت کرد.
شواهد زیادی وجود دارد که ثابت می کند (این سران) میل داشتند تمدن های جاهلی را با وسایل مختلف در جهان اسلام ازنو زنده کنند.
این چنین است که ملاحظه می کنیم چالش میان کهنه و نو، به منظور گشایش درهای دانش و فن آوری پیشرفته در غرب (به روی ما) نیست؛ زیرا دعوت به استقبال از دانش و تکنیک در نهاد آموزه های اسلامی نهفته است، بلکه هدف تمام این اقدامات و دسیسه ها جداکردن این نسل از گذشته، تمدن و ریشه های فرهنگی شان و تهی کردن آنان از هرگونه محتوای فرهنگی و تاریخی و به منظور قشری پروری آنان بوده است.
(تمام)این اقدامات در دو مرحله پیاده شده است:
در قدم اول، مهاجمان به جداکردن این امت از گذشته و فرهنگ و تمدنش توجه نشان دادند، و در قدم دوم، دعوت خود را بر مسخ فرهنگی این نسل و اتصال آن به تمدن های جاهلی نابود شده و احیای مجدد این تمدن ها و بیرون کشیدن آن ها از انبوه آوار قرون به منظور رویارویی بااسلام بزرگ، متمرکز کردند.
رژیم ها، حاکمان و آنان که پشت سراینان حرکت می کنند اموال زیادی را صرف کردند، امکانات بسیاری را به خدمت گرفتند، جشن ها و همایش های بزرگی را به منظور پیاده کردن توطئه جداسازی این امت از فرهنگ و میراث هایش ترتیب دادند و با وصله پینه شرم آوری اقدام به نصب پل هایی برای ارتباط دادن این نسل به تمدن فراعنه، زرتشتی، کسرایی، بابلی، آشوری و بربری نمودند.
به راستی که انسان تعجب می کند و افسوس می خورد بر این که چنین دسیسه خجلت باری در روز روشن به منظور مسخ ذهنیت امت اسلامی و غارت میراث ها و فرهنگ و تمدنش در زمانی نسبتا طولانی به وقوع پیوست، بی آن که کم ترین مقاومت و رویارویی را در پی داشته باشد؛ تا آن که خدای تعالی بیداری این امت رااز خواب سنگین و دیر زمانش اراده فرمود و به خطرهایی که وی رااز هر سو احاطه کرده بود، توجه داد.

...................) Anotates (.................
1) نهج البلاغه، صبحی صالح، ص 393.
مجمع البیان، ج 1، ص 382.
2) نهج البلاغه، نامه 31.
3) نهج البلاغة، خطبه 192(خطبه قاصعه).
4) بحار الانوار، علامه مجلسی، ج 2، ص 17.
5) همان.
6) همان، ص 18.
7) المناقب، ابن شهر آشوب، چاپ نجف، ج 3، ص 222؛ مستدرک الوسائل، ج 1، ص 290.
8) بحار النوار، ج 83، ص 351.
9) پس چرا از هر گروهی، دسته ای نروند تادر کار دین، دانش جویند و به مردم خویش آن گاه که به سوی شان باز آیند بیم دهند، باشد که پروا کنند. سوره توبه (9)آیه 122.
10) مصطفی کمال که در سال 1930م. به لقب آتاتورک پدر ترک ها ملقب شد، تا پایان عمر خود باکمال قدرت بر ترکیه حکومت کرد و ریاست جمهوری او که در واقع، حکومت دیکتاتوری مادام العمر بود، پانزده سال به طول انجامید. آتاتورک حکومت مذهبی ترکیه را که بر مبنای خلافت استوار بود به حکومت غیر مذهبی (لائیک) تبدیل کرد ودستور داد هر چیز که مربوط به تاریخ گذشته ترک ها وامپراطوری عثمانی یا در باره اسلام باشد، از برنامه های درسی همه مدرسه های ترکیه حذف شود؛ آداب و رسوم غربی را در ترکیه رواج داد، مردم ترکیه را مجبور به پوشیدن لباس های اروپایی کرد و کتاب عربی را نیز به الفبای لاتین تبدیل کرد. آتاتورک برای برقراری نظام لائیک، موضوع متحد الشکل بودن لباس زنان ومردان جزو برنامه های خود قرار داد وکشف حجاب را در همه جا رسم کرد و هم اکنون نیز مدیریت ترکیه، دنباله رو او بوده و به رغم اعتراض های مکرر مسلمانان آن کشور، ورود دختران با حجاب به دانشگاه ها ممنوع است و در همه جا مظاهر فرهنگ غرب دیده می شود.(مترجم)
11) رضا خان مؤسس سلسله پهلوی که پس از کودتای سال 1299 ش. از طرف احمد شاه، آخرین پادشاه قاجار، به لقب سردار سپه ملقب شد، نخست در سمت وزیر جنگ و سپس در مقام نخست وزیری مقدمات خلع قاجاریه را از سلطنت فراهم ساخت. رضاخان ابتدا در صدد اعلام جمهوری در ایران بود و می خواست رژیمی جمهوری به سبک آتاتورک در ایران به وجود بیاورد، ولی به دنبال مخالف هایی که با این طرح به عمل آمد، نقش خود را تغییر داد و پس از تصویب قانون خلع قاجاریه از سلطنت، در جلسه نهم آبان 1304 ش. مجلس شورای ملی، موجبات تشکیل مجلس مؤسسان و تفویض مقام سلطنت به خود را فراهم ساخت. مجلس مؤسسان در تاریخ 21 آذر 1304 ش. مقام سلطنت را به رضاخان تفویض نمود و رضاخان تا 25 شهریور سال 1320 ش. که به دنبال اشغال ایران از طرف نیروهای روس و انگلیس مجبور به استعفا شد با عنوان رضاشاه سلطنت کرد. او از عوامل گوناگون برای گسترش فرهنگ غرب و برچیدن فرهنگ اسلام بهره جست. گستاخی او به حدی رسید که در کشور ایران - مرکز تشیع - در روز 17 دی 1314 ش. اعلام کشف حجاب اجباری نمود و در این خصوص پافشاری عجیبی کرد. این پافشاری موجب شد که روحانیون و مردم مسلمان در گوشه و کنار کشور به شدت به رژیم اعتراض کردند؛ از جمله، جمعیت زیادی در مسجد گوهر شاد مشهد متحصن شدند و با سخرانی های افشا گرانه روحانی مبارز شیخ محمد تقی بهلول به اقدام های ضد اسلامی رضاخان اعتراض کردند. دژ خیمان رضاخان به دستور او با حمله ناجوانمردانه به مسجد گوهر شاد، مردم را به گلوله بستند و حدود سه هزار نفر به شهادت رسیدند. شاه، به این جنایت اکتفا نکرد و چون احتمال قیام عمومی می داد، همه علمای مبارز مشهد را دستگیر و از مشهد تبعید کرد، از جمله این تبعید شدگان به تهران، سه تن از مراجع معروف بودند که عبارت اند از: آیة الله آقا حسین قمی، سید یونس اردبیلی و آیت الله شیخ محمد آقا زاده. عجیب آن که آیة الله آقازاده به دستور رضاخان خلع لباس شد و در دوره سر پاس مختاری (رئیس شهربانی وقت) توسط دکتر احمدی با تزریق آمپول هوا به شهادت رسید.(مترجم)

12) 1- زیرا فشارهای او در برابر صلابت مردم مسلمان افغانستان بی اثر ماند و نقشه های شوم او خنثی شد. از این رو چندان توفیقی نیافت و به هدف شوم خود نرسید. (مترجم)
13) این قرار داد، قردادی سری بود که در سال 1916 م. در بحبوحه جنگ اول جهانی بین انگلیس و فرانسه به امضا رسید و به موجب آن، این دو کشور پیش از پایان جنگ، میراث امپراتوری عثمانی در خاور میانه را میان خود تقسیم کردند. بر اساس این قرداد سوریه، لبنان وبخشی از جنوب ترکیه فعلی به عنوان سهم فرانسه، و فلسطین، مناطق اطراف خلیج فارس و سرزمین کنونی عراق تا بغداد سهم انگلستان شناخته شد. انگلیس و فرانسه باقی مانده مناطق تحت سلطه امپراتوری عثمانی را نیز به عنوان مناطق نفوذ بین خود تقسیم کرده وسهمی هم برای روسیه در کردستان و ارمنستان منظور کرده بودند. نسخه ای از این قرداد محرمانه نیز در اختیار دولت روسیه قرار گرفت، که پس از پیروزی انقلاب بلشویکی... منتشر و سوء ظن متحدان دیگر انگلیس و فرانسه را نسبت به مقاصد واقعی آن ها بر انگیخت. با وجود مخالفت هایی که با این قراردادبه عمل آمد، انگلیس و فرانسه عملا مفاد قرارداد سایکس - پیکو را به موقع اجرا گذاشتند و میراث امپراتوری عثمانی بعد از جنگ، تحت قیمومیت یا تحت نفوذ انگلیس و فرانسه قرار گرفت. تنها در مورد منطقه بین النهرین، که بعدا به عنوان عراق به صورت کشور مستقلی تحت حمایت انگلستان در آمد، بین انگلیس و فرانسه اختلاف افتاد که انگلیسی ها با دادن 25 درصد از سهام شرکت نفت عراق به فرانسوی ها این اختلاف را حل کردند. (مترجم: فرهنگ جامع سیاسی، ص 548 - 549).
14) اعلامیة بالفور که در تاریخ تشکیل نخستین دولت یهودی جهان اهمیت ویژه ای دارد، عبارت است از نامه لرد بالفور وزیر خارجه انگلیس در جنگ اول جهانی به عنوان لرد رو تشلید رئیس فدراسیون صهیونیسم انگلستان که ضمن آن وزیر خارجه انگلیس موافقت دولتش را با تأسیس میهنی برای یهودیان در فلسطین اعلام کرده است. به دنبال ارسال این نامه به لرد رو تشلید در تاریخ دوم نوامبر سال 1917 م. مهاجرت یهودیان به فلسطین تحت برنامه منظمی آغاز شد. در فاصله بین جنگ اول و دوم جهانی، تعداد یهودیان ساکن فلسطین از هفتاد هزار نفر به چارصد و پنجاه هزار نفر رسید و سر انجام در سال 1948 م. به تشکیل دولت اسرائیل انجامید.(مترجم: فرهنگ جامع سیاسی، ص 164 -165).
15) ص 31 - 36.
16) همان.
17) همان، ص 41 - ص 44.

18) الصراع بین الفکرة الا سلامیة و الفکرة الغربیة،ص 41-42، به نقل از:

19) همان، ص 42.
20) الصراع بین الفکرة الاسلامیة والفکرة الغربیة، ص 43- 44، به نقل از مصدر سابق، ص 270- 275.
21) همان، ص 43، 44، ونیز ص 270- 275.
22) همان، ص 73.
23) امین، پیشگام عرب های مسلمان غرب گرای اواسط سده بیستم بود.او برای نخستین بار ضوابط دنیا گرایی اسلامی را تهیه کرد وآن ها را نه به صورت انتزاعی بلکه بر حسب مسایل اجتماعی مشخص روزگار بیان داشت. از نظر امین، عقل، حاکی از علم بود وعلم در کاربردش برای بیماری های جامعه، ارزش ها و راه علاج های خاص خود را به وجود آورد. وی در مقدمه کتاب المرأة الجدیدة (زن امروزی) اعلام کرد که علم یگانه بنیان معتبر حقیقت؛ و سودمندی، یگانه محک معتبر ارزش است. امین مانند همه اثبات گرایان سده نوزدهم معتقد بود که راه نجات جامعه اسلامی در غلبه بر نادانی، گسترش دانش و روشنگری است. از دیدگاه غیر دینی امین، خیر، بیشتر بر حسب عملی و مادی دیده می شد تا بر حسب هستی معنوی یا حالت اخلاقی. او احتمالا نخستین روشنفکر مسلمانی بود که به طور علنی اعلام داشت:
در کشوری به راستی آزاد، هیچ کس نباید از ترک میهن خود، از انکار اعتقاد به آفریدگار و فرستادگانش، یا از رد قوانین و آداب و رسوم مردمش بیمناک باشد.
امین متقاعد شده بود که بر جامعه تغییر دایمی و نامحسوسی حاکم است و چهار نیروی عمده این روند دگرگونی را تعیین می کنند: محیط طبیعی، توارث یا زمینه قومی، مراوده اجتماعی و ابداع علمی. (مترجم: روشنفکران عرب و غرب، هشام شرابی، ترجمه عبدالرحمان عالم، دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، چاپ اول، تهران، 1368، ص 104-108).

24) المرأة الجدیدة، ص 185-186، به نقل از الصراع، ندوی، ص 109 و 110.
25) اوراق تازه یاب مشروطیت و نقش تقی زاده،ایرج افشار، ص 68.
26) مانندسلیمان میرزا، حسینقلی خان نواب، وحید الملک و سید محمدرضا مساوات.
27) همان، ص 349.
28) تاریخ مختصراحزاب سیاسی ایران، ملک الشعراء بهار، ج 1، ص 12.
29) فراموشخانه و فراماسونری در ایران، اسماعیل رائین، ج 2، ص 209.
30) اوراق تازه یاب مشروطیت، ص 352 و 360.
31) فراموشخانه و فراماسونری در ایران، اسماعیل رائین، ج 2، ص 209.
32) تاریخ سیاسی معاصر ایران، دکتر سید جلال الدین مدنی، ج 1، ص 36.
تقی زاده در مقاله ای در شماره 7 کاوه به سال 1920 م. نوشته است:
ایرانیان خیال می کنند که آن ها در گذشته تمدن عالی درخشان مانند تمدن یونانیان داشته اند، وقتی حقایق علمیه و تاریخیه مثبته در جلو آن ها گذارده شود، خواهند دید که ایران به علم و ترقی دنیا کمک زیادی نکرده و مانند همه ملل عالم در اغلب آن چه هم که داشته مدیون تمدن و علم یونانیان بوده است. (مترجم)
33) ر.ک: اوراق تازه یاب مشروطیت، ص 207 و صفحه های بعد از آن.
34) مستقبل الثقافة فی المجتمع العربی، ص 165.
35) مستقبل الثقافة فی المجتمع العربی، ص 151، به نقل از حصوننا مهدده من الداخل ص 148.
36) حرکة التجدید الاسلامی فی العالم العربی الحدیث، ص 49، طبع 1971.
37) همان، ص 49.
38) Toynbee, the world And west, chap V به نقل از کتاب حرکة التجدید الاسلامی، مصدر سابق، ص 50 و 51.
39) حاضر العالم الاسلامی، شکیب ارسلان، ج 3، ص 351-353.
40) الاتجاهات الوطنیة فی الادب المعاصر، دکتر محمد محمد حسین، ص 338.
41) مؤلف در کتابش می نویسد: آتاتورک در آخر عمرش دستش را به سمت آسمان بلند می کرد و از باب تهدید و تمسخر بدان اشاره می کرد.
42) همان، ص 237و 238.
43) همان، ص 246.
44) همان، ص 276.
45) همان، ص 233.
46) همان، ص 270.
47) Greywoolf، ص 287.
48) ماه اول بهار.
49) اشاره است به داستان آتش سوزی کتابخانه اسکندریه و افسانه ای که خلاصه اش این است که این ذخایر علمی، به دستور طعمه حریق شد، حال آن که پژوهش های تاریخی بی اساس بودن چنین واقعه ای را اثبات کرده است.
50) الصراع بین الفکرة الاسلامیة و الفکرة الغربیة، الندوی، ص 62.
51) زبان گروهی از مردم مصر.
52) همان، ص 229 و 230.
53) عنوانی که نویسنده محترم برای این بخش قرار داده بود توطئه منع امت از میراث هایش و رای نابودن کردن زبان فصیح بود که به علت طولانی بودن، عنوان فوق جانشین آن گردید.(مترجم)
54) اللغة العربیة بین الفصحی و العامیة، ص 81 و 82. چنان که دکتر محمد محمدحسین نیز در ص از کتاب حصوننا مهددة من داخلها متذکر این مطلب شده است.
55) الاتجاهات الوطنیة فی الأدب المعاصر، ج 2، ص 135.
56) معرکة التقالید، ص 180.
57) الاتجاهات الوطنیة فی المعاصر، ج 2، ص 266.
58) الاتجاهات الوطنیه فی الادب المعاصر، ج 2، ص 267 و 268.
59) به موجب مواد 5 و 7 از قانون 103 مصوب سال 1961 م. در مقام سامان دهی به الازهر.
60) توده شناسی، مجموعه عقاید و افسانه ها، آداب و رسوم و ترانه های محلی و... .
61) مؤلف محترم تعبیر اکل و شری را آورده است.
62) سرزمین های عربی منظور است.
63) فرعون مصر از سلسه هیجدهم (1350- 1342 ق.م)، پرستش آمون را در شهر بتس برقرار ساخت. مقبره اش - که حاوی اشیای گران بهایی بود در سال 1922م. کشف شد.(مترجم)
64) حقیقة القومیة العربیة، محمد غزال، ص 205. اسلام توجه زیادی به آثار باستانی دارد ولیکن به عنوان آن که این آثار ماده ای برای عبرت آموزی است نه غرور و فریب.
65) تاریخ سیاسی ایران، دکتر سید جلال الدین مدنی، ج 2، ص 233.
66) حدود چهارده میلیون دلار.
67) تاریخ نیم قرن جنایت، سرهنگ احمدودی، ص 180.