فهرست کتاب


دنیای اسلام و تهاجم فرهنگی غرب

آیة الله محمد مهدی آصفی

الف - فضای مورد اطمینان برخوردهای علمی

از این سخن به نتیجه زیر می رسیم:
اگر ملتی اصالت های فرهگی، اخلاقی و عقیدتی خود را حفظ کند، برخوردهای علمی و تعامل با فرهنگ ها و تمدن های دیگر در مسایل علمی، هیچ زیانی به او نخواهد رسانید؛ زیرا مسایل علمی هنگامی که با فرهنگی قطع رابطه کرد و وارد فرهنگ دیگری شد، آن بار فرهنگی ای که در فرهنگ اولی داشته بود را دیگر نخواهد داشت و مردم نیز به دور از هرگونه تأثیرپذیری فرهنگی دیگر فقط جانب علمی صرف را خواهند پذیرفت.
در حقیقت، فرهنگ و تمدن به منزله صافی ای است که تمامی آن چه را که وابسته به این مسایل علمی است؛ از شرایط اخلاقی گرفته تا شرایط فرهنگی بیگانه با موجودیت ملت، همه را تصفیه خواهد کرد و سمومی که تناسبی با جسم امت ندارد و همراه با آن فرهنگ است را از آنان باز خواهد داشت.

ب - فضای نامطمئن برخوردهای علمی

اما اگر ملت اخذ کننده از نظر فرهنگی ضعیف باشد و از عناصر سازنده اخلاقی، فکری و استقامت کافی که وی را از فرهنگ اجنبی حفظ کند، برخوردار نباشد چنین ملتی اگر در زندگی خود به اقتباس از ملت های بیگانه دست بزند و به تعامل علمی بپردازد، بی شک همراه با مسایل علمی، شرایط و اوضاع و احوال سیاسی، اخلاقی و فکری بیگانگان نیز به آنان منتقل خواهد شد و جدا ساختن مسایل علمی از مسایل فرهنگی در این هنگام و حمایت از ملت وارد کننده نسبت به تأثیر پذیری از فرهنگ و اخلاق قوم صادر کننده، محال خواهد بود. دو تجربه تاریخی ما این حقیقت را ثابت می کند:

1- تجربه پیروزی های آغازین

و آن تجربه امتداد فتوحات اسلامی تا روم و ایران است. شکی نیست که امت اسلامی در خلال این پیروزی ها علوم بسیاری را از ملت های دیگر اقتباس کرد؛ از مسایل اداری و دفتری و دیوانی گرفته تا پزشکی و شیمی و نجوم، بی آن که از اخلاق و فرهنگ و تمدن آنان متأثر شود.
بلکه این مسایل و علوم را می گیرد و به شکل فرهنگ خود در می آورد و آن گاه به گونه ای که مورد قبول اوست به کار می گیرد.