فهرست کتاب


شیعه می پرسد جلد 3

محب الاسلام‏

عذر خواهی

اگر شخصیت و نامی فراموش شده و یا نامه و تقریظی از آنان از یاد رفته درخواست عفو دارد و خداوند بزرگ به تمام این بزرگواران از کرم عمیم خود اجر و ثواب جزیل عنایت فرماید بحمدوآله
این اسامی - اکثر بجز از نام آن شخصیتهائی است که نامشان در جلد اول اقوال الائمه چاپ چهارم کتابفروشی - اسلام تهران آمده است.

...................) Anotates (.................
1) ابراهیم / 41.
2) در حقیقت این روش قرآنی است چه کلام الله مجید، بسیاری از حقیقت ها را با القاء سؤال بر همگان روشن و همه را ملزم به تصدیق می کند افی الله شک فاطر السموات و الارض - األه مع الله؟ - امن خلق السموات و الارض؟ و لئن - سئلتهم من خلق السموات و الارض و امثال این آیات فراوان است.
این روش را سقراطی هم می گویند چه که وی غالباً مطالب خود را به شاگردان با سئوال القاء می کرده است.
3) و لا یکلف الله ننفسا الا وسعها - و لا یکلف الله نفسا الا ما آتیها قرآن کریم.
4) 1-1- قیدوا العلم بالکتابه النبی الاعظم / صلی الله علیه و آله و سلم.
2- الکتاب بساتین العلماء.
3- القلب یتکل علی الکتابة الامام علی علیه السلام.
4- بالاسانید عن عاصم بن حمید الحناط روی فی اصله الموجود الی الیوم عن ابی بصیر. قال دخلت علی ابیعبد الله علیه السلام فقال دخل علی الناس من اهل البصرة فسئالونی عن أحادیث فکتبوها فقال فما یمنعکم من الکتابة اما انکم لن تحفظوا حتی تکتبوا الذریعة ج 1 / ط / 1 / 7.
5- فی اصل عاصم عاصم ایضاً قال ابو عبدالله علیه السلام:
اکتب وبث علمک فی اخوانک فان مت فأورت کتبک بنیک اذیأئی علی الناس زمان هرج لا تأنسون فیه الا بکتبکم. الذریعة / ج / 1 / 8 / ط / 1.
وقال قال ابو عبدالله علیه السلام:
6- احتفظوا بکتبکم فانکم سوف تحتاجون الیها.
5) ترجمه و انتخاب مؤلف از احتجاج طبرسی

آن یک گلیم خویش برون میکشد ز موج - وین سعی میکند که بگیرد غریق را

6) قال موسی بن جعفر علیه السلام فقیه وحد ینقذ من یتیماً من آیتامنا المنقطعین عنا و عن مشاهدتنا ما هو محتاج الیه اشد علی ابلیس من الف عابد لان العابد همه ذات نفسه فقط، و هذا همه مع ذات نفسه ذوات عباد الله و امائه لینقذهم من ابلیس و مردته فلذلک هو افضل عندالله من الف عابد و الف عابدة.
قال علی بن موسی الرضا علیه السلام یقال للعابد یوم القیمة نعم الرجل کنت همتک ذات نفسک و کفیت مؤنتک فادخل الجنة الا علی / نسخة ان الفقیه من افاض الناس خیره، و انقذهم من اعدائهم و فر علیهم نعم جنان الله تعالی و حصل لهم رضوان الله تعالی، و یقال للفقیه یا ایها الکافل لأیتام آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم انک الهادی لضعفاء محبیهم و موالیهم قف حتی تشفع لکل من أخذ عنک او تعلم منک فیقف فیدخل الجنة معه فیاماًو فیاماً، و فیاماً حتی قال عشراً، و هم الذین أخذ و اعنه الی یوم القیمة فانظر واکم فرق صرف ما بین المنزلتین.
و عنه علیه السلم قال محمدبن علی الجواد علیه السلام: من تکفل تکلف بایتام آل محمد المنقطعین عن امامهم، المتحیرین فی جهلهم، الاسری فی ایدی شیاطینهم، و فی ایدی النواصب من اعد آئنا فاستنقذهم، منهم، و أخرجهم من حیرتهم، و قهر الشیاطین برد و ساوسهم، و قهر الناصبین بحجج ربهم، و دلائل ائمتهم، لیحفظوا عهد الله علی العباد بافضل الموانع بأکثر من فضل السما علی الارض و العرش و الکرسی و الحجب علی السماء و فضلهم علی العباد کفضل القمر لیلة البدر علی أخفی کؤکب فی السماء.
7) 1- طوباک یا دافع الکلاب
ابو محمد صلی الله علیه و آله و سلم قال علی بن موسی الرضا علیه السلام افضل ما یقدمه العالم من محبینا، و موالینا امامه لیوم فقره و فاقیه و ذله و مسکنته أن یغیث فی الدنیا مسکیناً من محبینا من ید ناصب عدوالله و لرسوله یقوم من قبره و الملائکة صفوف من شفیر قبره الی موضع محله من جنان الله فیحملونه علی اجنحتهم یقولون له مرحباً طوباک طوباک یا دافع الکلاب عن الابزار، و یا ایها المتعصب للائمة الخیار.الاحتجاج للطبرسی / ج / 1 / 5 / ایران 1286 / ه ق / سنگی.
2- قال ابو محمد الحسن بن علی العسکری علیه السلام من قوی مسکینا فی دینه ضعیفاً فی معرفته علی ناصب مخالف فافحمه لقنة الله تعالی یوم یدلی فی قبره أن یقول الله ربی و محمد نبیی و علی و لییی و القرآن بهجتی و عدتی، و المؤمنین اخوانی فیقول الله ادلیت بالحجة فوجبت لک أعالی درجات الجنة فعند ذلک یتحول علیه قبره أنزه ریاض الجنة.
3- و قال ابو محمد الحسن العسکری علیه السلام ان محبی آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم مساکین مواساتهم أفضل من مواساة مساکین الفقراء و هم الذین سکنت جوارحهم و ضعفت قواهم من مقاتلة أاعدا الله الذین یعیرونهم بدینهم و یسفهون احلامهم الا فمن قواهم بفقهه و علمه حتی ازال مسکنتهم ثم یسلطهم علی ألاعداء الظاهرین النواصب و علی الأعداء الباطنین ابلیس و مردته حتی یهزموهم عن دین الله ئ یذودوهم عن اولیاء آل رسول الله و........ حول الله تعلی تلک المسکنة الی شیاطینهم فاعجزتهم عن اضلالهم قضی الله تعالی بذلک قضاء حقا علی لسان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم. الاحتجاج ج 1 - 4 - / ط / سنگی.
8) قال مولا امیرالمؤمنین علیه السلام لحجربن عدی و عمروبن الحمق:
کرهت لکم ان تکونو العانین شتامین، تشنعون و تبرئون، و لکن لو وصفتم مساوی أعمالهم فقلتم من سیرتهم کذا و کذا، و من أعمالهم کذا و کذا کان أصوب فی القول و ابلغ فی العذر، و قلتم
مکان لعنکم ایاهم و برائتکم منهم:
اللهم أحقن دمائهم و دمائنا، و أصلح ذات بینهم و بیننا، و أهد هم من ضلالتهم حتی یعرف الحق، منهم من جهله ویر عوی من الغی و العدوان منهم من لهج به لکان أحب الی و خیرالکم،:
فقالا یا امیرالمؤمنین نقبل عظتک و نتادب بادبک.
کتاب صفین لنصر بن مزاحم ص 103 المتوفی / 212 / ق تحقیق عبدالسلام محمد هارون / ط / 2 / 1382.
9) فامسکت یدی حتی رأیت راجهة الناس قد رجعت عن الاسلام یدعون الی محق دین محمد صلی الله علیه و آله و سلم فخشیت ان لم أنصر الاسلام و أهله اری فیه ثلما اوهدماً تکون المصیبة به علی اعظم من فوت و لایتکم التی انما هی متاع ایام قلائل.
10) حدیث مفاخره مولا که 95 فضیلت خود را به رخ اصحاب کشیده در کتاب امامت و تشسع ط 2 ص 171 - 200 آوردیم.
11) یاد نامه علامه امینی چاپ اول 237.
12) اللهم صل علی محمد و آل محمد و کثر عددهم و اشحذ اسلحتم و أحرض بین میرهم و توجد بکفایة مؤنهم، و أعضدهم بالنصر و أعنهم بالصبر، و الطف لهم فی المکر و....
اللهم وقو بذلک محال اهل الاسلام و حصن به دیارهم، و ثمر، به اموالهم، و فرعهم عن محاربتم، لعبادتک، و عن منابذتهم للخلوة بک حتی لا یعبد فی بقاع الارض غیرک، و لا تعفر لاحد منهم جبهة دونک و... الی صحیفة کامله سجادیه.
13) روزنامه حبل المتین شماره 26 سال نوزدهم مورخه 16 محرم الحرام 1330.
14) همانجا شماره 14 سال نوزدهم مورخه ذی الحجه 1329.
15) روزنامه مجلس شماره 65 ذی الحجه 1329.
16) کیهان / 11 / آذر / 1364 - 19 ربیع الاول 1406 - 12608 - محمد ترکمان.
17) وحدت اسلامی - یاد نامه علامه امینی چاپ اول / ص / 234 - ببعد.
18) شیخ محمود شلتوت:
در 23 آوریل 1893 متولد شد و از سال 1906 در دانشگاه مذهبی اسکندریه به تحصیل علم پرداخت و با موفقیت کامل در تمام دروس به سال 1918.فارغ التحصیل، و رتبه اول دانشگاه شد، و به اخذ تصدیق جهانی نائل گشت و در سال 1919 برای تدریس در دانشگاه اسکندریه تعیین گردید.
19) اقبال لاهوری در اشعار خود گوید بر همن زاده بوده که پدرانش مسلمان شده اند عاقبت خود اقبا هم مستبصر گشته و در سلک محبان اهل البیت علیه السلام در آمده با توجه با شعار مدح حضرت زهرا علیه السلام و امام حسن علیه السلام از دیوان وی و در این بیت به زبان اردو اقرار کرده. مردم به اقبال گویند در طبیعتش قدری به وی تشیع است مسئله تفضیل خلفا را از او شنیده ام.
20) به جلد اول همین کتاب چاپ چهارم ص / 47 بعد رجوع فرمائید شیعه اهل صلح و انصاف.
21) شیعه می پرسد / ج / 1 / ص 409 بعد چاپ سوم.
22) تذکر: مجموع کتابهای شیعه در بحث امامت نیست، نظر باینکه نمونه ای از کتب شیعه را در کتاب امامت و تشیع آورده ایم بهمین مختصری بسنده شد، طالب تفصیل به کتاب عظیم الذریعة الی تصانیف الشیعة رجوع کند.
23) گستاولوبون در قرن گذشته گفته است تسخیر ارضی یک کشور ممکن است از یک روز بطول انجامد لیکن تصرف معنوی آن گاهی مستلزم چندین قرن مرور زمان است و گاهی نیز اساساً امکان پذیر نیست دولت انگلستان هرگز نمی توند ایرلند را در خود مستحیل سازد همم چنانکه حکومت اتریش نیز نمی توانست نژاد چک را که تحت حکومت آن قرار گرفته بودند به جنس خود در آورد افکار و اندییشه ها ص 172.
24) برای نمونه بتاریخ بیهق از ابن فندق رجوع شود، یا بتاریخ بیهقی 5 جلد تواریخ مبسوط مانند الکامل مفصل تر آورده اند.
25) لغت نامه دهخدا - شیعه
ابن خلدون در مقدمه - اعلم ان الشیعة لغة هم الصحب و الاتباع، و یطلق فی عرف الفهآء و المتکلمین من الخلف و السلف علی اتباع علی و بنیه رضی الله عنهم مقدمه / 138.
تکلمة الاصناف: از علی کرمینی اثر قرن ششم هجری در تخلیص و تسهیل کتاب العین در لغت عربی و فارسی نوشته شده است: در لغت یک سخنه نوشته است: الشیعة: مردمان یک سخنه و همدل / 241 / 15 / مشکوة پائیز 1367 شمسی / 171 شماره / 20.
26) اخرج الحافظ جمال الدین الزرندی عن ابن عباس رضی الله عنهما ان هذه الایة لما نزلت ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریة قال صلی الله علیه و آله و سلم بعلی هو انت و شبعتک یوم القیامة راضین مرضیین و یأتی عدوک غضاباً مقممحین.و قال و من عدوی؟ قال من تبرأمنک و لعنک و خیر السابقون الی ظل لعرش یوم القیامة طوبی لهم قیل و من هم یا رسول الله!؟ قال شعتک یا علی و محبوک الصواعق المحرقه - طبع 1312 قمری / مصر / ص 96.
27) یا علی اذا کان یوم القیامة اخذت بحجزة الله و انت اخذت بحجزتی و أخذ و اولدک بحجزتک و اخذ شیعة ولدک بحجزتهم فنری أن یؤمربنا.
28) و أخرج الدیلمی علی ان الله غفر لک و لذریتک و لشیعتک و محبی سیعتک..
29) و أخرج ابن عساکر عن عبدالله قال کنا عند النبی صلی الله علیه و آله و سلم فاقبل علی فقال النبی: و الذی نفسی بیده ان هذا و شیعته لهم الفائزون یوم القیامة و نزلت ال الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریة فکن أصحاب النبی صلی الله علیه و آله و سلم اذا أقبل علی قالوا جاء خیرالبریة.
30) یا علی هو انت و شیعتک.
31) اما ترضی لک انک معی فی الجنة و الحسن و الحسین و شیعتنا عن ایماننا و شمائلنا.تاریخ تشیع / 169
و اخرج ابن مردودیه عن علی قال لی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ألم تسمع قول الله ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات اولئک هم خیر البریةانت و شیعتک و موعدی و موعدکم الحوض اذا جیئت الامم للحساب تدعون غراً محجلین.
تفسیر ابن جریر طبری ج / 30 / 172 / - تفسیر الدر النثور / ج / 6 / ص / 379 ذیل آیه.
32) عن الصادق علیه السلام: شیعتنا اهل الهدی، و اهل التقوی، و أهل الخیر، و أهل الایمان، و أهل الفتح و الظفر.المحجة البیضآء / ج / 4 / 353.
33) عن ابی جعفر علیه السلام فی قوله عز وجل: هل یستوی الذین لا یعلمون انما یتذکر اولوالالباب قال نحن الذین یعلمون و عدونا الذین لا یعلمون، و شیعتنا اولوالالباب.
رواه البرقی فی المحاسن / 169 - الحجة / 4 / 372.
34)
35) و عن الکاظم علیه السلام قال کثیراً ما کنت أسمع ابی یقول: لیس من شیعتنا من لا یتحدث المخدرات بورعه فی خدور هن، و لیس من اولیائنا من هو فی قریة فیها عشرة الآف رجل، فیهم خلق الله اورع منه. الکافی / ج / 2 / 79 - الحجة البیضآء / ج 4 / 356.
36) و عن الصادق علیه السلام لا تنظروا الی طول رکوع الرجل، و سجوده، فان ذلک شیی اعتقاده، فلو ترکه استوحش لذلک و لکن انظروا الی صدق حدیثه و اداء آمانته.
37) و عن ابی الحسن علیه السلام قال: لیس کل من قال بوالیتنا مؤمناً و لکن جعلوا أنساً للمومنین. الکافی / ج / 2 / 245 - المحجة البیضآء / ج 4 / 368.
38) و عن ابی جعفر علیه السلام قال: ان الله لیدفع بالن ءمن الواحد عن القریة الفنآء المحجة / 4 368 - الکافی / ج 2 / 247.
39) و عنه علیه السلام قال لا یصیب قریه عذاب و فیها سبعة من المؤمنین. الحجة / 4 372 - رواه البرقی فی المحاسن / 169.
40) رسالة علیه السلام الی جماعة شیعه و اصحابه.
ام بعد فسئلوا ربکم العافیة.و علیکم بالدعة، و الوقار، والسکینة، و الحیاء و التنزه عما تنزه عنه الصالحون، و علیکم بماجاملة اهل الباطل، تحملوا الضیم منهم، و ایاکم مماظتهم. دینوافیما بینکم و بینهم - اذا انتم جالستموهم و خالطتمو هم، و ناز عتموهم الکلام، فانه لا بد لکم من مجالستهم، و مخالطتهم و منازعتهم - بالتقیه التی امرکم الله بها، فاذا ابتلیتم بذلک منهم، فانهم سیوذونکم، و یعرفون فی وجوهکم المنکر، و لؤ لا ان الله یدفعهم عنکم لسطوا بکم. و ما فی صدورهم من العداوة و البغضاء اکثر مما یبدون لکم، مجالسکم و مجالسهم واحدة و ان العبد اذا کان الله خلقه فی الاصل - اصل الخلق - مؤمنا لم یمت حتی ینکره الیه الشر، و یباعده منه، و من کره الله، الیه الشر، و باعده منه، عافاه الله من الکبر، ان یدخله و الجبریة فلانت عریکته و حسن خلقه، و طلق وجهه، و صار علیه وقار الاسلام، و سکینة، و تخشعه و ورع عن محارم الله، أجتنب مساحطه، و رزقه الله مودة الناس، و مجاملتهم و ترک مقاطعة الناس، و الخصومات، و لم یکن منها و لا من اهلها فی شی ء و ان العبد اذا کان الله خلقه فی الاصل - اصل الحق - کافراً لم یمت حتی یحبب الیه الشر و یقربه منه، فاذا حبب الیه الشر و یقربه منه، فاذا حبب الیه الشر و قربه منه، ابتلی بالکبر، و الجبریة، فقسی قلبه، و ساء خلقه، و غلظ وجهه، و ظهر فحشه، و قل حیاؤه، و کشف الله ستره، و رکب المحارم، فلم ینزعنها، و رکب معاصی الله، أبغض طاعته و اهلها، فبعد ما بین حال المومن و الکافر فسئلوا الله العافیة، و اطلبوها الیه و لا حول و لا قوة الا بالله.
اکثروا من الدعاء، فان الله یحب من عباده الذین یدعونه، و قد وعد عباده المؤمنین الاستجابة، و الله مصیر دعاء المؤمنین یوم القیامة لهم عملاً، یزیدهم به فی الجنة، و اکثروا ذکر الله ما استطعتم فی کل ساعة من ساعات اللیل و النهار، فان الله امر بکثرة الذکر و الله، ذاکر من ذکره من المؤمنین، ان الله لم یذکره احد من عباده المؤمنین الا ذکره بخیر.
و علیکم بالحفظة علی الصلوات و الصلاة الوسطی، و قومو الله قانتین، کما امر الله به المؤمنین، فی کتابه من قبلکم.و علیکم بحب المساکین، المسلمین، فان من حقرهم و تکبر علیهم، فقد زل عن دین الله و الله له حاقر، ماقت، و قد قال ابونا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم امرنی ربی بحب المساکین المسلمین منهم و اعملوا ان من حقر احداً من المسلمین، القی الله علیه، المقت منه، و المحقرة حتی یمیقته الناس اشد مقتاً قاتقوا الله فی اخوانکم، المسلمین،
المساکین، فأن لهم علیهم حقا ان تحبوهم فان الله امر نبیه صلی الله علیه و آله و سلم بحبهم، فمن لم یحب من امر الله بحبه، فقد عصی الله و رسوله، و من عصا الله و رسوله، و مات علی ذلک مات و هو من الغاوین. ایاکم ان یبعی بعضکم علی یعض، فانها لیست من خصال الصالحین، فانه من بغی صیر الله بغیه علی نفسه، و صارت نصرة الله لمن یغی علیه، و من نصره الله غلب، و اصاب الظفر من الله.
ایاکم ان یحسد بعضکم بعضاً فان الکفر اصله الحسد.
ایاکم ان تعینو علی مسلم یدعو الله علیکم و یستجاب له فیکم، فان ابانا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یقول:
ان دعوة المسلم المظلوم مستجابة.
ایاکم ان تشره نفوسکم الی شیی ء مما حرم الله علیکم، فانه من انتهک ما حرم الله علیه، هیهنا فی الدنیا، حال الله بینه و - بین الجنة، و نعیمها و لذتها، و کرامتها القائمة الدائمة لاهل الجنة ابد الابدین.
تحف العقول - 502 چاپ / 1367 شمسی - تهران.

41) حدثنا احمد بن محمد یحیی العطار رحمة الله: قال حدثنا سعدبن عبدالله عن ابراهیم بن هاشم عن ابن ابی نجران، عن عاصم بن حمید، عن محمد بن قیس، عن ابی جعفر، محمد بن علی الباقر عن ابیه عن جده علیه السلام قال قال امیرالمؤمنین علیه السلام: مجالسة الاشرار تورث سوء الظن بالاخیار، و مجالسة الاخیار و مجالسة الفجار للابرار تلحق الفجار بالا برار فمن اشتبة علیکم امره، ولم تعرفوا دینه، فانظروا الی خلطائه، فان کانوا اهل دین اهل، فهو علی دین الله و ان کانوا علی غیر دین الله فلا حظ له فی دین الله ان رسول الله کان یقول من کان یؤمن بالله و الیوم ألاخر فلا یواحین کافراً و لا یخالطن فاجراً.صفات الشیعةمحمد بن علی الباقر .
42) حدیث الثانی و الثالثون:
حدثنی محمد بن علی ماجیلویه، قال حدثنی عمی محمد بن ابی قاسم عن هارون بن مسلم عن مسعدة بن صدقة، قال سئل ابو عبدالله علیه السلام عن شیعتم؟ فقال: شیعتنا من قدم ما أستحسن، و أمسک ما استقبح، و أظهر الجمیل، و سارع بالأمر الجلیل، رغبة الی رحمة الجلیل، فذاک منا و الینا و معناحیث ما کنا.صفات الشیعة شیخ صدوق ره.
43) حدیث:
ابی رحمة الله، قال حدثنی، سعد بن عبدالله، عن ابی بصیر، عن ابی عبدالله علیه السلام قال جعلت فداک صف لی شیعتک قال علیه السلام شیعتنا منن لا یعدو و صوته، سمعه و لا شحناؤه بدنه، و لا یطرح کله علی غیره، و لا یسئل غیر اخوانه و لؤمات جوعاً شیعتنا، من لا یهر هریر الکلب، و لا یطمع الغراب، شیعتنا الخفیفة، المنقلة دیارهم، شیعتنا الذین فی اموالهم حق معلوم و یتوانسون و عند الموت لایجزعون و فی قبورهم یتزاورون، قال قلت جعلت فداک فاین اطلبهم؟ قال فی اطرف الارض و بین الاسواق کما ق الله عز و جل فی کتابه. اذلة علی المومنین أعزة علی الکافرین - مائده - 54 صفات الشیعة / 60.
44) حدثنی محمد بن الحسن بن احمد بن الولید رحمة الله، عن ابی الخطاب عن عبدالله بن زیاد، قال سلمنا علی ابی عبدالله علیه السلام بمنی ثم قلت یا بن رسول الله انا قوم مجتازون لسنا تطیق هذا المجلس منک کلما اردناه، فاوصنا قال علیه السلام علیکم بتقوی الله و صدق الحدیث و اداء الامانة، و حسن الصحبة، لمن صحبکم، و افشاء الاسلام و اطعام الطعام، صلوا فی مساجدهم، و عودوا مرضاهم، و اتبعوا جنائزهم، فان ابی حدثنی: ان شیعتنا اهل البیت کانوا خیار من کانوا منهم، ان کان فقیه کان منهم و ان کان مؤذن، کان منهم، و ان کان امام کان منهم، و ان کان صاحب امانة کان منهم، و ان صاحب ودیعة کان منهم، و کذلک، کونوا، احببونا الی الناس، و ل تبغضونا الیهم. صفات الشیعة / 70.
علی بن ابراهیم:
عن ابیه، عن ابن ابی عمیر، عن القاسم بن عروة، عن ابی العباس قال قال ابو عبدالله علیه السلام: من سرته حسناتة و سائته سیئاته فهو مؤمن. الکافی / 321.
علی بن ابراهیم هن ابیه عن حماد بن عیسی، عن ابراهیم بن عمر، الیمانی عن رجل عن ابی عبدالله علیه السلام قال:
شیعتنا اهل الهدی، و اهل التقی، و اهل الخیر، و اهل الایمان، و اهل الفتح، و الظفر الکافی / 322.
عمرو بن ابی المقدام، عن ابیه، عن ابی جعفر علیه السلام قال قال امیرالمؤمنین صلوات الله علیه:
شیعتنا المتباذلون فی ولایتنا، المتحابون فی مودتنا، المتزاورون فی احیاء امرنا، الذین اذا غضبوا لم یظلموا، و ان رضوا لم یسرفوا، برکة علی من جاوروا سلم لمن خالطوا.
الکافی / چاپ سنگی / قدیم ص 3211 - سال 1305 / قمری.
45) ابن حجر در صواعق چاپ سال 1312 قمری در مصر، ص 92 حدیثی را از امیرالمؤمنین در صفات و علامات شیعه علی علیه السلام نقل کرده است که ما آنرا در نهج البلاغة با مختصر تفاوتی در صفة المتقین خطاب به همام خوانده ایم رجوع شود: یکی از فواید حدیث در این مآخذ آنکه شیعیان علی علیه السلام در زمان خود امیرالمؤمنین علیه السلام بوده اند که پرسیدند علام شیعه چیست؟
46) انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون الحجر - 9 و انه لکتاب عزیز فصلت - 41.
47) لا یا تیه الباطل من بین یدیه و لا من خلفه تنزیل من حکیم حمید. فصلت - 42.
48) ان الله لایخلف المیعاد آل عمران - 9 انک لاتخلف المیعاد. آل عمران - 194
49) انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی لن یفترقا حتی یردا علی الحوض. حدیث متواتر
50) من فسر القرآن برأیه فلیبئو مقعده من النار حدیث مشهور - فریقین.
51) ما وافق الکتاب فخذوه و ما خالف فاضربوه علی الجدار.ع حدیث مشهور - قاعده فقهی
52) اعتقدات صدوق مطبوع همراه اوائل المقالات مفید / ص / 55 / چاپ تبریز.
53) مع الخطیب / ص / 54.
54) کشف الغطآء / چاپ اول سنگی و رحلی ص 298 کتاب القرآن.
55) اصل الشیعه - چون چاپهای مکرر شده باید به بحث قرآن رجوع شود - م.
56) الفصول المهمة / چاپ دوم / 166 / نجف اشرف / دار النعمان.
57) نمونه قول ایشان لا شبهة فی ان هذا القرآن الموجود بین التدفین منزل علی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم للا عجاز للتسالم علی نفی الایة و السورة فیها، و الشک انما هو فی نزول ما عداه اعجازاً، والاصل عدمه.
58) از تفاسیر منتشره زمان ما تفسیر عاملی 8 جلد از موثق خراسانی و تفسیر آخرین جزو قرآن تفسیر نوین - از مرحوم استاد محمد تقی شریعتی و تفسیر البصائر است که چندین جلدی از آن نشر یافته است. و عالم جلیل معاصر شیخ لطف الله صافی در کتاب مع الخطیب نیز در این باره بحثی مستوفی دارد، و پاسخ ناصبی زمان را داده اند لله دره و علیه اجره.
59) لیت ادری ما ذنب الشیعة الامامیة الذین یعتقدون التوحید و النبوة و ماجاء به الرسول الاعظام صلی الله علیه و آله و سلم و یتمسکون باهل البیت الذین نزل فیهم انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراً و ابن تیمة و ز ملاوه یتهمون الشیعة و یشبهونهم بالیهود فی التحریف مع ان ما تخرص به اهل السنة و افتروا به علی الشیعة فی القول بتحریف القرآن الکریم وارد علی اهل السنة انفسهم هذه صحاحهم و مسانیدهم و تفاسیرهم و کتاهم صرحوافیها بوقوع الزیادة و النقصان العیاذ بالله فی القرآن. لیک امثلة 1 - صحیح البخاری باب رحم الحبلی من الزنا اذا احصنت و هو من کتاب الحدود و المحاربین من اهل الکفر و الردة من الجزء الثامن ص 209. عن عمر بن الخطاب الی أن قال ان الله بعث محمدا بالحق و أنزل علیه الکتاب، فکان ما أنزل آیة الرجم فقر أناها و عقلناها، و وعیناها رجم رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و رجمنا بعده فاخشی ان طال بالناس زمان ان یقول قائل و الله ما نجد آیة الرجم فی کتاب الله حق علی من زنی اذا احصن من الرجال و النساء اذا قامت البنیة او کان الحبل او الاعتراف. ثم انا کنا نقرأ فیما نقرأ من کتاب الله ان لا ترغبوا عن آبائکم فنه کفر بکم ان ترغبوا عن آبائکم أوان کفراً بکم ان ترغبوا عن آبائکم، و آیة الرجم الشیخ و الشیخة اذا زنبا فارحمو هما البتة.
2- صحیح البخاری کتاب تفسیر سورة و اللیل اذا یغشی ج ص...س علقمة قال: دخلت فی نفر من أصحاب عبدالله، الشأم فسمع بنا ابوالدرداء فاتانا فقال: أفیکم من یقرأ؟ فقلنا: نعم، قال: فایکم اقرأ فاشروا الی فقال: اقرأ فقرأت: و اللیل اذا یغشی و النهار اذا تجلی و الذکر و الانثی قال انت سمعتها من فی صاحبک؟ قلت نعم قال و انا سمعتها من فی النبی صلی الله علیه و آله و سلم و هؤلاء یأبون علینا و ما خلق الذکر و الانثی.
3- صحیح مسلم کتاب الزکاة باب لوان لابن آدم و ادیین لابتغی ثالثاً. ج 2 ص 725: بعث أبوموسی الاشعری الی قراء اهل البصرة و دخل علیه ثلاثمائة رجل قد قرأوا القرآن فقال: أنتم خیار اهل البصرة و قراؤهم؛ فاتلوه، و لا یطولن علیکم الامد فتقسو قلوبکم، کما قست قلوب من کان قبلکم و انا کنا نقرأ سورة کنا نشبهها فی الطول و الشدة ببرائة فانسیتها غیرانی قد حفظت منها لوکان لا بن آدم و ادیان من مال لابتغی و ادیا ثالثاً و لایملأ جوف ابن آدم الالتراب. و کنا نقرأ سورة کنا نشبهها با حدی المسبحات فأنسیتها غیرانی حفظت منها: یا ایها الذین آمنوا لم تقولون ما لا تفعلون فتکتب شهادة اعناقکم فتسالون عنها یوم القیامة.
4- سنن ابن ماجه ج 1 ص 625 عن عایشة قالت: لقد نزلت آیة الرجم و رضاعة الکبیر عشراً. و لقد کان فی صحیفة تحت سریری فلما مات رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و تشا غلنا بموته دخل داجن فأکلها.
5- مسند احمد بن حنبل ج 5 ص 132 عن ابی بن کعب قال: قال لی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ان الله و تعالی امرنی ان اقرء علیک قال فقرأ علی لم یکن الذین کفروا من اهل الکتاب و المشرکین منفکین حتی تأتیهم البنیة رسول من الله یتلو صحفأ مطهرة فیها کتب قیمة و ما تفرق الذین اوتوا الکتاب الامن بعد ما جاءتهم البینة ان الدین عند الله الحنیفیة غیر المشرکة و لا الیهودیة و لا النصرانیة و من یفعل خیراً فلن یکفره قال شعبة ثم قرأ آیات بعدها ثم قرأ لوان لا بن آدم و ادیین من مال لتسأل و ادیاً ثالثاً، و لا یملأ جوف ابن آدم التراب قل: ثم ختمها بما بقی منها.
6- أیضاً فیه عن زرین حبیش عن ابی بن کعب قال: کم تقرؤن سورة الاحزاب قال بضعاً و سبعین آیة قال: لقد قرء تهامع رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم مثل البقرة أوأکثر منها و ان فیها آیة الرجم.
7- و ایضا فیه عن زرقان: قال لی ابی بن کعب: کائن تقرأ سورة الاحزاب او کاءن تعدها؟ قال قلت له ثلاثاً و سبعین آیة فقال قط لقد رأیتها و آنهالتعادل سورة البقرة قرأنا فیها الشیخ و الشیخه اذا زینا فارجموها البتة نکالاً من الله، و الله علیم حکیم، قال السید محمد حسن القزوینی فی الامامة الکبری ص 281 ممن صرحوا بوقوع الاختلاف فی نفس ما أنزل من الله تعالی من وجوه العامة و عظمائهم و اولیائهم من الصحابة کثیرون. منهم عمر بن الخطاب و ابنه عبدالله و عثمان و ابن عباس و عبدالرحمن بن عوف و ابی بن کعب و عبدالله بن مسعود و زیدبن ثابت و ابو موسی الاشعری و حذیفة ابو واقداللیثی و جابربن عبدالله و زیدبن أرقم و عایشة و حفصة.
و من التابعین: سعید بن المسیب و سعیدبن جبیر و عکرمة و عروة بن الزببر و الزهری و زربن حبیش و عبدالله بن ذریر و مجاهد، و من اراد التحقیق علی رأی الشیعة فی عدم التحریف فی القرآن من الصدر الاول فلیراجع تفسیر آلاء الرحمن للشیخ البلاغی و البیان للسید الخوئی و أجویة مسائل جارالله للسید شرف الدین و نقض الوشیعة للسید محسن الامین و الدعوة الاسلامیة للشیخ الخنیزی و استقصاء الافحام للسید حامد حسین.
60) و اذا ثبت حصول الامامة بالاختیار و البیعة فاعلم ان ذلک الحصول لا یفتقر الی الاجماع من جمیع اهل الحل و العقد، و اذلم یقیم علیه ای علی هذالافتقار، دلیل من العقل، و السمع بل الواحد،، اوالاثنان من اهل الحل و العقد، کاف فی ثبو الامامة، و وجوب اتباع علی اهل الاسلام، و ذلک لعلمنا ان الصحابة مع صلابتهم فی الدین و شدة محافظتهم علی امور الشرع، کما هو حقها اکتفوا فی عقد الامامة بذلک المذکور من الواحد، و الاثنین، کعقد عمر لأبی بکر و عقد عبد الرحمن بن عوف لعثمان، و لم یشترطوا، فی عقد هما اجتماع من فی المدینة من اهل الحل و العقد، فضلاً عن اجماع الام من علمآء امصار الاسلام و مجتهدی جمیع اقطارها، هذا کما مضی، و لم ینکر علیهم احد و علیه ای علی الاکتفآء بالواحد، و الاثنین، فی عقد الامامة انطوت الاعصار بعد هم الی وقتنا هذا، و قال بعض الاصحاب یجب ان یکون ذلک العقد من واحد او اثنین بمشهد بینة عادلة کفی، للخصام فی ادعآء من یزعم عقد الامامة له جهراً، فانه اذا لم یشترط البینة العادلة توجهت المخاصمة بالعقد سرا.
عجب تر از اینها که بعضی از علمای اهل حل و عقد را به فرماندهان لشکر تفسیر کرده اند...؟ اسرار الحکم / 1 / 406.
61) هو الشیخ الاکبر جعفربن الشیخ الجناجی النجفی علم الاعلام و سیف الاسلام شیخ الفقهآء، صاحب کشف الغطاء و قال شیخنا فی المستدرک فی وصفه: هو من آیات الله العجیبة التی تقصر عن درکه العقول، و عن وصفها الالسن فان نظرت الی علمه فکتابه کشف الغطآء الذی الفه فی سفره ینبک عن امر عظیم و مقام علی فی مراتب العلوم الدینیة اصولاً و فروعاً و کان الشیخ الاعظام الانصاری / ره یقول ما معناه من اتقن القواعد الاصولیة التی اودعها الشیخ فی کشفه فهو عندی مجتهد و: تاملت مواظبته للسنن و الاداب و عبادته و مناجاته فی الاسحار و مخاطبته نفسه بقوله: کنت جعیفرا، ثم صرت جعفرا، ثم الشیخ جعفر، ثم شیخ العراق، ثم رئیس الاسلام و بکائه و تذلله لرایته من الذین وصفهم امیرالمؤمنین علیه السلام من اصحابه للأحنف ابن قیس، و ان تفکرات فی بذله الجاه العظیم الذی اعطاء الله تعالی من بین اقرانه و... و ذکر حکایة عجیبة منه و للشیخ کتاب کبیر فی الطهارة، و رسالة فی الطهارة و الصلاة سماها بغیة الطالب و رسالة فی مناسسک الحج و العقائد الجعفریة و الحق المبین، و شرح علی بعض ابواب المکاسب من قواعد العلامة الی غیر ذلک و توفی فی شهر رجب / 1228 ق و قبره فی النجف الاشرف مزار مشهور و من اراد التفصیل فلیراجع الکنی و الالقاب للقمی / ره -م
62) ترجمه از کشف الغطآء چاپ اول سنگی رحلی سال 1317 قمری / ص / 6 بعد.
63) ترجمه از کشف الغطآء چاپ اول سنگی رحلی سال 1317 قمری / ص / 6 بعد.
64) صحیح بخاری طبع بمبئی سال / 1270 / 1 / 15 - ثنا یحیی بن سلیمان حدثنی ابن وهب قال اخبرنی یونس عن عبیدالله بن عبدالله بن عباس قال اما اشتد بالنبی صلی الله علیه و آله و سلم و جمعه قال ائتونی بکتاب اکتب لکم کتاباً لا تضلوا بعده، قال عمران النبی صلی الله علیه و آله و سلم غلبه الواجع و عندنا کتاب الله حسبنا، فاختلفوا و کثراللغط قال قوموا عنی و لا ینبغی عندی التنازع فخرج ابن عباس یقول: ان الرزیة کل الرزیة ما حال بین رسول الله، بین کتابه:.
65) اسرار الحکم / 406 - حاج ملا هادی سبزواری / چاپ دوم / قم.
66) اینان هستند که خداوند به هدایت خودایشانرا هدایت فرموده: پس به هدایت ایشان اقتدا کن.
67) قوله تعالی حطة: قالوا اللهم حط عناارزار نا: یعنی خدایا بارهای سنگین را از دوش ما بردارو قولوا حطة تغفرلکم / 58 التحقیق / 2 / 244.
68) السابقون السابقون اؤلئک المقربون فی جنات النعیم - یایحیی خذالکتاب بقوة و آتینه الحکم صبیاً 12 / مریم - لا یستوی منکم من انفق من قبل الفتح و قاتل اولئک اعظم درجة من الذین انفقوا من بعد، و قالوا، و کلاً وعدالله الحسنی و الله بما عملون خبیر 10 / الحدید - امیرالمؤمنین یحسدون الناس علی ما آتاهم الله من فضله، فقد آتینا ابراهیم الکتاب و الحکمة و آتیناهم ملکاً عظیماً 53 / النسآء ثم اورثنا الکتاب الذین اصطفینا من عبادنا فمنهم طالم لنفسه و منهم مقتصد، و منهم سابق بالخیرات بأذن الله ذلک هو الفضل الکبیر 32 / الفاطر و آیات دیگر.
69) الغرر و ادرر آمدی و متفرقات حدیث
70) مروج الذهب ج / 2 / 431 - ابن ابی الحدید ج 1 / 6.
71) نهج البلاغه.
72) بحار الانوار 2 / 65 / ط قدیم.
73) بنقل شیعه در اسلام / 58
علی علیه السلام ولی کل مؤمن
زیدبن أرقم قال لما فرغ النبی صلی الله علیه و آله و سلم من حجة الوداع و نزل غدیر خم أمر بدوحات فقممن ثم قال کأنی دعیت فأجبت و انی تارک فیکم الثقلین احد هما أکبر من الآخر کتاب الله و عترتی أهل بیتی فانظروا کیف تخلفونی فیهما فانهمالن یفترقا حتی یردا علی الحوض ثم قال ان الله مولای و انا ولی کل مؤمن ثم أنه أخذ بید علی رض فقال: من کنت ولیه فهذا ولیه اللهم و آل من والاه و عاد من عاداه فقلت لزید سمعته من رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و انه ما کان فی الدرجات أحد الآ رآه بعینه و سمعه باذنه. ص / 21 خصایص نسائی
عمران بن حصین قال جهز رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم جیشاً و استعمل علیهم علی بن ابیطالب فمضی فی السریة فاصاب جاریة، فانکروا علیه، و تعاقد اربعة من أصحاب رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم اذا بعثنا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم أخبارناه ما صنع و کان المسلمون اذا رجعوا من سفر بدوأ برسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فسلموا علیه، فانصرفوا الی رحالهم فلما قدمت السریة فسلموا علی النبی صلی الله علیه و آله و سلم أحد الاربعة فقال یا رسول الله ألم تر أن علی بن ابیطالب صنع کذا، و کذا، فأعرض عنه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ثم قام الثانی، و قال مثل ذلک ثم الثالث فقال مقالته ثم قام الرابع فقال مثل ما قالوا فأقبل الیهم رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و الغضب یبصر فی وجهه فقال.
ما تریدون من علی؟ ان علیا منی و انا منه و هو ولی کل مؤمن من بعدی / 23 عن سعد قال کنا مع رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بطریق مکة، و متوجه الیها فلما بلغ غدیر خم و وقف للناس ثم رد من تبعه و لحقة من تخلف فلما اجتمع الناس الیه، قال أیها الناس من ولیکم؟ قالوا الله و رسوله، ثلاثاً، ثم أخذ بید علی فاقامه ثم قال: من کان الله و رسوله ولیه فهذا ولیه اللهم و ال من، و الاء و عاد من عاداه
خصائص نسائی /./ 303 ه ق / ط / قاهرة / أفست / ایران ص / ط جبیی
حدیث علی منی و انا منه را بخاری نیز ذیل وقایع حدیبیة نقل کرده است.
1- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فاطمة بضعة منی، من اغضبها فقد أغضبنی. البخاری / ج / 5 / 36 / ط / مصر / صبیح
2- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لعلی و فاطمة و الحسن و الحسین انا حزب لمن حاربتم و سلم لمن سالمتم. ابن ماجة ج / 1 / 59 / ط / مصر / داراحیآء / 1373 ه ق
3- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم من کنت مولاه، اللهم و ال من والاه و عاد من عاداه. ابن ماجه / ج / 1 / 193 / ط / داراحیأء / 1373 ه ق
4- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم انا مدینة العلم و علی بابها، فمن اراد العلم فلیات الباب. اسد الغابة / ج / 4 / 62
5- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم الحسن، و الحسین سیدا شباب اهل الجنة، و ابو هما خیر منهما. ابن ماجه / ج / 1 / 44 / ط / داراحیآء / 1374 ه ق
6- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم من احب الحسن و الحسین فقد أحبنی و من أبغضهما فقد أبغضی. ابن ماجه / ج / 1 / 44 / ط / مصر / داراحیأء / 1374
7- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لعلی انت منی بمنزلة هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی. البخاری / ج / 5 / 64 - ط / مصر / صبیح
8- قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم رحم الله علیاً، اللهم أدر الحق معه حیث دار. التاج عن ترمذی / ج / 2 / 227 / ط / مصر / 3.
این هشت حدیث در حرم حضرت زینب دمشق بنت امیرالمؤمنین علی علیه السلام زیر گنبد، با خط جلی هنرمند نامی، متدین، صدیق شفیق مرحوم آقای شیخ حبیب الله فضایلی، در لوزیهای زیبا ثبت شده خواستیم بدین وسیله از صاحبان خیر تشکری بعمل آید و در تاریخ ثبت شود و زوار محترم هم بدان توجهی فرموده و دعای خیر کنند.م و احادیث حرم حضرت رقیه انتخاب این حقیر است م.
محل غدیر خم
قال الاسدی و علی ثلاثلة امیال من الجحفة میسرة عن الطریق، حذآء العین مسجد لرسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ویلیهما الفضیة، و هی غدیر خم، و هی علی اربعة امیال من الجحفة.
قلت هذا خم، الذی نزل رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بعد، و صلی الظهر، تحت شجرة، و أخذ بید علی، فقال: اللهم من کنت مولاه فعلی مولاه... الحدیث.
و عن البرآءبن عازب کنا عند النبی صلی الله علیه و آله و سلم فنزلنا بغدیر خم فنودی الصلاة جامعة، و کسح لرسول الله صلی الله علیه و آله و سلم تحت شجرة فصلی الظهر، و أخذ بید علی، و قال الستم تعلمون أنی اولی بالمؤمنین من انفسهم؟ قالوا بلی.
فاخذ بید علی، و قال اللهم من کنت مولاه، فعلی مولاه، اللهم و ال من والاه و عاد من عاداه، قال فلقیه عمر، بعد ذلک و قال هنیئاً لک یابن ابی طالب اصبحت و أمسیت مولی لکل مؤمن و مؤمنة. تاریخ آل سعود عمدة الاخبار / غدیر.
و کان سعد من بنی عبد الرحمن کلا هما بنی زهرة، و کان فی نفسه شیی ء، من علی کرم الله وجهه، من قبل اخوانه، لأن امه جمنة بنت ابی سفیان بن عبد شمس، و لعلی فی قتل صنا دیدهم ما هو معروف و مشهور.
و کیف یجتمع هذا مع مارواه الامام مسلم فی صحیحه ما منعک أن تسب أبا تراب...؟
74) الشیخ محمد عبده مفتی الدیار المصریة - شرح نهج البلاغة ج / 1 / 34.
75) فدعی ربه انی مغلوب فانتصر القمر / 10 کذبت قبلهم قوم نوح فکذبوا عبدنا و قالوا مجنون و ازدجر 9 / القمر.
76) و أعتزلکم و ما تدعون من دون الله و أدعوا ربی عسی الاأکون بدعآء ربی شقیا 48 / مریم.
77) قال لو ان لی بکم قوة او آوی الی رکن شدید عود / 80.
78) قال رب السجن أحب الی مما یدعوننی یوسف / 33.
79) فقررت منکم ما خفتکم فوهب لی ربی حکماً و جعلنی من المرسلین 21 / شعرآء.
80) آخر آیه - قال یا بن ام ان القوم استضعفونی، و کادوا یقتلوننی فلا تشمت بی الاعدآء و لا تجعلنی مع القوم الظالمین اعراف / 150 این استدلال خاص از کتاب عظیم کشف الغطآء مرحوم حاج شیخ جعفر کبیر آل کاشف الغطآء در بحث امامت است.
81) نمونه ای از آیات قرآن و أصحاب صلی الله علیه و آله و سلم:
و ممن حولکم من الاعراب منافقون و من اهل المدینة مردوا علی النفاق لا تعلمهم الله یعلمهم... آلایة 100 - 101 - 102 انسآء
ألم ترالی الذین نهوا عن النجوی ثم یعودون لمانهوا عنه 8 / مجادلة و 22 و الذین ینفقون اموالهم رءآء الناس / 38 نسآء و یقولون طاعة فاذابر زوا من عندک بیت طائفة 81 نسآء
و من یعص الله و رسوله فان له نار جهنم خالدین ابداً 23 جن
ان الذین یکفرون بالله و رسوله و یریدون ان یفرقوا بین الله و رسله و یقولون نؤمن ببعض و نکفر ببعض 150 نسآء
و من یطع الله و رسوله فأولئک مع الذین انعم الله علیهم من النبیین و الصدیقین 72 نسآء
و من یطع الرسول فقد اطاع الله و من تولی فما أرسلناک علیهم حفیظا 80 نسآء

82) قالت الاعراب آمنا قل لم تؤمنوا، ولکن قولوا أسلمنا و لما یدخل الایمان فی قلوبکم 15 حجرات - قل للمخلفین من الاعراب و ممن حولکم وممن حولکم من الاعراب منافقون و من اهل المدینة مردوا علی النفاق آیات 100 - 101 - 102 سورة النسآء سیقول لک المخلفون من الاعراب 12 فتح الاعراب اشد کفراً و نفاقاً و أجدر الا یعلموا حدود ما انزل الله 99 توبة.
83) لا تجمع بین الاختین الا ما قد سلف 28 نسآء - عفی الله عما سلف و من عاد فینتقم الله منه 97 مائدة قل للذین کفروا ان ینتهوا یغفر لهم ما قد سلف 40 - انفال فجعلنا هم سلفاً للآخرین 56 - 57 زخرف.
84) فرقه سلفیه:
و کان سلفهم یقول ات السنة لا تنسخ بالقرآن و قالوا السنة تنسخ القرآن، و تقضی علیه، و القرآن لا ینسخ السنة و لا یقضی علیها - مقالات الاسلامیین ج 1 ص 324 و ج 2 ص 251 - تأویل مختلف الحدیث / 199 - بنقل نور علم / 2 / 98.
کما ان قولهم ان القرآن احوج الی السنة من السنة الی القرآن السیوطی مفتاح السنة، فی المسائل المنیریة ج 2 / ص / 30 و جامع بیان العلم ج 2 / 234.
و قالوا: ان القول بعرض الاحادیث علی الکتاب قول و ضعه الزنادقة عون المعبود ج 4 / 429 و جامع بیان العلم ج 2 / 223 طالب تفصیل رجوع کند به مجله نور علم / قم / 2 / دیماه / 62 / ص / 96 ببعد تاریخ فرقه سلفیة آمده است. برای شناخت فرقه سلفیه متن نطق آقای سید مهدی روحانی لازم است در مؤتمر توکیو / ژاپن تاریخ 8 / 2 / 1362 / ش نور علم - 2 - 98.
85) اصحاب افک گروهی بودند: که بسال پنجم هجرت بهنگام باز ماندن ام المؤمنین عایشه از همراهان به افترا پرداختند، و آنگاه که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بمدینه رسید این آیه در برائت عایشه نازل شد ان الذین جآوأ بالافک عصبة منکم لاتحسبوه شراً لکم بل هم خیر لکم لکل امری ء منهم ما اکتسب من الاثم و الذی تولی کبره منهم لهم عذاب عظیم 11 نور و بزرگترین اصحاب افک عبدالله بن ابی سلول بود. عموم تفاسیر قرآن یا رجوع به امتاع الاسماع / ص / 206 تا / 210 و حبیب السیر ج 1 چاپ خیام ص 359 و افک، یا حدیث افک شود لغت نامه.
86) المستصفی / یکم 261 - بنقل سیاست و غزالی / 231.
87) دراسات فی الکافی و الصحیح / ص / 55.
88) الکفایة للخطیب البغدادی ص 51 - و تلقیح فهوم الاثار - ص / 27.
89) الاصابة ج 1 / 10 - 11.
90) دراسات فی الکافی و الصحیح / 62.
91) الاصابة ج 1 / ص / 13 - 104.
92) اگر فضیلت خلفا را بترتیب زمان خلافت و ریاستشان بدانیم، باید پیامبران سلف علیه السلام از خاتم الانبیاء اشرف باشند، اما قرآن کریم برای مسلمین تقدم در ایمان - و سبقت اسلام - و جهاد - علم - هجرت - امر بمعروف و نهی از منکر را فضیلت میداند نه تقدم در زمان ریسات را.
93) دراسات فی الکافی و الصحیح / ص / 62.
اثبات صحابی از راه تواتر - شهرت - و شیوع بین مردم است گر چه بحد تواتر نرسیده باشد، و بخبر و روایت واحد صحابی عمل میشود گرچه وی در روایت تک باشد بنابر رای راجح از باب کفایت خبر واحد در تزکیه افراد - السنة قبل التدوین / ص / 394.
94) و السابقون الأولون من المهاجرین و الأنصار و الذین اتبعوهم باحسان رضی الله عنهم و رضوا عنه، و اعدلهم جنات تجری تحتها الانهار خالدین فیها ابداً ذلک أافوز العظیم التوبة / 100.
انما المؤمنون الذین آمنوا بالله و رسوله ثم لم یرتابوا، و جاهدوا باموالیهم و انفسهم فی سبیل الله، اولئک هم الصادقون 15 حجرات.
محمد رسول الله و الذین معه اشدآء علی الکفار رحمآء بینهم ترایهم رکعا سجدا یبتغون فضلاً من الله و رضواناً سیما هم فی وجوههم اثر السجود و اموالهم یبتغون فضلاً من الله و رضواناً اولئک هم الصادقون فتح / 29.
والذین تبوأ الدار و الایمان من قبلهم یحبون من هاجر الیهم، و لا یجدون فی صدور هم حاجة مما اوتوا و یؤثرون علی انفسهم و لو کان بهم خصاصة، و من یوق شح نفسه فاولئک هم المفلحون الحشر / 9.
95) ان الذین یؤذون المؤمنین و المؤمنات بغیرما اکتسبوا فقد احتملوا بهتاناً و اثماً مهیناً 58 / الاحزاب.
یا ایها الذین آمنوا لا تکونوا کالذین آذوا موسی فبرءه الله مما قالوا و کان عند الله وجیهاً.ع 69 / الاحزاب.
لا یستوی منکم من انفق من قبل الفتح و قاتل اولئک اعظام درجة من الذین من بعد، و قاتلواو کلا وعدالله الحسنی والله بما تعملون خبیر. الحدید / 10.
لا تجد قوماً یؤمنون بالله و الیوم الاخر یوادون من حادالله و رسوله و لو کانوا آبائهم، اؤ ابنائهم اخوانهم او عشیر تهم اولئک کتب فی قلوبهم الایمان، و ایدهم بروح منه و ید خلهم جنات تجری من تحتها الانهار خالدین فیها رضی الله عنهم و رضوا، عنه اولئک حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون مجادلة / 22.
96) آقای دکتر احسان حقی ضمن بحث از علماء مسلمین در مجله العربی شماره / 12 جمادی 2 / 1403 ق / ص 119 ببعد نوشته است: مسلمانان معارف اسلامی را فرا گرفته وبا پی جوئی های دقیق و کاوشی ژرف آن را به سیصد علم منشور کردند: چنانکه در کتاب مفتاح السعادة است که پس از این حقیقت به تألیف کتب پرداختند که برای جهانیان ارثی و فرهنگی عظیم باقی گذاشتتند: تاریخ آورده که در شهر طرابلس لیبی در عهد فاطمین کتابخانه ای بوده که دارای سه میلیون کتاب بود که فرنگیها بسال 502 ه ق سوختند... و در کتابخانه الهزیز بالله فاطمی یک میلیون و ششصد مجلد کتاب بود که تمام آنها را در رود نیل غرق کردند... و یا در صحرا انداختند و این واقعه بدانجا کشید که تپه های معروف شده است به نام تپه های کتب این را اضافه کن چنانچه در غرناطه اسپانیا مسیحی ها تلف کردند، و آنچه که تاتار در بخارا و سمرقند نابود کردند، و آنچه را که هولاکو از کتب در دجله افکند العربی جمادی الولی 1403 ه / ص 120.
97) اخیراً رساله ای مستقل درباره رصدخانه و زیح مراغه بهمین نام که جزو کتب خطی کتابخانه آیة الله مرعشی ره - قم - بوده است از اعتضاد السلطنة طی نشریه میراث اسلامی ایران از ص 441 تا 474 نشر یافته است با توضیح و نقشه و مقدمه سال دوم دفتر 2.
98) زندگی مسلمانان در قرن وسطی / 213.
99) تجارب الامام / 2 / 239.
100) تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق / 5.
101) ابن مسکویه / 7 / تهذیب الاخلاق.
102) ابن مسکویه / 7 / تهذیب الاخلاق.
103) نهایة الارب / 223.
104) الکنی و الاقاب / 2 / 342.
105) القاهرة تاریخها و آثارها.
106) نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت / 24.
107) نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت / 27.
مؤلف محترم درباره این حقایق تاریخی، جمله بجمله مآخذ داخلی و خارجی آنرا ارائه داده اند، اما در نقل مطالب ما فقط خود مآخذ که همان شماره / 890 - انتشارات دانشگاه تهران فقط شماره صفحه را ظبط کردیم م.
108) ص / 234 نظر متفکران.
109) نظر متفکران / 235.
110) نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت / 24.
111) مؤلف حقیر درباره جابر بن حیان رساله ای دارد که در مجله نور دانش تهران سالهای / 1339 - 40 / 41 شمسی نشر یافت.
112) نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت / 25.
113) آثار البلاد و اخبار العباد / 452 / طبع بیروت
و هکذا وقعت الخلافة العباسیة السنیة لأول مرة تحت تحکم شیعی، سیم الخلفآء فیها سوء العذاب و اذ یقوا مرارة الاهانة تاریخ العرب و الاسلام / ص / 319 / دکتر سهیل زکار - دار الفکر.
114) نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت / 26.
115) من کان من الفقهاء، صائنا لنفسه، حافظاً لدینه، مخالفاً لهواه، مطیعاً لأمر مولاه، فللعوام ان یقلدوه، در این مورد ما در کتاب امامت و تشیع، خاصه در تاریخ فقه جعفری مفصل سخن گفته ایم طالب تفصیل رجوع کند.
116) محمد بن یعقوم کلینی ثقة الاسلام.
117) تاریخ ادبیات / دکتر صفا / ج / 244.
118) سلسله های اسلامی - ترجمه فریدون بدره ای - بنیاد فرهنگ ص / 83 و 84.
119) شرح این مناظره و معانی آن را در جلد چهارم احتجاج طبرسی چاپ کتابخانه مرتضوی ص 361 تا ص 366 بخوانید.
120) تأسیس الشیعه / 351 ببعد / ط / عراق - اندیشه های بزرگ فلسفی / 586.
121) المعجم / 19 / 273.
122) النقض شیخ عبدالجلیل قزوینی - بنقل تاریخ ادبیات صفا / ج / 2 / 186.
123) تاریخ ادبیات صفا / ج / 2 / 176.
124) تاریخ ادبیات صفا / ج / 2 / 176.
125) الفخری طبع مصر / 236 - 237 - تجارب السلف هند و شاه بتصحیح عباس اقبال - تهران 1313 - ص / 332 - 36 بنقل جلد سوم تاریخ ادبیات / صفا / 130 ببعد.
126) تلخیص از تاریخ ادبیات صفا / 3 / 131.
127) نسائم الاسحار تاریخ وزرآء / 20 - اقوال الائمه / ج / 11.
128) نام این چند نفر از وزرای شیعه بعنوان نمونه در مقطع خاصی از زمان است، و همچنین نام سایر بزرگان علمی و روحی و مادی و معنوی که در این کتاب برده میشود، نمونه است هر که طالب تفصیل است میخواهد بداند که شیعه چه داشته و که را داشته باید به. اعیان الشیعة در پنجاه و چهار جلد ط / 1: و الذریعة درسی مجلد - و طبقات العلام الشیعة در 14 مجلد رجوع کند کتب دیگری هم در این باره وجود دارد بفارسی چون آثار الشیعة الامامیة 20 مجلد و عربی تأسیس الشیعة، و در لغت نامه دهخدا هم بر حسب الفبآء، گرچه بسیار مختصر نام بزرگان شیعه هست.
129) محلل حکم شرعی بر اساس آیه ای از قرآن کریم است: فان طلقها فلا تحل له من بعد حتی تنکح زوجاً غیره 230 / بقره جهت عقلانی آن جلوگیری از هوس بازی و تداوم طلاق و پیش گیری از جدائی ها و بهم خوردن آشیانه های زندگی است و مسائل آن در کتب فقهی اسلام مشروحاً آمده است.
130) احقاق الحق / ج / 1 / 6 مقدمه به قلم آیة الله نجفی مرعشی ره.
131) احقاق.
132) ایران کلده و شوش ص 274 - از مادام ژان دیولافوا - پاریس 1887 م چاپ دانشگاه تهران 1874م 1369 ش.
133) و الله لقد ملئتم قلبی قیحاً و شحنتم صدری غیضاً - نهج البلاغة.
134) ان الرجل لیهجر - ان النبی صلی الله علیه و آله و سلم غلبه الوجع - بخاری باب کتابة العلم - مسلم / ج / 5 / 75 - 76 - چاپ صبیح / مصر 2 جلدی 1380 قمری سه حدیث را نقل کرده است.
135) یقول اهل سنت نخستین کسیکه در اهل سنت اقدام جمع آوری حدیث کرد عمر بن عبدالعزیز بود.ع حدیث ما.
136) فاسئلوا اهل الذکران کنتم لا تعلون.
137) و حقیر مؤلف در این موضوع چندین نوار کاست سخنرانی دارد شاید خداوند وسیله نشر آنرا بدهد انشاالله.
138) نشریه 14 دانشگاه الهیات مشهد / 121.
139) حسن بن جهم عن ابیعبد الله جعفر بن علیه السلام: قال فی الانبیآء و الاوصیآء خمسة ارواح، روح البدن و روح القدس و روح القوه، و روح الشهوة، و روح الایمان - و فی المؤمنین اربعة ارواح، انما فقدوا، روح القدس، و روح البدن، و روح الشهوة و روح الایمان، یلازم الجسد، مالم یعمل بکبیرة، فاذا عمل بکبیرة فارقه الروح الایمان، و روح القدس من سکن فیه، فانه لایعمل بکبیرة ابدآ بصائر الدرجات چاپ / 2 / تبریز ص 447 / أقوال الائمه / ج 10.
140) کتاب النقض / ص / 171 - 172 - 226 - 227 - 235.
141) رجوع بحواشی و تعلیقات دیوان قوامی رازی از مرحوم محدث ارموی ص / 181 - 185.
142) تاریخ ادبیات صفا - ج / 2 / 65.
143) طالبیان - اولاد ابوطالب و امیرالمؤمنین علی علیه السلام را طالبی میگفتند و کتاب مقائل الطالبیین نیز بر این اساس است.
144) تاریخ ادبیات / صفا / 2 / 66.
145) تاریخ بیهق - ص / 55 و 56 - توجه فرمائید تاریخ بیهق غیر از تاریخ بیهقی است. م.
146) تاریخ بیهق / ص / 55 / 56.
147) تاریخ ادبیات صفا / ج / 672.
148) تاریخ بیهقی / 54 - 60.
149) تاریخ ادبیات صفا / ج / 2 / 67.
150) تاریخ ادبیات صفا / ج / 2 / 67.
151) به لطف خداوند بسال 1367 ش این جنگ تمام شد عاقبت سازمان ملل و همه جهانیان بر حقانیت و حق مردم مسلمان و شیعه ایران گواهی دادند الحمدالله که الظاف خداوندی و عنایت امام زمان عج را داریم.
152) در اصل: سفک دمآء و هتک استار است.
153) تاریخ رویان.
154) تاریخ طبرستان و رویان و مازندران / 233.
155) عین عبارت تاریخ را نوشتیم اگر با زبان امروز ما تناسب ندارد بقول مشهور هذا ذنب التاریخ گناه ما نیست.
156) تاریخ و صاف - بنقل تاریخ ادبیات صفا ج 3 ص 115 چاپ اول.
157) تاریخ ادبیات ج 3 ص 115.
ب شوالیه فرانسوی در کتاب ایران کلده و آشور چاپ دوم ص 66 - 67 در اسلام آوردن غازان خان شک دارد و دلیل وی این است که او در طی سلطنت خود پیوسته بزیان مسلمانان، عسیویان را حمایت کرد و کشیشی را به دربار مصاحب خود قرار داده بود....
158) مقاتل الطالبین / ط / مصر / ص 520.
159) تاریخ پیامبر اسلام - دکتر آیتی ج 2 / 24.
160) نهایة الارب / 138 / ط / 1378 / النجاح بغداد مصحح شیخ علی خاقانی / از ابی العباس احمد بن علی بن عبد الله القلقشندی المتوفی / 828 ه.
161) أفرایت من اتخذ الهه هواه فاضله الله علی علم، و جعل علی سمعه و بصره و غشاوة فمن یهدیه من بعد الله افلا تذکرون / 23 / الجائیة / 45.
162) فتوح البلدان / ج 2 / 84 / ط / مصر / 192 / م و قیل ایضا ان سعیدا غزا طبرستان بغبر کتاب اتاه من احد و قصد الیها من الکوفة و الله اعلم.
163) البدایة / ج / 12 / 64 - بنقل سیاست و غزالی / 43 / نشر بنیاد فرهنگ.
164) تاریخ طبرستان و رویان مازندران / 233.
165) سید قوام الدین بن عبدالله بن محمد بن صادق بن عبدالله بن حسین بن علی بن عبدالله بن محمد بن حسن المرعشی بن حسین الاصغربن الامام المهدی زین العابدین علی بن الحسین بن علی مرتضی ابن ابی طالب علیهم الاسلام تاریخ طبرستان / 166 چاپ دوم.
166) باید محرمات باشد.
167) تاریخ طبرستان / 183
سید - در شیعه اثنی عشری، یعنی کسیکه نسبت و نسبش از سوی پدر و مادر و یا پدر تنها برسول خا صلی الله علیه و آله و سلم و هاشم جد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برسد، البته اولاد علی و فاطمه علیه السلام مقدم هستند. در ایران سید و سادات گفته میشوند، در برخی نواحی میر و در بعضی نقاط افغانستان و پاکستان و هند شاه و در آفریقا، و قرون گذشته در بین اعراب شریف و شرفآء - مقصود از سید - میر - شاه شریف که قبل از اسامی اشخاص است آنستکه نسب وی باولاد علی و فاطمه علیه السلام میرسد.درباره فضایل و نسب سادات کتب بسیاری از زمانهای قدیم نوشته شده، که برخی چاپ شده، و اکثر خطی و موجودند - مؤلف نیز در جلد دوم همین کتاب فصل سادات بحثی درباره نسب سادات و دشمنی اعدای ایشان دارد.
168) تاریخ طبرستان و رویان / 144.
169) نشأة الفکر الفسقی فی الاسلام / 2 / 16 - 17 - دکتر نشار.
170) الحدیث و المحدثون / 88 محمد ت ابو زهرة: لم یومن النبی لعلی، و لا لغیره بالخلافة و لم یدرعنه، فی الحدیث صحیح انه عین علیاً للخلافة...؟!
171) سعید نفیسی، در مقدمه قابوسنامه:
172) شیخ مردوخ کردستانی، شافعی در جزوه تاریخ تشیع، بنا بر نقل تحقیق کوتاه درباره شیعه / 83 از علامه نوری.
173) خواجه مجبر در النقض موارد عدیده.
174) از شماره 6 - ببعد را، در سر آغاز مقدمه مرآة العقول ج 2 / ص 7 ببعد چاپ 1365 شمسی - تهران از علامه عسکری مدظله بنگرید، که همه را حضرت استاد در کتب خود بفارسی و عربی بهترین، وجه پاسخ گفته اند.
175) از فردوسی تا سعدی / 256 / ط / جیبی-.
176) نشریه 14 دانشگاه الهیات مشهد / 121.
177) عوامل تحریف / 802 - اقوال الائمه - 11 / 226.
178) تلخیص از نقش ائمه در احیآء دین / 3 / 153 - از علامه عسکری - اقوال الائمه 11 / 224.
179) قاطع البرهان فی الرد علی الجیهان / 87 / چاپ اول / 1388 قمری.
180) فقیه بزرگوار شیعه شیعه جعفر کبیر کاشف الغطاء گوید:
و ذر یة هاشم مخصوصة بذریة عبدالمطلب و اولاده علی ما نقل الصدوق ره احد عشر و ذریة عبدالمطلب منحصرة من بین اولاده بذریة ابی طالب و ابی لهب و العباس و الحارث و المعلوم منهم الیوم ذریة ابی طالب علیه السلام و ذریة العباس. کشف الغطاء چاپ سنگی قدیم 1317 قمری ص 356 باب اوصاف المستحقین للزکوة.
181) ابن حجر هیتمی مکی در الصواعق المحرقة چاپ 1312 ه ق / مصر / ص / 85 ذیل / فصل الاول آلایات الواردة فی اهل البیت گوید: اکثر مفسرین بر این هستند که آیه انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراً درباره علی و فاطمة و حسن و حسین نازل شده است بجهت مذکر بودن ضمیر عنکم و ما بعد آن.
و بعد از ذکر دو قول از احمد حنبل از ابوسعید خدری روایت کرده است که این درباره پنج نفر نازل شده است پیامبر - علی - حسن - حسین - فاطمة صلوات الله علیهم، و روایات دیگری نقل کرده است طالب تفصیل به تفسیر الدر المنثور سیوطی ذیل آیه رجوع کند، و به الصواعق المحرقة / ط / 1312 / ق - مصر - 85 ببعد. م
182) اخرج الدار قطنی، فی الافراد، و الخطیب فی المتفق، عن علی، قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم: ستة لعنهم الله و لعنهم و کل نبی مجاب: الزائد فی کتاب الله، و المکذب بقدر الله، و الراغب عن سنتی الی بدعة و المستحل من عترتی ما حرم الله و المسلط علی امتی بالجبروت لیعز من اذل الله و یذل من اعزالله و المرتد اعرابیا بعد هجرته.
احیاء المیت ص 104 / حدیث 58 / احقاق الحق ج 9 / 471 - مقدما قوله لعنهم الله و علی لعنتهم.
183) النبهانی / ص 54 س 3 به بعد.
184) مجدالدین طبری ج / 2 / ص 177 - به نقل دائرة المعارف الاسلامیة ج / /13 270.
185) طبقات ابن سعد ج / 8 / ص 17 / س 7 - به بعد - البخاری. فضائل الصحابه - باب 29 - الانسانی المصور نفسه ص 23 و ما بعدها.
186) این ناتوان در بحث سادات و شجره سادات و امام زادگان پراکنده در بلاد اسلامی کتابی مستقل دارد بنام کوثر ما اگر خداوند یاری داد و نشر یافت این مباحث باز خواهد شد.
187) آمدن هلاکو به ایران علاوه بر میل جهانگشائی دولت مغول معلول تعصبات مذهبی علمای ایران، و بخواهش بعضی از آنان بود: قاضی شمس الدین احمد قزوینی دفع اسماعیلیان ایران و به اصطلاح آن زمان ملاحده را از قاآن درخواست کرد: عیسویان هم که در تاریخ در دستگاههای حکومتی مغول مؤثر بودند درین داستان اثری داشتند و می خواستند با ضعیف کردن مسلمانان شام و مصر آنان را از غزو با صلیبیان باز دارند...؟! هلاکو در اواخر سال 651 ق در دنبال این تقاضاها و پیشنهادها از جانب منگوقاآن آن عازم ایران گردید تاریخ دبیات ایران / صفا / ج 3 / ص 13 / چ 1.
188) منظور همان تیمور لنگ است.
189) فرضه بر وزن تخته ساحل دریا برای بارگیری، و این زمان در ساحل جنوب ایران فرضه بر وزن تحفه میگویند.
190) تاریخ مازندران و رویان ص / 632.
191) نقد تهافت غزالی از سید جلال الدین آشتیانی - کیهان اندیشه - 6 - 53 - 55.
192) تاریخ طبرستان و رویان / 124.
193) فتوح البلدان / ج / 2 / ص / 411 / چاپ قاهرة / 1965. م / تحقیق صلاح الدین منجد.
194) تاریخ طبرستان و رویان / 151.
195) تاریخ طبرستان و رویان / 151.
نزدیک بمضامین حدیث فوق در خطبه امام زین العابدین علیه السلام در شام و سایر احادیث نیز هست: اعطینا ستا و فضلنا بسبع، اعطینا العلم و الحلم و السماحة و الشجاعة و السخاوة و المحبة فی قلوب المؤمنین....
بیاری خدا مؤلف تألیف اجزاء پراکنده این خطبه را جمع کرده و بفارسی ترجمه و با مقدمه ای طبع و نشر داده و تا کنون 3 نوبت چاپ شده است.
196) قال علی بن الحسین علیه السلام یعرفون اولادنا بستة خصال او خمسة قیل و ما هن یا بن رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فال علیه السلام: الدقة فی القلة و العفو عند القدرة و الحلم عند الغضب و الصبر عند المصیبة، و الرفض عند الشهوة و الشکر عند الشدة، و فی روایة اخری قال علیه السلام اولها العلم، و ثانیها الحلم، و ثالثها بالسخاوة، کذا و رابعها بالشجاعة، و خامسها بالعفة و سادسها بالفقر. حدیث از کتیبه خوشنویس، محمد هاشم / 1207 قمری.
197) مؤلف درباره شهادت ثالثه اشهد ان علیاً ولی الله کتاب ندای حق را نشر داده است تفصیل این بحث را ببیند.
198) تاریخ رویان و مازندران / 67.
199) القرآن / الکهف / 18.
200) و قال القرمانی فی اخبر الدول، کان الناصر لدین الله ابیض ترکی الوجه، اقنی الانف ملیحاً خفیف العارضین، اشقر اللحیة رقیق القلب و کان یتشیع و یمیل الی مذهب الامامیة، بخلاف آبائه، حتی ان ابن الجوزی سئل بحضرته، من افضل الناس بعد رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فقال: افضلهم من کانت بنته فی بیته و لم یقدران یصرح بتفضیل ابی بکر رض تاریخ سامراء - ج / 1 / 294 تاریخ سامرا - ج / 1 / 195 - راجع به شخصیت و لیاقت الناصر لدین الله و تشیع وی مفصل بحث کرده است رجوع شود.
201) تاریخ مازندرن و رویان / 67.
202) تاریخ فارسنامه ناصری / چاپ 1312 قمری / 18 ص / 19.
203) تاریخ فارسنامه ناصری.
204) و الله ما عز ذو باطل و لؤ طلع القمر من جبینه - و لا ذل ذو حق و لو اتفق العالم علیه. فارسنامه 13.
205) ص 425 مقاتل الطالبین /ط/1380 ق / بیروت / مصحح ابراهیم الزین - ترجمه این بخش ارمولف
206) مقاتل الطالبین 425.
207) تاریخ کاظمین 87 چاپ 1327 - از عباس فیض و بتاریخ ابوالفدآء ذیل حوادث همین سال و سایر تواریخ.
208) تاریخ مغول - عباس اقبال / ط / 3 تهران / ص / 180.
209) الکامل فی التاریخ، ابن اثیر، ج 9 ص 396 لیدن 1863م .
210) السیرة المؤیدیه، المؤید فی الدین شیرازی، ص 266.
211) دیوان المؤید فی الدین داعی الدعاة، ص 256.
212) احقاق الحق تا حال تحریر / 32 مجلد آن با تحقیق و تحشیه قم زیر نظر آیة الله مرعشی نشر یافته است.
213) مجالس المؤمنین ج / 2 / 700 - پایان کتاب / ط / 1354 شمسی - علمیه اسلامی - تهران.
214) شهدآء الفضیلة - فارسی / 554.
215) اقوال الائمه ج 8 / 53 / ط / 1 - هدیة العباد / 189.
216) لسان الغیب / 188 / ط 1344 به تصحیح عماد نشر محمودی - تهران.
217) شرح حال این بزرگوار را در کتاب تاریخ فقه جعفری ببینید. م.
218) الکنی و الالقاب - القمی - ذیل الحلبیون.
219) تاریخ ابن اثیر ج 9 / 199 حوادث سال 443 ق.
220) الظلمة الاوائل الذین لعنوا - تفصیل این قصه ناگوار را ضمن شرح حال شیخ طوسی در جلد اول حدیث ما بخوانید ص 233 ببعد / ط / 1.
221) الذکری الالفیة للشیخ طوسی / 271 - نشریه دانشگاه فردوسی مشهد بجای عاقر ناقه ثمود نام قید اربن سام را آورده است.
222) تذکرة مجالس النفائس بتصحیح علی اصغر حکمت / ص 278.
223) آخرین نوبت در زمان ما امتحان شد پس از سقوط سلسله پهلوی در ایران و روی کار آمدن حکومتی که میگویند مادر راه اقامه احکام شرع مطهر اسلام بجای قوانین بشری هستیم همه میدانند که چگونه امتحان شد.
224) تاریخ فارس نامه ناصری - ص / 17 / افست از چاپ قدیم / 1312 ق.
225) تاریخ نگارستان - 238 - ص 126 - تاریخ فارس نامه ناصری - میرزا حسن حسینی فالی / 17 / چاپ افست.
226) تاریخ نگارستان - 345.
227) در جلد دوم شیعه می پرسد فصلی درباره اشهد ان علیا ولی الله گذشت. چاپ 1366 شمسی ص 455 ببعد و کتاب ندای حق که مستقلاً درباره شهادت ثالثه است.
228) تاریخ مازندران و رویان / 68.
229) تاریخ فارسنامه ناصری ذیل وقایع سال / 394 - ص 20.
قبرستان آل بویه:
بیرون دروازه استخر شیراز، در جوار قبر مطهر امامزاده شاه امیر علی بن حمزة ابن امام موسی کاظم سلام الله علیه است فارسنامه نامه ناصری / ص / 20.
230) این سه بیت از حکیم نزاری بیرجندی است - رجال القاین / 9 - نشریه / 858 دانشگاه تهران.
231) مجمع البیان / 10 / 406 طبع بیروت - 1379 ق - 10 جزو در پنج مجلد.
تفسیر بیضاوی سوره هل اتی را مکیه نوشته است و اما... آیات ان الابرار تا آخر را در شأن اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و در مورد بیماری حینسین علیه السلام و نذر این خاندان با ذکر شأن نزول نوشته است...
232) تحقیقی درباره شیعه - علامه نوری / 98 ببعد.
233) اشارتی به آیه کریمه و الشجرة الملعونة فی القرآن / 60 / بنی اسرائیل که به بنی امیه تفسیر شده است بتفاسیر مبسوط قرآن رجوع شود.
234) یریدون لیطفئوا نور الله بافواههم و الله متم نوره و لو کره الکافرون الصف / 8.
235) الامام صادق / ص 162 - محمد ابو زهره استاد الازهر.
236) مفهوم این سئوال با استفاده از بیان استاد ابو زهره است م.
237) الامام الصادق محمد ابو زهره / ص / 163.
238) المنار - ذیل آیه مباهله بنقل اهل البیت / فارسی.
239) قل من کان عدواً لجبریل، فانه نزله علی قلبک باذن الله مصدقاً لما بین یدیه و هدی و بشری للمؤمنین 97 / البقرة عالم جلیل قوام الدین و شنوی درباره این حدیث نیز چون حدیث الثقلین کتابی مستقل دارد.
240) ندای حق / ط / 1 / ص 101 - 104.
241) چرا که ائمه هدی علیه السلام فقط از جدشان رسول اله صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده اند.

242) ثم اورتنا الکتاب الذین اصطفینا من عبادنا فمنهم ظالم لنفسه و منهم مقتصد و منهم سابق بالخیرات باذن الله ذلک هو الفضل الکبیر.
243) انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی لن یفترقا حتی یردا علی الحوض. حدیث متواتر مروی از فریقین.
244) عن ابن عباس لما اشتد بالنبی و جعه، قال ائتونی بکتاب اکتب لکم کتابالاتضلوا بعده قال عمر ان النبی صلی الله علیه و آله و سلم غلبه الوجع و عندنا کتاب الله حسبنا فاختلفوا و کثر اللغط قال قوموا عنی و لا ینبغی عندی التنازع فخرج ابن عباس یقول الرزیة کل الرزیة ما حال بین رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و بین کتابه. صحیح بخاری / بمبئی / 70 - 1268 / ص / 15 / باب کتابة العلم.
245) بحدیث فوق رجوع کنید:
246) شگفتا کسانیکه طرفدار حسابنا کتاب الله هستند و نزدیک یک قرن احداث رسول خدا را ننوشتند که قرآن ما را بس است: هم اینان برای برکناری عترت رسول صلی الله علیه و آله و سلم از تعلیم قرآن، به مسلمانان جمله حدیث ثقلین کتاب الله و عترتی را کتاب الله و سنتی نوشتند، که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ما را به قرآن و سنت واگذاشته است...
خوب اگر گفته شود سنت را بیاورید که چیست؟ گویند: کتاب خدا... ما را بس است و سنت لازم نیست. فاعتبروا یا اولی الابصار. - م
247) ترجمه از کشف الفوائد - علامه حلی در شرح قواعد العقائد خواجه نصیر / ره - ص / 79 - ط / افست / قم / 1404 ق / مکتبة آیة الله نجفی مرعشی.
248) آراء الشیعه الامامیة - علامه کمره ای.
249) لا تقولوا لمن الفی الیکم السلام لست مؤمنا قرآن کریم.
250) لا تأخذوا بطانه من دونکم لا یألونکم خبالاً و دوا ما عنتم قد بدت البغضاء من افواهم قرآن کریم.
251) 1- اول العلم معرفة الجبار و آخر العلم تفویض الامر الیه حدیث نبوی.
2- اول الدین معرفته و کمال معرفته الاخلاص له نهج البلاغه.
3- اللهم عرفنی نفسک فانک ان لم تعرفنی لم اعرف رسولک - الخ دعای مأثوره.
4- یا من لا یبعد عن قلوب العارفین - یا من هو منتهی همم العارفین - یا سرور العارفین جوشن کبیر.
5- یا غایة آمال العارفین دعای کمیل و...
252) شیخ حسنعلی اصفهانی نوشته است: قال علی علیه السلام الصوفی من لبس الصوف علی الصفا و سلک طریق المصطفی و رفض الدنیا خلف القفا و یستوی عنده الذهب و الحجر و الفضة و المدر و الا فاالکلب الکوفی خیر من الف صوفی نشان از یه نشانها ص 231.
253) جامع الاسرار - سید حیدر آملی - بسعی هنری کربین - و عثمان اسماعیل یحیی چاپ 1347 شمسی از / ص / 242 - 241 / ترجمه شد
اخرس بغدادی

و انی لشیعی لال محمد صلی الله علیه و آله و سلم - و ان رغمت آناف قومی و عذلی
و اشهد ان الله لا رب غیره - و ان ولی الله بین الملأ، علی
اذ العلوی تابع ناصبیاً - بمذهبه فما هومن ابیه
و کان الکلب خیر منه حقاً - لان الکلب، طبع ابیه فیه

254) این حدیث را در جلد دوم روضة المتقین ص 81 از مولی محمد بن تقی مجلسی که شرح من لا یحضره الفقیه است بخوانید، و تذکر ریاض السیاحة معنی این حدیث را بفارسی بنظم و این ناتوان در جلد 13 اقوال الائمه متن حدیث و ترجمه فاسی آن را آورده است.
255) و دیگر بار از حقیقت نفس پرسید: جواب مولای ابرار علیه السلام و تقسیم نفس بمراتب و نفوس متعدد مشهور است قال کمیل ابن زیاد سئلت مولای امیرالمؤمنین علیه السلام قلت اریدان تعرفنی نفسی: قال علیه السلام - ای الا نفس ترید ان اعرفک؟ قلت هل هی الا واحدة؟ قال بل انما هی اربع النامیة النباتیة، و الحسیة الحیوانیه و الناطقة القدسیة و الکلیة الالهیة
و لکل واحدة من هذه خمس قوی و خاصینان
فالنامیة النباتیة لها خمس قوی ما سکة و جاذبة و هاضمة و دافعه و مربیة و لها خاصیتان الزیادة و النقصان و انبعاثها من الکبد.
و الحسیه الحیوانیه لها خمس قوی بصر و سمع و شم و ذوق و لمس و لها خاصیتان الشهوة والغضب انبعاثها من القلب
و الناطقه القدسیه لها خمس قوی فکر و ذکر و علم و حلم و نباهة و لها خاصیتان النزاهة و الحکمة لها انبعاث
و الکلمة الالهیة لها خمس قوی بقاء فی فناء و نعیم فی شقاء عز فی ذل و صبر فی بلاء و فقر فی غناء و لها خاصیتان الرضا و التسلیم.
و هذه هی اللتی مبداءها من الله و الیه تعود لقوله تعالی و نفخنا فیه من روحنا انبیاء 91 - و اما عودها فلقوله تعالی: یا ایتها النفس المطمئنة ارجعی الی ربک راضیة مرضیة
مجمع البحرین - لغت نفس مجموعه قضاو تهای امیرالمؤمنین علی علیه السلام - محلاتی - چاپ 1333 شمسی - تهران ص 351 / ریاض السیاحة / چ 1339 شمسی / تهران 561 منظم آورده است.
256) حدیث مروی از امام صادق علیه السلام که فاصل بحث جبر - و - اختیار است و جز این سخن این بحث مغلق و قدیمی پاسخی ندارد.
257) آیا میدانید که اراده دارم مقابل کدام قدرت بایشستم؟ ص / 30 / مصباح الهدایة بتصحیح. همائی، چاپ دوم.
258) دعای بعد از طعام ص / 274 و ادعیه مأثوره وضوء ص 292 - 293 و ص 217.
259) مصباح الهدایة / ص 224.
260) ان أردت أن تلقی صاحبک، فرقع قمصیک، و قصر أملک و کل دون الشبع.
261) سفینة البحار / ج / 2 / 438.
262) أتعبیوننی علی لباس هوا بعد من الکبر، و أجدر ان یقتدی بی المسلم؟ - ص / 278 مصباح.
263) ص / 48 مصباح الهدایة چاپ دوم.
264) سوره تغابن / 11 / جزو / 28 قرآن کریم.
265) متن سئوال حسن بصری را درباره مسئله قضا و قدر خداوندی از امام حسن مجتبی علیه السلام و پاسخ امام علیه السلام را بوی ما در جلد هشتم اقوال الائمه با ترجمه فارسی ص 30 ببعد آورده ایم!
266) تفصیل این قصه و گفتگو را در کتاب شریف تحف العقول ص 348 - 354 و کافی ج 5 باب المعیشة ص 65 - 71 و فارسی آنرا بتفصیل در داستان راستان ج 1 - از ص 36 تا 57 بخوانید. قصه درخواست سفیان ثوری از امام صادق علیه السلام جهت بیان خطبه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در مسجد خیف و گفگوی راوی با سفیان و بیان کردن خطبه، و یادداشت کردن سفیان و عاقبت پاره کردن حدیث را در اصول کافی بخوانید ج / 13 / اقوال.
267) تمامی شرح حال معروف از معجم رجال الحدیث آیة الله خوئی مدظله / ج 18 ص 331 - 332 چاپ بیروت ترجمه شد. و اگر بخواهیم نام تمام اهل عرفان را که از ائمه معصومین علیه السلام استفاده کرده اند بیاوریم خود کتابی مستقل میشود بزرگتر از این کتاب لذا با عذر خواهی بهمین اشارت بسنده میکنیم که اهل تحقیق و مطالعه را کفایت است و دیگران را شرح و بسط بیش از این هم سودی نخواهد داشت م.
268) تلخیص از جلد سوم تاریخ ادبیات / صفا / 169.
269) صفی الدین اردبیلی از اولاد حضرت موسی بن جعفر علیه السلام و سید است چون مراد اهل عرفان شیعی مذهب بوده است شیخ گفته شده.
270) ریاض العلمآء چاپ جدید / قم / 6 جلدی / ج 2 / ص / 219 - عبارت این است:
ان مشایخ الصوفیه قد کانوا فی الشیعه کسید حیدر الآملی صاحب کتاب جامع الاسرار - شارح الفصوص المسمی شرحه ب- فص الفصوص الذی هو من اکآبر الشیعه بل ادعی السید حیدر المزبور فیه ان الصوفی الحقیقی لا یکون الا شیعیا.
271) مقالات و.مقامات شیخ صفی الدین / 8 - عن ابی هریرة قال رسول الله علیه و آله الاسلام ان الله تعالی قال من عاد الی ولیاً فقد آذنه بالحرب، و ما تقرب الی عبدی بشی ء أحب الی مما افترضت علیه، و ما یزال عبدی یتقرب الی با النوافل، حتی احبه فاذا أحبته کنت سمعه الذی یسمع به، و بصره الذی یبصر به، و یده التی یطبش بهاء و رجله الذی یمشی بها، و ان سئلنی. اعطیته و لئن استعاذنی لاء عیذنه پس هم بآن دیده که او داده باشد، و بدیده او توان دیدن.
272) ما قدروا الله - ای ما عرفوا الله حق معرفته.
273) مقالات و مقامات شیخ صفی الدین / ص / 8 - خلاصه شد، با حذف اشعار عربی.
274) اصاب الزهری دماً خطئاً فخرج و ترک اهله و ضرب فسطاطاً فقال: لا یظلنی سقف بیت فمر به علی بن الحسین فقال له یا ابن شهاب قنوطک اشد من ذنبک! فاتق الله و استغفره وابعث الی اهله بالدیة و ارجع الی اهلک.
فکان الزهری یقول: علی بن الحسین أعظم علی منة المسترشد ص 151 / ط / 1 حمدبن جریر طبری الاملی.
275) و فیات الاعیان / ج / 5 / 215 / ابن خلکان.
کیفیت انتقال سادات از طبرستان به بلخ و بخارا در، همین کتاب است - م ابن ندیدم گوید یحیی از زهدان شب زنده دار و عابد بود و پیروانی داشت و در سال 206 درگذشت و این کتاب از اوست کتاب مراد المریدین ص 344 فارسی فهرست.
276) الکرامات:
الحسی کالمشی علی الهوآ و استنزال المطر، و العلم بالخواطر، و الاخبار عنها و عن المغیبات الماضیة او الآتیه و طی المکان و الزمان، و الاحتجاب عن الابصار کلها کثیراً ما یقع عن المکر و الاستدراج فتصیر اصناماً لمن علا من افق المعتاد فتشغل عن ربه کما شغلت زهرات الحیواة الدنیا اهلها عن التیه.
و اما الکرام الحقة الالهیة التی تخص الاولیاء و الانبیا علیه السلام و لا یشارکهم فیها غیر الملائکة فهی التحلی بحیلة الصالحین و التزین بزینة الانبیاء و المرسلین علیه السلام من الهیمان فی حفظ آداب الشریعة و المراقبة التامة بهواجس النفس و خفایا عیوبها، و اجتناب سفاف الامور قولاً و فعلاً و تطهیر الباطن عن التفکر فیما سوی الله و النظر الی الدنیاحتی الی الکرامت بنظر الاستخفاف و الا زدرآء و محوالا رادة عن القلب و مرعات حق الله فی جمیع ما یحیط بباطنه و ظاهره و تلقی الواردات القلبیة بالادب المحمدی، و الانکسار العلوی علیه السلام مما یعرفه من حصل الفعل الجعفری علیه السلام و ازدهی بالنور الالهی، لا یدخل تحت الحصر و یعلو عن العدو الحد فذالک عن المکر مأمون، و من الاستدراج مصون و من تق السیئات فقد رحمته و ذلک هو الفوز العظیم.
و الحسیات من الکرامات:
قد ترافق طهارة الباطن و الظاهر و آیتها الجلیلة ان تکون: اما ولیدة الاستقامة الدنیة او تلد استقامة شرعیه، و الا فهو: ممن قال الله سبحانه هل انبئکم علی من تنزل الشیاطین، تنزل علی کل افاک اثیم.
گلزار معانی / چ 2 / ص 625 - محمود الحسینی امام جمعه زنجان.
فلینظر القاری العزیز لأن فیه ما فیه.
277) ایرانیان درزمان ساسانیان - کریستنسن.
278) رجوع شود بکتب رجالی چون - معجم رجال الحدیث - و تذکره ها چون اعیان الشیعة - طبقات اعلام الشیعة - و یا کتب فارسی - سیره و حوادث.
279) موالی مسلمانان غیر عرب را گویند که پارسیان نیز موالی شمرده میشدند.
280) تلخیص از تاریخ تشیع / 366 ببعد.
281) تلخیص از تاریخ تشیع / 366 ببعد.
282) بمنظور پیش گیری از ظلم و اهانت اعمال تعصب قومی بمسلمانان غیر عرب، بدستور مولای متقیان علیه السلام موالی را بکوفه انتقال دادند، و خود امیرالمؤمنین علیه السلام از مدینه، بکوفه آمدند تا موالی را نیز نظر لطف خود داشته باشند، و مرکز خلافت بایران نزدیک تر شود و این قرب جوار ایرانیان بکوفه و تشرف بخدمت امیرالمؤمنین منشأ بسیاری از برکات و نعمتها گردید. م.
283) و منهم ائمد یهدون الی الحق - القرآن.
284) پس از آمارگیری کشاورزی بسال 1367 شمسی، در سیمای جمهوری اسلامی ایران اظهار شد: نخستین است کشور از لحاظ تولید مواد کشاورزی و دام داری خراسان و آخرین استان بوشهر است.
285) برای اطلاع از مناظرات امام رضا در خراسان رجوع کنید به کتاب عیون اخبار الرضا از شیخ صدوق، و احتجاج طبرسی، و مسند الامام الرضا - و بحار الانوار مجلسی - و فارسی زبانان: ناسخ التواریخ، و چند کتاب فارسی زندگانی امام رضا علیه السلام که اکثراً مفیدندو اقوال الائمه ج 12 ببعد.
286) امامت و تشیع را بنگرید از مؤلف.
287) حیات القلوب ناتمام است و کتب دیگر مجلسی تحفة الزائرین - جلاءالعیون - و مقیاس المصابیح - و ربیع الاسابیع - وزاد المعاد - و رسالات کوچک دیگر است. سبک شناسی ج 3 / 260 ط / جیبی.
288) حیات القلوب ناتمام است و کتب دیگر مجلسی تحفة الزائرین - جلاءالعیون - و مقیاس المصابیح - و ربیع الاسابیع - وزاد المعاد - و رسالات کوچک دیگر است. سبک شناسی ج 3 / 260 ط / جیبی.
289) محمد پروین گنابادی - بخشی از مقال جنبش علمی ایران داینرز ز کلوب ص 12.
290) تاریخ تشیع / 862 - حکومت طاهریان بسال / 259 / ق / منقرض شد آخرین حکمران ایشان موسوم به محمد که بسال 248 بحکمرانی رسیده بود.
291) تاریخ تشیع / 864 - در جلد دوم شیعه می پرسد فصلی درباره آل بویه گذشت.
292) 1- تاریخ شیعه / فصل پیدایش تشیع.
2- عقیدت اسلامیت در غازان بیانی محکم داشت بعلاوه تمایل نمایانی نسبت به شیعه و اصول عقاید آنان بروز میداد، حرم مبارک کربلارا با هدایا و تحف خود مزین و غنی ساخت، هم چنین به روضه امام هشتم علی بن موسی الرضا علیه السلام در مشهد نذر و موقوفاتی تقدیم کرد این ایمان و عقیده او تا جه درجه به اخلاص و عقیدت قلبی و باطنی وی ربط داشته است؟ یا اینکه معلل به علل سیاسی بوده است بزرگ مسئله ای است قابل بحث بهر حال مسلمانی او برای ایران نعمت و سعادت بزرگ شمرده می شود زیرا که حکومت شدید و باقساوت برای رعایا و تبعه بدبختی و محنتی است، خاصه اگر طبقه حاکمه از نژادی اجنبی و بیگانه باشند و هرگاه نامداران دین دیگر مالف مذهب و کیش رعیت داشته باشن: این بدبختی و محنت افزون میشود، از اینروی سلطنت ظالمه مغول: تا زمان غازان با قساوت ترین نوع حکومت در جهان بود، که بواسطه تغییر مذهب سلطان غازان به دین اسلام صورت آن بنفع مسلمین کاملاً تغییر کرد. از سعدی تا جامی ص 56 ط / 1 از مجالس المؤمنین ج / 1 / مجلس 6 ملوک الشیعة.
293) مشکوة کرمانی / تاریخ تشیع / 371.
294) انساب الاشراف / ج / 5 / 213.
295) جهاد الشیعة / 38.
296) طبری / ج / 1 / 261.
297) طبری ج / 1 / 261.
298) قیام سادات علوی / علی اکبر تشید.
299) تلک امة قد خلت لها ما کسبت و لکم ما کسبتم و لا تسئلون عما کانوا یعلمون 134 / بقرة.
300) الکنی والاقاب - المحدث القمی - تاریخ سامرآء - ج / 1 / 295 - المحلاتی.
301) این اسامی فقط بطور نمونه آورده شده، اگر کسی مایل است ببیند ایرانیان در مذهب شیعه چه شخصیتها داشته اند، باید از خلال کتبی چون اعیان الشیعة در پنجاه و چهار مجلد - ط / 1 / و یا الذریعة درسی جلد، 14 طبقات اعلام شیعه و یا روضات الجنات ئ یل مفاخر اسلام و یا ریاض العلمآء در مجلدات و نامه، دانشوران ناصری و اخیراً دائرة المعارف تشیع در مجلدات بزرگ و امثال آن ها رجوع کند.
302) لو کان العلم فی الثریا لناله رجال من الفرس - حدیث نبوی - تفسیر الدر امنثور سیوطی ذیل آیه ان تتو لوا یستبدل به قوماً غیرکم ثم لا یکونوا امثالکم 38 محمد 48 خطاب باعراب آری شما همان مردمید: که برای انفاق در راه تبلیغ دین خدا دعوت میشوید تا خدا با ضعاف مضاعف اجر و عوض دهد باز بعضی از شما بخل میورزند هر که در انفاق بخل کند بر ضرر خود اوست که از اجر ثواب خدا خود را محروم کرده وگرنه خدا از خلق غنی، و بی نیازی است و شما فقیر و نیازمندید، و اگر شما روی از دین حق بگردانید خدا قومی غیر شما که مانند شما بخیل نیستند بلکه بسی از شما بهتر و فداکارترندبجای شماپدید آرد.
از رول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم سئوال کردند، که مراد از آن قوم کیستند؟ حضرت دست بر شانه سلمان فارسی زد و فرمود قوم این مرد که اگر در ثریا باشد رجال فارس بر آن دست یابند تفسیر مجمع البیان / سوره محمد / ذیل آیه - المیزان ذیل آیه / از مجمع نقل کرده است الدر المنثور - ذیل آیه - المیزان فارسی / ج / 36 / 85 / چاپ اول / ذیل آیه. سوره محمد / 38.
303) ترجمه این آیه شریفه از قرآن مترجم مرحوم الهی قمشه ای است.
آیه شریفه این است ها أنتم هؤلآء تدعون لتنفقوا فی سبیل الله فمنکم من یبخل و من یبخل فانما یبخل عن نفسه و الله الغنی و أنتم الفقرآء و ان تتولوا یستبدل قوما غیر کم ثم لا یکونوا. مثالکم. 38 / محمد.
304) تفسیر مجمع البیان ذیل آیه / 3 / الجمعة.
305) تفسیر مجمع البیان ذیل آیه / 3 / الجمعة.
306) المیزان - الجمعة - ذیل آیه.
307) الدر المنثور ج / 4 / 215 - افست قم / 1404 هجری قمری.
308) صحیح مسلم الجزو / 7 / باب فضل فارس - چاپ صبیح / مصر / ص / 192.
309) - اعتراف استاد الازهر مفسسران شیعی ایرانی.
در بازگشت از سفر مصر در فرودگاه قاهره چنان که افتد و دانی با یک نفر از اساتید الازهر بنام عمر وجدی همسفر شدم و آشنا و بعداً دوست. که بین ما سخنها رفت و بحثها بمیان آمد و گفتنی ها و نگفتنی ها رد و بدل شد... که ماجرا را بتفصیل در کتاب خاطرات عمر خود نوشته ام و اما این سخن از اوست که گویا نقل قول میکرد:
قرآن کریم در مکه نازل گشت.
در مدینه طیبه نازل شد و نشر یافت.
در کشور عثمانی نوشته شد.
و در کشور مصر حفظ و قرائت شد.
و در فارس قرآن مجید تفسیر شد.
براستی چنین است در نزول قرآن در مکه و مدینه و نشر آن کسی شک ندارد، و هم اکنون هم در همه جا مسلمین با قرآن سر و کار دارند این نکته را میدانند امیرالمؤمنین صرف نظر از نزول قرآن که همه اعراب آن زمان نمی خواستند، اما امروز قرآن را بهمراهی تعدادی کتب تبلیغی وهابی بوسیله حجاج نشر می دهند اما از این قرآن علائم سوره ها را حذف کرده اند - شماره و تعداد آیات را از اوائل سوره ها، حذف کرده اند - و دعاهای مأثوره شروع و ختم، قرآن را حذف کرده اند - اما بجای همه اینها... در هفت جای، جای نام ملک سعودی را نوشته اند... ترس ما از آنست که چند روز دیگر نام سوره ها حذف وقایع تاریخ اسلام بود و 1 و 2 و 3 و 4 گذاشتند که هیچ اثر از گذشته نماند.
وقتی تعدادی آیات و شمارش مکی و مدنی بودن آن، محفوظ نباشد و علائم و نشانه ها، که گذشتگان با خون و جگر برای حفظ قرآن از یادی دشمنان، بوجود آورده و ارسیم کرده اند همچون نشان رکوع ها نباشد آخر چه مانع کم کردن از قرآن و یا اضافه نمودن بر آن میشود...؟ خداوند ما را از شر دشمنان دین خود حفظ فرمای بمحمد و آله. م
310) العروه الوثقی / ط 1/ 1957 - ص / 106.
311) سید چنین نوشته است خوانندگان به تاسیس الشیعه رجوع فرمایند. م.
312) بیضاوی منسوب بقربه بیضاء از قراء فارس است م.
313) العروه الثقی /ط1 106/ -.
314) تفسیر الدر المنثور سیوطی - ذیل آیه 38 سوره محمد صلی الله علیه و آله و سلم درباره خدمات متقابل اسلام بایران، مردم ایران باسلام مرحوم حاج شیخ مرتضی مطهری معروف به شهید در کتابی بهمین نام مفصل بحث کرده اند.
315) الحسین بن محمد، عن معلی بن محمد، عن علی بن اسباط قال: قلت للرضا علیه السلام ان رجلاً عنی اخاک ابراهیم تذکر له ان اباک فی الحیوة و انک تعلم من ذلک ما یعلم فقال سبحان الله یموت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ، و لا یموت موسی علیه السلام قد، و الله مضی، کما مضی، رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و لکن الله تبارک و تعالی لم یزل منذ قبض نبیه صلی الله علیه و آله و سلم هلم جراً یمن بهذالذین علی اولاد الاععجم، و یصرفه عن قرابة نبیه صلی الله علیه و آله و سلم هلم جراً فیعطی هؤلاء و یمنع هؤلاء لقد قضیت عنه فی هلال ذی الحجة الف دینار بعد ان أسفی علی طلاق نسآئه و عتق ممالیکه و لکن قد سمعت ما لقی یوسف من اخوته کتاب الحجة 260 - الکافی چاپ 1353 / ش / منتخب مصطفوی.
316) کیهان فرهنگی سال / 4 / 8 / 38.
317) راهنمای کتاب سال 4 / 524.
318) جمهوری اسلامی 5217 / 10 صفر 1418 خرداد 76.
319) زندگانی فاطمه زهرا علیه السلام - دکتر سید جعفر شهیدی - این قصیده را در جلد 11 - اقوال الائمه بخوانید.
320) اشارت است بآیه شریفه قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المؤدة فی القربی.
321) و آیت و أصحاب الیمین ما اصحاب الیمین که بعلی و بشیعه و پیروان علی علیه السلام تآویل شده است: یمین بحساب ابجد 110 و علی 110اصحاب الیمین را اصحاب علی گفته اند.
322) منظور شاعر آیت مباهله است قل تعالوا ندع ابنائناو أبنائنا و أبنائکم. نسائکم و انفسنا و انفسکم ثم نبتهل فنحعل لعنة الله علی القوم الکاذبین که در شأن خمسه طیبه است و بالاترین مدح علی است که خدای متعال علی را نفس رسول خوانده است.
323) اشاره بجنگ و فتح علی علیه السلام و گفتن جبرئیل درباره مولا لا فتی فتی الاعلی و لا سیف الا ذوالفقار که خاص علی است.
324) مراد از روح الامین همان جبرئیل ست که بمدح علی لا فتی گفته است.
325) چراغ عالم، مقصود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است که از آیه و داعیاً الی الله باذنه و سراجاً منیرا استفاده شده است.
326) اشارت بحدیث سفینه است.
327) اشارت است باحدیث معروف و مشهور و تقریباً متواتر از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم درباره ولایت علی علیه السلام که اگر کسی هر گونه عبادت کند با کیفیت و کمیت اما ولای علی را نداشته باشد، آن عبادت پذیرفته نیست ر. ک - به احقاق الحق باب ولایت علی علیه السلام.
328) اشعار حکیم کسائی مروزی، تحقیق دکتر مهدی درخشان / دانشگاه تهران / 1872 توضیح اشعار از مؤلف ناتوان است زندگانی فاطمه زهرا علیه السلام - از دکتر سید جعفر شهیدی.
329) حدیقة الحقیقة سنائی - 34 بیت انتخاب شده است. از حکیم ابولمجد مجدودبن آدم سنائی غزنوی ره.
330) ترجمتی از حدیث شریف ثقلین: انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله عترتر...
حدیث ثقلین را ما در کتاب امامت و تشیع بتفصیل با رواة آن در طول چندین قرن آورده ایم و اینک: مسند احمد / ج / 1 / ص 14 - 17 - 26 - 29 - از ابو سعید خدری - ج 4 / ص 366 - 371 - از زید بن ارقم - ج / 5 / ص 182 از زیدبن ثابت نقل کرده است.
دارمی - در کتاب فضائل القرآن ج / 2 / ص 431 وارد نموده است. بنقل فارسی البیان ص 65 چاپ اول.
331) انتخاب از نامه ای که به علی بن ناصر غزنوی به بغداد فرستاده است حدیقة لحقیقة ص / 114 - چاپ تهران سیزده بیت از 47 بیت قصیده بلند و غرای حکیم سنائی، در جواب سلطان سنجر سلجوقی که از علت اختلاف مذاهب اسلامی پرسیده بود، در جلد اول شیعه می پرسد نشر یافت. چاپ دوم / ص 161: بحر: پر کشتی و موج و جمله در کرداب خوف - بی سفینه نوح نتوان چشم معبر داشتن و اندکی از اشعار سنائی و اعتقاد شیعی وی را در کتاب امامت و تشیع آورده ایم. م
332) دیوان سنائی ص 490 مصحح رضوی.
333) تو مرد شیعی و هر که دوست این خاندان...
بصائر الدرجات از اصبغ بن نباته روایت کرده است که من بخدمت امیرالمؤمنین علیه السلام بودم، مردی آمد و سلام کرد و گفت یا امیرالمؤمنین من برای خدا تو را دوست میدارم در نهان چنانکه در عیان ولایت را از ره دین خدا در سر و نهان دارم چنانچه در عیان...
در دست امیرالمؤمنین چوبی بود و با آن بر روی زمین نقوشی و نکته هائی رسم فرمود پس از ساعتی سر برداشت و فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مرا هزار حدیث آموخته که از هر یک هزار حدیث دیگر باز میشود:
و ارواح مؤمنین گاهی که بهم برسند و بوی هم را بشنوند، و هم را بشناسد با هم الفت پیدا میکنند، و اگر هم را نشناختند و الفت دارند: بحق خدا دروغ گفتی: نه روی و صورتت را بین دوستان و مؤمنین می بینم نه اسمت را بین آن اسامی...
پس از این مردی آمد و مانند وی اظهار محبت کرد.
امام همان کار را تکرار کرد و فرمود: راست گفتی: همانا سرشت ما را خداوند از سرشت مخزونی گرفته است که میثاق آنرا از صلب آدم گرفته که هیچیک از آنان اینسوی و آنسوی نمی روند، و غیر آنان بدیشان داخل نمی شوند: برو، برای فقر پوشاکی بساز: که من از رسول خدا شنیدم که میفرمود: فقر بسوی شیعیان ما سریع تر از سیل بسوی مسیل حرکت میکند و الله الفقر الی شیعتنا اسرع من السیل الی بطن الوادی.
و روایت شده: من یوال علیاً فلیستعد من الفقر جلباباً.
334)
اگر مادر شاه بانو بدی - مرا سیم و زرتا بزانو بدی


335) مجالس ج 2 / ص 609 چاپ 1354 شمسی تهران.
336) سلطان محمود غزنوی یمین الدوله - امین الالملة - غازی بسال / 360 در غزنه متولد شد، وفاتش پنج شنبه 23 ربیع الآخر 421 / ق در شهر غزنین بود. شعرائی که بدربار وی بوده اند: عنصری بلخی - فرخی سیستانی - عسجدی مروزی - فردوسی طوسی - منثوری سمرقندی - زینتی- کسائی مروزی - غضائری رازی که نامورترین آنان فردوسی طوسی است و از علمای دستگاه محمود هیچ کس جلیل القدرتر از ابوریحان بیرونی نبوده است. تلخیص از لغت نامه / محمود غزنوی.
337) اقوال الائمه / ج 7 / ص / 110 / چاپ 2 / تهران / 1377 - پیرامون تاریخ بیهقی / ج / 2 / 749 طالب تفصیل به مجالس المؤمنین بنگرد.
338) یااشتهای قزوینی / حواشی / ج 7 / ص 60.
339) تاریخ عمومی عباس اقبال ص 255 - 268 بنقل از لغت نامه دهخدا / محمود غزنوی.
340) عبدالرحمن صوفی ستاره شناس کیهان فرهنگی سال 5 / 9 / 39 اکبر دانا سرشت.
341) دکتر معین در کتاب مزدیسنا درباره فردوسی نوشته است هر موقع که توانسته است بکیش ایران گریز، زند: از سوز دل و شور باططژنی سخنی رانده است و این بیت را دلیل آورده است:

چو زین بگذری دور عمربود - سخن گفتن از تخت و منبر بود

لغت نامه دهخدا - فردوسی.
342) برخی اشعار رودکی را تا حدود / 130000 بیت گفته اند.- ص 378 / ج / 1 / چاپ سال 47 ابن سینا.
343) تاریخ ادبیات صفا -
344) 15 جائیة و ما یلفظ من قول الالدیه رقیب عتید - 18 ق.
345) متهم بتشیع است
در پشت جلد خطی قدیمی فهرست ابن ندیم نوشته شده: مؤلف این کتاب محمد بن یعقوب اسحاق بن محمد بن اسحاق بن اسحاق الوراق المعروف بالندیم و روی عن ابی سعید السیرفی و ابی الفرج الاصفهانی و ابی عبدالله المرزبانی و آخرین و لم یرو عنه احد و توفی یوم الاربعآء العشر بقین من شعبان سنة ثمانین و ثلاثمائه ببغداد و قداتهم بالتشیع عفی الله عنه مقدمه فارسی فهرست ابن ندیم ص ک.
346) تاریخ تمدن ایران - نوشته متشرقین / ص / 69 - 70 - چاپ گوتمبرگ.
347) ص / 198 / تاریخ تمدن / فصل مذهب زرتشت.
348) ما کان لنبی و الذین آمنوا ان یستغفروا للمشرکین و لو کانوا اولی قربی من بعد ما تبین لهم انهم اصحاب الجحیم 113 / توبة .
349) لم یزل ینقلنی الله من اصلاب الطاهرین الی ارحام المطهرات حتی اخرجنی فی عالمکم هذا لم یدنسنس بدنس الجاهلیة. - طبرسی / مجمع البیان - نیشابوری / غرایب القرآن فخر رازی / تفسیر کبیر - آلوسی / روح المعانی، نقل کرده اند بنقل - تفسیر نمونه / 5 / 305.
350) السیرة الحلبیة ج / 1 / 5 - سیرة النبویة ج / 1 / 31 - بحارالانوار ج / 6 / 38 - حالات پیامبر علیه السلام.
351) فاما الذین لیسوا بمعطلة من العرب فالقلیل منهم و هم المتألهون اصحاب الورع و التحرج من القبائح کعبد الله و عبدالمطلب و ابنه ابی طالب شرح نهج / ج / 1 / 39 - 87.

352) جامع البیان / ج / 7 / 158.
353) تفسیر روح المعانی / ج / 7 / 169 - بنقل تفسیر نمونه / ج / 5 / 305 - 306.
پس منظور این آیه کریمه عموی ابراهیم است: و ما کان استغفار ابراهیم لأبیه الا عن موعدة وعدها ایاه فلما تبین له انه عدولله تبرأ منه ان ابراهیم لأواه حلیم 114 / توبه ربنا اغفرلی و لوالدی و للمؤمنین یوم یقوم الحساب 41 - 14 از پدر و مادر ابراهیم است.
354) انفقت الاماامیه علی أن آبآء رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم من لدن آدم الی عبدالله بن عبدالمطلب مؤمنون بالله عزوجل، موحدون له و احتجوا فی ذلک بالقرآن و الاخبار، قال الله عزوجل الذی یراک حین تقوم، و تقلبک فی الساجدین - 218 - 219 / الشعرآء.
. قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لم یزل ینقلنی من اصلاب الطاهرین... الخبر - و ان آمنة بنت وهب، کانت علی التوحید، و أنها تحشر فی جملة المؤمنین و خالقهم علی هذاالقول جمیع الفرق ممن سمیناه بدءا. - اوائل المقالات / شیخ مفید / 12 / ط / 2.
355) قد کانت لکم اسوة حسنة فی ابراهیم و الذین معه اذقالوا لقومهم انا برءؤا منکم و مما تعبدون من دون الله کفرنا و بد ابیننا و بینکم العداوة و البغضاء أبدا حتی تؤمنوا بالله وحده القول ابراهیم لأبیه لأستغفرن لک و ما أملک لک من الله من شیی ء ربنا علیک توکلنا و الیک أنبنا و الیک المصیر - 4 / ممتحنه.
356) و اد قال ابراهیم رب اجعل هذا البلد ا منا واجنبنی و بنی ان نعبد الاصنام 36 - ابراهیم - 14.
357) متشابه القرآن و مختلفه / ج / 1 / 223 - چاپ اول / تهران / 1328 شمسی.
358) تلخیص از سیره ابن هشام / ج / 1 / 191 - و سیره حلبی / ج / 1 / 131 و سایر کتب سیره.
359) الغدیر ج / 7 / 346 - از شرح بخاری، و المواهب اللدنیة، و الخصانص الکبری - و شرح بهجة المحافل - و سیره حلبی - و یسره نبوی - و طلبة الطالب نقل کرده است / تفسیر نمونه / 5 / 194 شخصیتهای علمی چون میرداماد کتابی مستقل درباره ایمان ابوطالب نوشته اند و در زمان ما نیز ابوطالب مؤمن قریش نشر یافت، و بعد چه شد...؟

شرح این هجران و این خون جگر - این زمان بگذار تا وقت دگر

که خدای ابوطالب لباالمرصاد است، و فرزند ابوطالب قسیم الجنة و النار.
360) وا ابتاه! و اباطالباه! واحزناه علیک! کیف اسلو علیک؟ یا من ربیتی صغیرا و اجتبنی کبیرا و کنت عندک بمنزلة العین، من الحدقة و الروح، من جسد.
شیخ الاباطح / ابوطالب مؤمن قریش / نمونه / 5 / 196.
361) ما نالت متی قریش شیئا اکرههه حتی مات ابوطالب.
طبری / ابوطالب مؤمن قریش / نمونه / 5 / 196.
362) وا عجبا کل العجب ایطعنون علی ابی طالب؟ او علی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و قد نهاه الله ان تقر مؤمنة مع کافر غیر آیة من القرآن و لا یشک احد ان بنت اسد رض من المؤمنات السابقات مع الکافر غیر آیة من القرآن و لا یشک احد ان بنت اسد رض لن تزل تحت ابی طالب حتی مات ابوطالب رض.
363)
و ولا ابوطالب و ابنه - لما مثل الدین شخصاً و قاما
فذاک بمکة آوی و حامی - و هذا بیثرب جس الحماما

364) مسالک الحنفآء / 17 - بنقل پاورقی بحارالانوار ط / جدید / ج / 15 / 118 ببعد - فارسی تفسیر نمونه ج / 5 / 306.
365) قاموس قرآن ج 7 / 5.
366) در جلد اول علت اینگونه عداوت ها را اندکی بیان کردیم ربنا لا تعجل فی قلوبنا غلا للذین آمنوا.
367) سعید بن مسیب - نجاشی از وی ذکری ندارد - کشی ویرا با مدح و قدح ذکر کرده است - ابن ندیم - از وی یادی نکرده است.
از همه مفصل تر معجم رجال الحدیث نام و تذکره نام و تذکره وی را آورده. که پس از هفت صفحه، صاحب معجم نتیجه ای که گرفته اند: این است که ما درباره وی ساکتیم چه در مدح و قدح وی سخنان بسیاری است و هر یک از دیدگاه علمی قابل خدشه است چنانکه خدشه هم فرموده اند. لله دره و رحمة الله علیه. م
368) با استفاده از تفسیر نمونه / ج / 8 / 157.
369) ر. ک به مرآت العقول شرح کافی / از مجلسی جلد 3 / 364 سال / 1321 در این خصوص روایات بسیاری هم وارد شده است و به اصول کافی چاپ آخوندی ج / 1 / 444 به بعد حدیث 17 و 18 - 21 و 28 و 32 و 33 و بحار الانوار و ج 15 باب ص / 3 ج 3 ببعد - بنقل تاریخ اسلام چاپ 2 / 48.
370) و لا تصل علی احد منهم مات ابداً، و لا تقم علی قبره التوبة / 84 و آیه 113 / توبه.
371) فایده و لزوم دین ط / 1 / 110 - محمد تقی شریعتی مزینانی
372) و اذ قال ابراهیم اجعل هذا البلد آمنا و اجنبنی و بنی ان نعبد الاصنام. ابراهیم / 349.
373) انما المشرکون نجس - و لا تنکحوا المشرکین حتی یؤمنوا و لا تنکحوا المشرکات حتی یؤمن 221 / البقرة.
374) روی انه لما حضر ابوطالب نکاح رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم علی خدیجه بنت خویلد رضی الله عنها و معه بنوهاشم و رؤسا مضر خطب فقال: الحمد لله الذی جعلنا من ذریة ابراهیم و زرع اسماعیل و عنصر مضر و جعلنا حضنة بیته وسواس حرمه و جعل لنا بیتاً محجوجاً امناً و جعلنا الحکام علی الناس ثم ان محمداً ابن عبدالله ابن اخی من لا یوزون به رجل من قریش الا رجح به براً و فضلاً و کرماً و مجداً و نبلاً، فان کان فی المال قل فا لمال ظل زائل و رزق حائل و قد خطب خدیجة بنت خویلد و بذل لها من الصداق ما عاجله و اجله من مالی کذا و کذا و هو و الله بعد هذا له نباء عظیم و خطر جلیل المساطرف ج 1 / ط 2 / ص 199 سربی - مصر.
375) ایادی مشکوره - نعمتهایی که سزاوار پاداش و سپاس باشد.
376) الحاکم الجشمی / 265 - بنقل شناخت قرآن / 345 - از سید علی کمالی دزفولی.
377) السیره النبویة / 83: و الحلبیة 388: والشامیة 59: 2- و البحار 522 / 6- والنهج 3: 312 و شیخ الابطح 73 و العیان 39: 136 بنقل ابوطالب مؤمن قریش ط 2 / 360 - اقوال الائمه / ج / 7 / 213 / ط / 1 / مشهد.
378) وقعت کل تکلم الثورات اثر ستشهاد الحسن علیه السلام و من قبل القائبین بها فی جانب و فی جانب و فی جانب آخر استطاع الائمة علیه السلام اثر استشهاد الحسین أن یجددوا شریعة جدهم سید الرسول صلی الله علیه و آله و سلم بعد اندر اسها و نشطت مدرستهم فی نشر احکام الاسلام.
معالم المدرستین ج / 3 / 200.
379) شرحی درباره قیام و شهادت شهید فخ در جلد دهم اقوال الائمه آورده ایم. م
380) الفقه السیاسة / 496 - چاپ اول 1403 / ق / قم - اقوال الائمه / ج / 11.
381) تلخیص از قیام سادات علوی / 139 ببعد:
جعدة ابن ابی هبیره مخزومی خواهر زاده ام علی علیه السلام و داماد آنحضرت است که طبق نوشته عمدة الطالب زیر صفحه 63 ام الحسن دختر امام علیه السلام در خانه وی بوده است و طبق نوشته لباب الانساب ج 1 ص 335 نام وی ام الحسین یا فاطمه بوده است.
382) نام و نشان این قوم از زمان فریدون تا دوره هارون الرشید امتداد داشته و سلاطین آنان کمتر از بیست و سه نفر نبوده اند قیام سادات علوی / 143.
383) ابن فخر الدین مبارک بنا به نوشته الکامل ابن اثیر در ضمن حوادث سال پانصد و نود و پنج هق: در این سال غیاث الدین فرمان روای غزنه و برخی از شهرهای خراسان که مذهب کرامیه می داشت این مذهب را ترک گفت و به مذهب شافعی گرایید و این کار را سبب آن بود که شخصی به نام فخر مبارکشاه که در بسیاری از علوم و فنون دست داشت و بپارسی هم شعر میگفت نزد غیاث الدین بود و... بنقل ادوارفقه ج 3 / 679.
384) قیام سادات علوی / 143 - اقول / 7 / از تاریخ بیهقی.
385) نسبت به جد اعلای ایشان شنسب نام که بزعم مورخین ایشان معاصر علی بن ابیطالب علیه السلام بوده و بر دست آن حضرت ایمان آورده و از وی عهد و لوائی ستده است طبقات ناصری طبع کلکته ص 29 به بعد - و تاریخ جهان آرای قاضی احمد غفاری نسخه موزه بریطانیه شرقی - 141 / 116ورق ص 6 مقدمه چهار مقاله نظامی عروضی چاپ سوم - تهران 1344 شمسی.
386) مقدمه چهار مقاله نظامی عروضی ص هفت به قلم محمد بتاریخ / 2 محرم الحرام 1328 مطابق 14 ژاویه 1810 مسیحی پاریس.
387) یاقوت بن عبدالله رومی از جغرافی دانان بزرگ و مورخین عالیقدر قرن هفتم هجری است یاقوت حموی، در رم متولد شد و در بغداد نشو و نما یافت. وی ابتدا بصورت بردگان در بازار فروخته شد، و یکی از بازرگانان مقیم بغداد او را خرید، و در مسافرتهای بازرگانی خود را همراه می برد.
پس از مدتی یاقوت از قید رقیت آزاد شد و خود بکسب پرداخت، و در شهرها به خرید و فروش کتب مشغول شد، یاقوت از نظر حرفه ای که داشت با اهل علم و تحقیق آشنایی پیدا کرد و با مطالعه کتاب الفت یافت یاقوت حموی اکثر بلاد معموره قرن هفتم را مشاهده کرد. و خصوصیات أقالیم و ولایات و بلدان و اماکن و قراء و قصابت را تشریح نمود. کتاب معجم البلدان که یادگار زحمات جان فرسای این محقق بی نظیر و انسان فداکار است: از نفائس تألیفا اسلامی است. و قرون درخشان اسلام را برای ما معرفی می کند.
یاقوت حموی در هنگام حمله مغول در کتابخانه بزرگ مرو، به تحقیق و تتبع اشتغال داشته و چون از جان خود بیم داشته لذا کتابخانه مزبور را ترک گفته و خود را با زخمت و رنج به موصل و از آنجا به حلب رسانید و در سال 626 ه جهان را بدرود گفت.
388) شریف الرضی - برادر سید مرتضی، وی مؤلف نهج البلاغه است که أدیب، شاعر، و بزرگ خاندان علوی و فاطمی، و شیعه در زمان خود بود، شرح حال آن بزرگوار را در کتب: اعیان الشیعة - طبقات اعلام الشیعة - مفاخر اسلام - الکنی و الالقاب - روضات الجنات - ریاض العلماء - نامه دانشوران - و در مقدمه دیوان مطبوع وی ببینید. رحمة الله علیه و ما در تاریخ فقه جعفری اندکی بدان پرداخته ایم.
389) النصایح الکافیة لمن یتولی معاویة - از محمدبن عقیل حضرمی - این کتاب را دوست دانشمند پر کار ما حجة الاسلام عطاردی قوچانی بفارسی، ترجمه کرده اند: و ما از چاپ اول آن ص / 149 - 150 - نقل کرده ایم. م
390) فرهنگ عمید / غ - ص / 1498 - چ / 1357 شمسی.
391) آثار البلاد و اخبار العباد ذکریابن محمد قزوینی ط / بیروت / 1389 قمری / ص / 425.
392) دیوان ملک الشعراء ج / 2 / 68 / 3 پ.
393) مؤلف می گوید: قاعدتاً باید تعداد سادات و شیعیان در محلی باندازه ای بوده باشد که نقیبی لازم داشته اند و باحتمال قوی سادات مناطق شیعه نشین هزاره - یا تخاری باید از اولاد آن سادات بزرگوار باشند.
394) چنتری تقویم - 1366 - نصر افغانستان.
395) در گذشته خواندید که طخارستان یا غور و غرجستان قسمت کوهستانی و مرکزی افغانستان امروز است تا حدود بلوچستان پاکستان و بلوچستان امروزی ایران جزو خراسان بزرگ و قسمت شرقی آن و یکی از استانهای ایران قدیم بحساب می آمده که تا هم اکنون زبان شیعیان متعقد و مؤمن آنجا فارسی است و بسیاری از لغات فارسی اصیل که؛ رزبان امروزی ما مهجور است در آن لهجه فراوان است بنابراین علاوه بر نقیب طخارستان که از اولاد امام زین العابدین علیه السلام بوده است تقابت کل خراسان بزرگ آن روز در زمان عباسیان بعهده فرزند امام موسی کاظم علیه السلام بوده است ص 19 / الفخری.
396) ریاض السیاحة - ححاج زین العابدین خان شیروانی ط / 1339 شمسی / ص / 490.
397) تجلی عرفان - از عبد السبحان - محمود سلطان - چاپ / 1355 قمری / دهلی
قاسم مشهدی 963 - 1014 / ق متخلص به ارسلان:
شاعر کوه جمیر را بسبب آنکه آرامگاه خواجه معین الدین حسن چشتی است م / 633 - ق است ستوده است:

خوشاه کوه اجمیر عنبر سرشت - مقام سر مقتدایان چشت
چه کوهی که چون سود بر اوج سر - محیط سپهرش بود تا کمر
نمایند جرم مه و آفتاب - بر آن کوه مانند چشم عقاب

تاریخ ادبیات صفا / ج / 5 / بخش / 2 / ص / 790.
398) خواجه غیاث الدین سجزی و خواجه نجم الدین طاهری - خواجه سید عبد العزیز مطهر - خواجه سید مصفا از سرگذشت این بزرگوار چند نکته تاریخی روشن می شود 1- علل اسلام و تشیع اهالی غور یا هزاره 2- ارادت تام و تمام آن مردم نسبت به اهلبیت رسول صلی الله علیه و آله و سلم 3- کیفیت انتقال سادات حسینی که سادات موسوی هم از نسل امام حسین هستند در افغانستان و غور و بلخ و بخارا و حتی تاریخ وجود ایشان در آن نقاط 4- و چرا پادشاه غور نامش غیاث الدین است؟
399) الحجة می گفتند چون عمل حج را بسیار بجای می آورد.
سراج الانساب ص 142؛ نوشته وی بسال 235 - در زمان متوکل عباسی به سمرقند رفت و بسیال 241 ق به بلخ آمد.
400) علی بن ابیطالب.
آیة الله المرعشی نجفی مدظله در حاشیه کتاب مرقوم فرموده اند این علی بن ابیطالب همان است که قبرش نزدیک بلخ مزار است و به مزار شریف معروف است و اهل سنت بعنوان قبر امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام زیارتش می کنند و این غفلت از اشتراک اسم نشأت گرفته است و از کنیه که اسم هر دو علی بن ابیطالب است. و این بزرگوار از فرزندان امام حسن مجتبی علیه السلام و نسل دوازدهم امیرالمؤمنین علیه السلام است.
حاشیه نسخه خطی ن پاورقی ص 64 - الفخری چ اول.
401) طخارستان.
402) سلسلة / ص 20.
403) اقوال الائمه / ج 11 / - قصیده تائیه دعبل با شرح مجلسی دوم فارسی.
404) پس آنچه را که شیخ محمد تقی بهلول قهرمان واقعه مسجد گوهرشاد 1314 ش مشهد در کتاب خاطرات سیاسی خود چاپ اول ص 79 نوشته: چند دسته مردم برری آمدند از اغلاط مشهور در خراسان است: چه که بربر در آفریقا است و اینان هزاره بوده و هستند و در افغانستان معروف و تاریخ و جغرافیا و لغت نامه شاهد است صاحب کتاب محترم بهمان زبان معروف عامه خراسانی سخن گفته است.
405) تاریخ ادبیات ایران / ج / 2 / 50.
406) طبقات سلاطین اسلام - امرای کرت.
407) لغت نامه دهخدا /غ.
408) ناسخ التواریخ کتاب دوم از جلد سوم ص / 455 - 183 بعد از جنگ صفین / چاپ جدید.
409) نهج البلاغه فیض ص 977.
410) اصل نامه - نهج البلاغه فیض الاسلام / 977.
411) نهج البلاغه / فیض / ص / 973.
412) مجمل فصیحی / 3 / 173.
413) تاریخ ادبیات صفا / 1 / 208 - و اما طبقات سلاطین اسلام از استانلی پول نوشته است سلسله غزنویان اولاد سلطان محمود غوریان را برچیدند.
414) فخرالدین رازی - ابو عبدالله محمدبن عمربن الحسین بن الحسن بن علی التمیمی، طبری الاصل الرازی المولد المعروف بالامام فخرالدین الملقب بابن الخطیب صاحب التفسیر الکبیر الذی أکلمه نجم الدین القمولی، و شهاب الدین الخوئی، و حکی ان به فی الوعظ الیدالبیضاء، و کان یعظ با اللسانین العربی، و العجمی، و کان یلحقه الوجد فی حال الوعظ و یکثر البکاء و من شعره:

المرء مادام حیاً یستهان به - و یعظم الرزفیه حین یفتقد:
نهایة اقدام العقول عقال - و اکثر سعی العالمین ضلال ا

و له تشکیکات علی مسائل من دعائم الدین، یورث الحیرة و له کتاب - السر المکتوم فی مخاطبة النجوم - سحر صریح فلعله تاب من تؤلیفه انشالله تعالی، و عده ابن تیمیه فی منهاج السنة فی الجبریة و للشیخ نجم الدین الرازی و ابن العربی له خطابات و نصایح: راجع الکنی و الالقاب / للقمی / ره.
415) تاریخ طبرستان و رویان / 127.
416) مطله الشمس / ج / 3 / 38.
417) طبقات سلاطین اسلام / 280.
418) تاریخ بیهقی ج / 2 / 814 - چاپ تهران - و تاریخ ادبیات / دکتر صفا.
419) خدمات متقابل ایران و اسلام / 389 - فرمان امیرالمؤمنین علیه السلام را از تاریخ بیهقی و طبقات ناصری قبلاً نوشتیم و همچنین چند نامه مولای متقیان علیه السلام را از نهج البلاغه و ناسخ التواریخ.
420) معارف العوارف فی انواع العلوم و المعارف / ط / 2 / مجمع اللغة العربیة - دمشق.
باب - التقافة الاسلامیة فی الهند / 217 - 222 بنقل عبقات الانوار / 2 / 10 / ط 2 / چاپ نشات اصفهان.
421) قاضی نورالله بن سید شریف الدین شوشتری مرعشی 952 - 1019 / ق قاضی، محدث، از علمای بزرگ شیعه به شهید ثالث شهرت دارد - احقاق الحق - مجالس المؤمنین از کتب آن بزرگوار است - شرح زندگی و شهادت وی را در مقدمه احقاق الحق / ج / 1 / ط / جدید بقلم آیة الله مرعشی بخوانید، که ما نتوانستیم این خون جگر را به قلم آریم. م
422) طبقات سلاطین اسلام / 292 - لغت نامه / ق.
423) از اظهار کارشناس کتابخانه مبارکه آستان قدس رضوی - مشهد مقدس.
424) مقدمه عبقات / ج / 2 / چاپ دوم / اصفهان - و خدمات متقابل فصل فعالیتهای اسلامی و لغت نامه.
425) طبقات سلاطین اسلام / 228.
426) خدمات متقابل اسلام و ایران / 392 - از نوشته عالم و فاضل معاصر آقای شیخ فضل الله عطاردی که برای استاد مطهری نوشته اند: با اضافات مؤلف حقیر - نظر بچاپهای متعدد این فصل را ببیند منابع و مصادر سنی ملوک الارض و الانبیاء حمزه اصفهانی.
427) طبقات سلاطین اسلام - 291.
428) مشکوة / 15 / 75.
429) مشکوة / 15 / 75.
430) طبقات سلاطین اسلم - لغت نامه / ل.
431) کیهان فرهنگی سال 5 / 2 / 68.
432) مؤلف دیده: 20 کیلومتری راه کرج به قزوین در دامنه کوه شمالی امام زاده ای است در آبادی ورده بنام امامزاده حسن بن موسی بن جعفر علیه السلام معروف به عبدالقهار اهالی این آبادی اکثراً از سادات حسینی هستند مه بنا به اظهار خودشان از زمان شاه طهماسب صفوی در این جا ساکنند.
433) مشکوة -18 - 19 - از کتابخانه های لکنهوتلخیص شد - طالب تفصیل بمأخذ ما رجوع کند.
434) تاریخ شیعه و شام - کیهان فرهنگی / 11 / 14.
یعلبک شهر آفتاب / عبدالله ناصری طاهری - انتشار سروش تهران.
435) تاریخ العرب و الاسلام - مسکویة / مصحح دکتر سهیل زکار / ط / دارالفکر / ج 2 ص / 89.
436) مسکوبه / 2 / 89 - 94.
437) ابن خلکان - بنقل - الکنی و الالقاب ج 2 / 342 / ط / نجف.
438) الکنی و الالقاب ج 2 / 190.
439) استانلی لین پول / ترجمه: عباس اقبال - طبقات سلاطین اسلام ص - 101 در جلد اول شیعه می پرسد از این سلسله مختصر یادکرده بودیم.
440) لغت نامه - شریک.
441) تاریخ ایران بعد از اسلام / 397 - دکتر عبدالحسین زرین کوب.
442) آثار الشیعة الامامیة / ج / 4 / 192.
443) انقراض صفویه، ترجمه عماد ط / 43 ش.
444) فواید الرضویة / 171 خلف خلیل.
445) دایرة المعارف الاسلامیة ایران - جواهر کلام.
446) ال مشعشع - لغت نامه دهخدا.
447) دایرة المعارف الاسلامیة ایران حرف ح - و ص 190. سید علی بن سید عبدالله بن سید علی خان شرحی راجع به سفرنامه مکه خویش مرقوم داشته و ضمناً بطور فهرست تاریخ وفات قسمتی از امراء آل مشعشع را از زمان ظهور تا عصر مؤلف 1128 ذکر نموده است کتاب مزبور در کتابخانه ناصری تهران بوجود است. دایرة المعارف فارسی ایران
448) لغت نامه دهخدا - به:
تاریخ طبقات سلاطین اسلام - و رجال حبیب السیر - و تاریخ عصر حافظ - ج 1 و تاریخ تمدن جرجی زیدان / ج / 5 / و مرآت البلدان رجوع شود.
449) تقسیم افراد به خانه ها.
450) مجمل التواریخ فصیح خوافی / ج / 3 / 50 - تاریخ مغول 469.
451) تاریخ طبرستان و رویان / ص / 42 - از سید ظهیر الدین مرعشی.
452) مجمل فصیحی / ج / 3 / 92.
453) مجمل فصیحی / 3 / 96.
454) المستشار مؤتمن حدیث مروی از رسول اکرم ص است یعنی: طرف مشورت باید، امین باشد و در شور و مشورت خیانت نکند.
455) تاریخ طبرستان و رویان / 170 بخشی از نامه شیخ حسن جوری، به امیر محمد سربداری است.
456) تاریخ مغول - عباس اقبال / 466 / چ / 3.
457) تاریخ مغول / 468.
458) شیخ خلیفه مردی پاکیزه بود، از اهالی مازندران که از همان اوان جوانی به تحصیل علوم دینی و تلمذ نزد شیخ بالوی زاهد که از اقطاب مازندران بشمار می رفت تلمذ و شاگردی کرد، زنجیره مریدی و مرادی شیخ بالوی زاهد به امام جعفر صادق علیه السلام می رسید؟
459) پس خواجه فضل الله باشتینی نیز از سادات بوده است.
460) 476 - تاریخ مغول.
461) تاریخ مغول /477.
462) تلخیص از نامه شیخ حسن جوری - تاریخ طبرستان / 167.
463) تاریخ طبرستان و رویان / 1679.
464) تاریخ رویان / 170 - از سید ظهیر الدین مرعشی.
465) مجمل فصیحی / ج / 3 / 54 / ببعد - این هم نشانی از سادات. م
466) تاریخ ادبیات / صفا / 3 / 149.
467) مجمع التواریخ حافظ ابرو - حاشیه صفحات / 49 - 53 - از ذیل جامع التواریخ رسیدی - و مجالس المؤمنین / ط قدیم / 389 - 391 - بنقل تاریخ ادبیات / صفا / 3 / 147.
468) حبیب السیرج / 3 / 366 - بنقل ادبیات / صفا / 3 / 149.
469) تاریخ ادبیات / صفا / ج / 3 / 149.
470) روضات الجنات / حیواة الامام الشهید - اللمعة الدمشقیة / 135 / ط / نجف / چاپ سید محمد کلانتر - شهدا الفضیلة / شیخ محمد بن مکی متن نامه را آورده اند. - ما از نسخه لمعه استنتاخ و ترجمه کردیم. م
471) مدایح رضوی در شعر فارسی /23 این قصیده /38 بیت است جهت نمونه رعایت اختصار انتخابی شد امید است ارواح بزرگ شعرای آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم نر نجند که مولف ناتوان را چاره نیست
اللهم اغفر للمومنین و المومنات و المسلمین و المسلمات بحمد و آله
472) قیام شیعی سربداران نشر گسترده - تهران - 1363 نهضت سربداران خراسان - عروج سربداران کیهان فرهنگی 11/20
473) آثار الشیعه الامامیة / ج / 4 / 193
474) مولف در بحث از احادیث موضوعه مشر و جتر سخن را باز کرده به کتاب حدیث ما رجوع شود.
475) شیخ مفید در شرح اعتقادات تصحیح الاعتقاد چاپ 1371 ق تبریز مصحح چرندابی ص 25 نوشته است قول امام صادق علیه السلام ما بدالله فی شی کما بدالله فی اسمعیل معنی این سخن امام در خبری از امام صادق علیه السلام روایت شده که دو نوبت درباره ی اسماعیل قتل نوشته شده بود من از خداوند در خواست کردم خداوند قتل را از وی رفع فرمود:
و گاهی چیزی مکتوب است اما به شرطی چون آیه کریمه: ولوان اهل القری آمنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء و الارض /96 / سوره الاعراف و گاهی مکتوب دو نوع است ثم قضی اجلا و اجل مسمی انعام و ما یعمر من معمر و لا ینقص من عمره الا فی کتاب ملائکه - 11 و استغفروا ربهم انه کان غفارا یرسل السماء علیکم مدارا نوح /10
476) تقلوا عن ابی عبدالله علیه السلام الصادق علیه السلام انه کان ما یدالله ام رکما بدالله فی امر اسماعیل رواه زید الغرسی فی کتابه رواه عنه العلامه الجلسی قدس سره 4/132 هامش الشجره المبارکه ص 102الصادق ما ما بدالله فی شی کا بدالله فی اسماعیل ابنی ص 96 عقاید الامامیه ط 2
477) فدائیان اسماعیل / مقدمه - الارشاد شیخ مفید رحمة الله علیه اعلام الوری باب اولاد الاصادق سلسله العلویه 39
478) کل یوم هوفی شان هو الذی یبدالخلق ثم یمحوالله ما یشاء و یثبت و عنده ام الکتاب فول و جهک شطر المسجدالحرام
و اگر کسی در آیات قرآن دقت کند این گونه آیات فراوان می یابد که دال برمسئله بدا است.

479) فلنولینک قبله تر ضاها آلایه
480) و هو الذی یبدو الخلق ثم یعیده الروم /27
481) و یزید فی الخلق ما یشاء الفاطر /1
482) المائده 64
483) التوحید للصدوق /444 / ط / جدید 1387 ه / تهران
484) و در روز هفتمین خدا عملی که کرد با تمام رسانیده بود بلکه در روز هفتمین از تمامی کاری که کرد آرام گرفت تورات / سفر تکوین / فصل دوم / ص / 2 / ط / 1878 / فارسی آیه / 3 پشیمانی خدا اعتقاد یهود است نه عقیدت مسلمین
485) انما امراه اذا اراد شیئا یقول له کن فیکون 82/ یس
486) قدئری تقلب وجهک فی السماء فلئولینک قبله ترضیها فول وجهک شطر المسجد الحرام و حیث ماکنتم فولوا وجوهکم شطره و ان الذین او توا الکتاب لیعلمون انه الحق من ربهم و ما الله بغافل عما یعملون 144 / البقره
و قالت الیهود الهی مغلوله علت ایدیهم بل یداه مبسوطتان ینفق کیف یشاء 64 / المائده الا له الخلق و الامر یمحوالله ما یشاء و یثیت و عنده ام الکتاب 39 / الرعد
487) الدین و الاسلام ج / 1 / 169 / ط / صدآء
488) بنقل رساله بدآء فازسی از علامه فانی اصفهانی 87
489) بدآءبر وزن سماء مصدر و مشتق از بدا یبدو و بدوا بمعنی ظاهر شدن و آشکار گشتن و نیز بمعنی رای جدید آمده است.
قاموس اللغة بدا بدوا بداو بدوا - ای ظهر بمعنی آشکار شدن ابدیته ای اظهرته
صحاح اللغة بدالامر بدوا بر وزن قعد قعودا یعنی آشکار و بدالله فی هذاالامر بدآءمحدود ای نشاء فیه و هو ذو بدوات در آن امر برایش رایی ظاهر شد.
490) رساله در بدآءاز علامه فانی اصفهانی / ط / قم
491) با حذف نام روایت که برای اکثر خوانندگان مفید نیست فقط نام آخرین راوی را آوردیم هشام سالم عن ابی عبدالله علیه السلام ابی عبدالله علیه السلام قال ما عظم الله عزوجل بمثل البدآء
محمد بن مسلم عن ابی عبدالله علیه السلام قال: ما بعث الله عزوجل نبیا حتی علیه ثلاث خصال الاقرار بالعبودیه و خلع الانداد و ان الله یقدم ما یشاء و یوخر ما یشاء
حفض عن ابی عبدالله علیه السلام فی هذه الایه یمحو الله ما یشاء و یثبت و هل یمحو الله الا ماکان و هل یثبت الا مالم یکن.
492) ریان بن صلت سمعت الرضا علیه السلام ما بعث الله نبیا فقط الا بتحریم الحمر و ان یقرله بالبدآء
منصور بن حازم قال سالت اباعبدالله هل یکون الیوم شی لم یکن فی علم الله تعالی بالا مستدرک الوسائل ج قال الا من قال هذا فاخراه الله ارایت ماکان و ماهو کائن الی یوم القایمه الیس فی علم الله قال بلی قبل ان یخلق الخلق کتاب التوحید للصدوق ط 1387 تهران / مصحح سید هاشم حسینی طهرانی ص 331 ببعد
493) از آن زمانها تا این زمانها سنت هر گونه نسبتی که می خواهند تحقیق نکرده بما نسبت می دهند از جمله
رافعی - در کتاب تحت رایه القرآن
دکتر احمد امین - تاریخ اسلام
محمدرشید رضا - السنه و الشیعه و الوهاییه و الزافضه
محب الدین خطیب - مختصر منهاج السنه
حفناوی - در کتاب ابوسفیان - اما این کتب و اینگونه سخنها بی جواب نمانده بیگمان اگر میدانستند بچنان پاسخ هائی میرسند این کتب را نمینوشتند.
و اخیرا احسان ظهیر اللهی
494) البیان فارسی / 504
495) عیون الخبار الرضا باب /13 بحارالانوار باب بداء و نسخ / 2 / 132 طبع کمپانی -بیان چنین حدیثی از بصائر الدرجات هم رسیده است
496) البیان فارسی جلد اول ص 501 ببعد
از ص 344 - 498 با ذکر 36 آیه منسوخ که نام میبرند انواع نسخ ها در لغت نسخ در اصطلاح نسخ در احکام در تورات نسخ در اسلام و قرآن را با کمال وضوح بیان داشته اند
497) البان فارسی ص 501 ببعد
498) ترجمه فارسی از آیه از مرحوم الهی قمشه ای است
499) لعنت نامه دهخدا - غنم
500) المنجد غنم
501) تفسیر قرطبی / 4 / 284
502) دائره المعارف الاسلامیه / 7 / 87
503) المنارج / 1 / 3 ذیل آیه
504) مجمع البحرین - باب ما اوله الغین و آخره المیم
وی معیار اللغه / ج / 5272 الغنم کقفل فیها ای یقابل به فکما ان المالک یختص بالعنم لا یشارکه احد فکذلک یتحمل العزم و لا یتحمل معه احد و هذا معنی قولهم العزم مجبور بالغنم قال بعضهم الغنیمه ما نیل من اهل الشرک و عن ابی عبدالله علیه السلام أخر و الغنم الفیی و الفوز بالشیی بلامشقه و فی اقرب الموارد / ج / 2 / 890 الغنیمه ما یوخد من الحاریین عنوه و الحرب قائمه و الفیی ما نیل منهم بعد ان تضع الحرب اوزارها / ج غنائم و کل شیی مظفوریه فانه یسمی غنما بالصم و الغنم مایغنم و جمعه مغانم
لسان العرب غنم فی الحدیث الرهن لمن رهنه له غنمه و علیه غرمه غنمه زیادته و نمائه فاضل قیمته و فی الحدیث الصوم فی الشتاء الغیمه البارده سما ه غنیمه لما فیه من الاجر و الثواب
کلیات ابوالبقاء 245 طبع قدیم حجری الغنم بالصم الغنیمه و غنمت الشیی اصبته غنیمه و معنا و المجمع غنائم و مغنائم و الغنم بالغرم ای مقابل به
فی القاموس - الغنیمه هو الموجب علیها و الرکاب و الفیی هو مالم یوجف علیه بخیل و لا رکاب
یحیی بن آدم در کتاب الخراج و الغنیمه ما غلب علیه المسلمون بالقتال حتی یاخذوه عنوه و القیی ماصولحوا علیه
ما وردی در کتاب احکام السلطانیه الغنیمه و القی یفترقان فی أن القیی ماخوذ عفوا و مال الغنیمه ماخوذقهرا
مقدس اردبیلی در کتاب زیده البیان عبارت مجمه البیان کرده و پسندیده است.
شیه طبرسی در مجمع البیان الغنیمه اموال اهل الحرب من الکفار و هی هبه الله تعالی مسلمین و الفیی ما اخذ بغیر قتال.
مرحوم فاضب جواد در مسالک الافهام
در ذیل خبر حکیم موذن بنی عیسی الظاهر من الایه کون الغنیمه غنیمه دارالحرب
505) و فی التبیان و عند اصحابنا الخمس یجب فی کل فائده تحصل للنسان من المکاسب و ارباح التجارت و الکنور و المعادن و الغوصی و غیر ذلک بما ذکر نا فی الکتب الفقه و یمکن الاستدلال علی ذلک بهذه الایه واعموا انما غنتم
لان جمیع ذلک یسمی غنیمه
506) و فی الجمع قال اصحابنا: ان الخمس فی کل فائده تحصل للانسان من المکاسب و الرباح التجارات و الکنوز و المعادن و غیر ذلک مما هو مذکور فی الکتب و یمکن ان یستدل علی ذلک اسم الغنم و الغنیمه
507) لکن المرب غ و الصفایا - و حکمک و الشیطة و الفضول

الصفایا یا یصطفیه الرئیس و الشطیةما أصاب من الغنیمه..... نهایةاللغة ج 2 ص / 62
508) کشف اسرار 116 از بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران

509) همان
510) برای تفصیل مطلب و ملاحظه جهات استدلالی بحث به کتاب شریف فصول المهمه از سید جلیل و علامه بزرگوار مرحوم سید شریف الدین جبل عاملی رجوع فرمائید.

511) الف مقدمه مراه العقول 2 / چ از استاد علامه سید مرتضی عسکری مدظله تهران
ب از لحاظ لغت غنیمت در آیه خمس به رساله توضیحی پیرامون غنیمت در خمس از محقق معاصر رضا استادی- قم المستمسک آیه الله حکیم خمس و پیشوانه استقلال بیت المال از استاد معاصر آیه الله ناصر مکارم شیرازی رجوع شود.
ج کتاب الخمس تقریرات درس مرحوم آیه الله حاج سید محمد هادی میلانی رحمة الله علیه مشهد
د النص و الاجتهاد ضمن اجتهاد ابوبکر و عمکر این کتب خواننده باانصاف را کفایت است وگرنه باز به موسوعات بزرگ فقهی و حدیثی چون الجواهر المبسوط المستمسک شروح شرایع الاسلام المستند المسالک مفتاح الکرامه البحار جامع المدارک - الوافی - الجوامع الفقهیه جامع احادیث الشیعه المستدرک الکافی عیون اخبار الرضا علیه السلام باب خمس رجوع کنید -
512) صحیح بخاری 4/35 باب والله خلقکم و ما تعلمون از کتاب التوحید و ج 1/1913 از همین باب و چ 3/53 و صحیح مسلم چ 1/35 و 5/36 باب الامر با الایمان عن ابی عبدالله علیه السلام ابن عباس و غیره سنن نسانی ج 2/333 و مسند احمد 3/318 و ج 5/136
513) بسم الله الرحمن الرحیم - هذا بیان من الله و رسوله یا ایها الذین آمنوا و فوا بالعقود عهد من محمد انبی رسول الله لعمروبن حزم حین الی الیمن امره بتثوی الله فی امره کله وان یاخذ من المغائم خمس الله و ما کتب علی المومنین من الصدقه من العقار عشر ماسقی من البعل و سقت السماء و نصف العشر عاسقی الغرب البعل ماسقی بعروقه و الغرب الدلوا العظیمه
514) -
515) طبقات ابن سعد / 1 / 4 305 و اسد الغابه 4/ 175 / و الاصابه / 4 / الترجمع / 6960 عبارت از طبقات است من محمد النبی للفجیع و من تبعه و أسلم و أقام الصلاة و آتی الزکوة و اطلاع الله و رسوله و اعطی من المغانم خمس اله و نصرالنبی و اصحابه و اشهد علی اسلامه و فارق المشرکین فانه آمن بامان الله و امان محمد
516) صحیح بهلری / 4 / باب 2 / اداء الخمس من الدین - اقول الائمه ج / 8 / 156 / ط / 1
517) و قال الواقدی اخبرنی القاسم بن محسن و یعقوب عن ابی عبدالله علیه السلام ابی حنیفه انه قال فی العسل یکون فی ارض انه الاعشر علیه و علی ارضه الخراج و اذا کان فی ارض تغلی اخذ منه الخمس
و قول زفر مثل ثول ابی حنیفه فتوح البلدان ج - / 68
518) الخلاف الشیخ
519) الفقه علی مذاهب الخمسه الخمس
520) الخلاف - شیخ طوسی ط مصحح بخظ سید طاهر کاظمینی ج / 1 / 206 ترجمه شد م و قال الشیخ رحمة الله علیه و الخمس واجب فی کل مغنم و الغنائم کل ما استفید بالحرب من الاموال و السلاح و الاثواب و الرقیق و ما استفید من المعادن و الغوض و الکنوز و العنبر و کل ما فصل من ارباح التجارات و الزراعات و الصناعات عن ابی عبدالله علیه السلام الموته و الکفایه فی طول السنة علی الاقتصاد تهذیب باب الخمس الغنائم
521) الاخلاف شیخ طوسی / ط / مصحح زمان آیه الله بروجردی به خط سید طاهر کاظمینی بروجردی. جلد 1 ص / 206 - ترجمه شد م
522) اقوال الائکه 8 / 154 / ط / مشهد - حدیث / 2900 از سنن الکبری / 4 / 159 / حیدر آباد کن - احقاق الحق / ط / جدید / 8 / 83
523) صحیح بخاری ط 1270 هجری ج 2 / 49 بابا ما یستخرج من البحر باب الزکاز بخاری ط / بمببی ج 2 / 49 بابا ما یستخرج من البحر و قال ابن عباس لیبس العنبربرکاز هوشی دسره البحر و قال الحسن فی العنبر و اللولو وانما جعل النبی صلی الله علیه و آله و سلم فی الرکاز الخمس لیس فی الذی اصاب فی الماء باب فی الرکاز الخمس و قال مالک و ابن ادریس الرکاز دفن الجاهلیه فی قلیله و کثیره الخمس و لیس المعدن برکاز و قد قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم و فی المعدن جبار و فی الرکاز الخمس و اخذ عمر بن عبدالعزیز عن ابی عبدالله علیه السلام المعادن من کل ماتین خمسه و قال الحسن ما کان من رکاز فی ارض الحرب فقیه الخمس و ما کان من ارض المسلم فقیه الزکاه و ان وجدت القطه فی ارض العدو فعرفها و ان کانت من العدو فقیها الخمس
524) اقلیت های مذهبی یهودیان - مسیحی ها زردتشتیان اگر بخواهند مسائل اهل ذمه از نظر فقه اسلام بر آنها جاری باشد وظایفی دارند که باید بدانها عمل کنند در کتب مفصل فقهی آمده است اما در این زمان دیده شده که اهل ذمه ای بدان وظایف عمل کنند...... مثلا احدی از آنها نباید مسلمانی را بدین خود تبلیغ کند 2- نباید خانه اش بر خانه مسلمانی مشرف و مسلط باشد 3- باید اهل کتاب هریک نشانی با خود داشته باشند تا شناخته شوند 4- تا مسلمان نشده اند حق ازدواج با زن مسلمان ندارند کدامیک از افراد اقلیت بهمین چهار شرط فقط عمل کرده است؟ حال اینان با این صورت اهل ذمه هستند یا خیر..... ؟ تشخیص آن فقهای محترم است م
525) از الفقه علی مذاهب الخمسه / چاپ هفتم/ ص 186 - این فصل ترجمه شد خداوند بر درجات مرحوم شیخ محمد جواد مغنیه بیفزاید که آثار خوبی ازوی باقی است و این کتاب یکی از آثار بسیار اوست
526) شیخ محمد جواد مغنیه الفقه مذاهب الخمسه / ج / 1 / 188
527) همان
528) الوسائل باب 3 / من ابواب الانفال - الحدیث مرحوم آیه الله میلانی رحمة الله علیه در کتاب الخمس از محاضرات خود تعداد پانزده حدیث را بدین مضمون ها بلکه سخت تر ازین مضامین نقل کرده است / ص / 249 / ببعد
نامه امام هشتم علیه السلام در جواب بازرگان اهل فارس بسم الله الرحمن الرحیم - ان الله واسع کریم الی ان قال لا یجل مال الا من حیث احله الله تعالی: ان الخمس عونتا علی دیننا و علی عیالنا اموالنا / نسخه و ما نبذله و نشتری من اعراضنا ممن نخاف سطوته فلا تزو دوه عنا و لا تحرمواانفسکم دعانا ما قدرتم علیه / 1 الی ان قال علیه السلام و لیس المسلم من اجاب باللسان و خالف بالقلب جامع احادیث شیعه عیون اخبار الرضا - مسند الامام الرضا علیه السلام باب الخمس
وفی روایته سلیم بن قیس من باب الخمس ان الخمس لله و للرسول علیه السلام قوله فکذبوا الله کذبوا رسول وحجدوا کتاب الله الناطق بحقنا و منعونا فرضا فرضه الله تعالی لنا مالقی اهل بیت نبی من امته مالقینا بعد نبینا و الله علی من ظلمنا و لا حول و لا قوه الا بالله العی العظیم جامع احادیث الشیعه / 8 / 622 الوسائل باب / 3 / من ابواب الانفال
529) در برگشتن از سفر تبلیغی بحرین 3 / ع / 1 / 1395 در شیراز زیارت مرحوم آیه الله حاج سید حسین یزدی مقیم شیراز نصیب گردید وی را پیر مردی صاحبدل و با حال و نشاط علمی و روحی یافتم ایشان در دو مسئله از فروع فقه جعفری بین فقهای زمان متفرد بودند یا بر خلاف مشهور فتوی داشتند.
فتوای ایشان در مسئله امام و خمس این است که هر شش سهم را باید بمصرف سادات فقیر برسانند و در غیر این صورت ذمه مکلف بری نخواهد شد و در این باب رساله بزبان عربی دارد که بتاریخ 24 / 7 / 57 اجازه انتشار یافته است سهم الامام علیه السلام سید حسین یزدی چاپ 1351 شمسی شیراز فتوای فقیه بزرگوار میرزای قمی هم چنین بوده است.
مسئله دوم اعتقاد ایشان بصورت فتوی چنین بود که مادر زن بداماد محرم نیست قدری با ایشان صحبت کرده و سخن گفتم برخلاف مشهور فقهای عصر ما که بآیه کریمه وامهات نسائکم استدلال میکنند ایشان گفتند نام داماد در آیه کریمه ولا یبدین زینتهن نیامده است و اما امهات نسائکم فقط حرمت ازدواج مادر زن را میرساند و بس مانند جمیع بین دو خواهر در یک زمان
یاداشت شد تا بعدا در این باره اگر لازم است بیشتر فحص شود بقرار مسموع ایشان برحمت ایزدی پیوستند م
یونس بن ظیبان عن ابی عبدالله علیه السلام ابیعبدالله علیه السلام فی حدیث قال من اعطی الخمس واتقی الطواغیت و صدق بالحسنی بالولایه فسنیره للیسری قال لا یرید شیئا من الخیر لا تیسر له و اما من بخل بالخمس و استغن برآءة عن الله و کذب بالحسنی الولایة فلا یرید شیئا من الیسر الا تعسر له الخیر جامع احادیث الشیعه / 8 / 524 / نقلاعن المستدرک / 2
530) ابن بکیر یرفعه الی ابی عبدالله علیه السلام فی قوله عزوجل ویل للمطففین یعنی الناقصین لخمسا الذین اذا کتالوا علی الناس یستوفون اذا صارو الی حقوقهم من الغنائم یستوفون و اذا کالواهم او زنوهم یخسرون ای اذا سئلوهم خمس ال صلی الله علیه و آله و سلم نقصوهم جامع احادیث الشیعه / ج / 8 / 528مستدرک / 551
531) فاما ما استفید من میراث او کدیون او صله امام خمینی رضوان او ربح تجاره و او نحو ذلک فاالا حوط احراجه لا ختلاف الروایه فی ذلک و لا لفظ فرضه محتمل هذا المعنی. و عن ابی عقیل: و قد قبیل الخمس فی الاصول و الاموال کلها حتی الخیط و النجار و غلة والدار و البستان و الصانع فی کسب یده لان ذلک افادة من الله و غنیمة المستمسک للسید الحکیم / 9 / 450 / ط / 2 / نجف اشرف / 1381 / ق
532) کشف الغطا - للشیخ جعفر الکبیر - باب الخمس - همین کتاب در باب مستحق خمس آورده است ولیس بالبعید تقدیم الرضوی ثم الموسوی ثم الحسنی و الحسینی و تقدیم کل من کان علاقته بالامة اکثر، ویصدق مدعی النسب مالم یکن متهما کمدعی الفقر و ینبغی توفیر الطالبین علی غیرهم و الغارمین علی غیرهم
533) ثنا اسماعیل ابن ابی خالد عن الشیعه قال انی وجدت الفا و خمس مئاة درهم فی خربه فی السود فقال علی رض اما لا قضیین فیها قضاء بینا ان کنت وجدتها فی قریه تودی خراجها قریه اخری فهی لا هل تلک القریه وو ان کنت وجدتها فی قریه لیس تودی خراجها قریه آخر فلک اربعه اخماسه و لنا الخمس ثم الخمس لک احقاق الحق / 8 / 83 جدید از سنن الکبری / 4 / 59 / حیدر آباد
534) سلیم بن قیس الهلالی عن امیرالمومین علیه السلام قال سمعته یقول کلاما کثیرا ثم قال: و اعطهم من ذلک کله سهم ذی القربی الذین قال الله تعالی کنتم آمنتم بالله و ما انزلنا علی عبدنا یوم الفرقان یوم التقی الجمعان نحن عنی بذی القربی و الذین قرنهم الله بنفسه و بنبیه فقال فان لله خمسه و للرسول و لذی القربی و الیتامی و المساکین و ابن السبیل مناخاصه و لم یجعل لنافی سهم ذی خ الصدقه نصیبا اکرمنا ان یطهمنا اوساخ ایدی الناس جامع احادیث الشیعه / ط / 1 / 8 / 599 - نقلا عن ابی عبدالله علیه السلام التهذیب 385
535) و فی روایه تحف العقول 26 قول قد قال علی بن ابیطالب صلی الله علیه و آله و سلم ما زلنا نقیض سهما بهذه الایه ما افاء الله علی رسوله.... التی اولها تعلیم و آخرها تخرج / حتی جاء خمس السوس جندی شاپوره الی عمر و انا المسلمون العباس عنده فقال عمرلنا قدتنا بعت لکم من الخمس اموال فقبضتموها حتی لا حاجه بکم الیوم با لمسلمین حاجه و خلل فاسلفونا حقکم من هذا المال حتی یاتی الله فی خمسنا مثل قوله فی اعظم منه اعنی - خ میراث نبینا صلی الله علیه و آله و سلم حین الححنا علیه فیه
مثل قوله فقال العباس لا تعمز فی الذی یا عمر فان الله قدا ثبته لنا باثبت ما ثبت به المکواریث بیننا فقال عمرو انتم احق من ارفق المسکین و شفعی فقبضه عمر ثم قال و الله ما آتاهم ما یقضینا حتی الحق بالله ثم ماقدرنا علیه بعده
536) جامع احادیث ج 8 / 622 تحف العقول ط 2 / 1367 / ش. / ص 552
537) التخلاف شیخ طوسی 2- کتاب الخمس آیه الله میلانی 3- الفقه علی مذاهب الخمسه شیخ محمد جواد معنیه 4- مقدمه مرآه العقول - از علامه عسکری 5- بحثی پیرامون غنیمت در آیه خمس از رضا استادی 6- صحیح بخاری المستمیک آیه الله حکیم 7- فصول المهیه سید شرف الدین انص و الاجتهاد 8- صحیح مسلم 9- معجم المفهرس لا لفاظ الحدیث 10- اقوال الائمه ج / 8 - 11- فتوح البلدان بلاذری 12- تفسیر مجمع البیان طبرسی 13- لغت نامه دهخدا 14- کشف اسرار بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران 15- احقاق الحق ج 8 16- شهم الامام سید حسین حسینی یزدی 17- وسائل الشیعه شیخ حر عاملی 18- جامع احادیث الشیعه ط 1 ج 8 19- عیون اخبار الرضا ط / سنگی / ایران 1275 ق 20- تهذیب شیخ طوسی 21- باب الخمس 22- التبیان شیخ طوسی 23- طبقات ابن سعد واقدی 24- التنبیه و الاشراف مسعودی ترجمعه فارسی 25- تحف العقول از ابو محمد الحسن بن علی بن الحسین الحرانی ص 580 ج / 3 / شیعه
538) متعتان کانتا فی هد رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم انا نهی عنهما و اعاقب علیهما النساء و متعه الحج بدایه المجتهدین رشد اندلسی باب النکاح ج / 2 / 57 ببعد ط / مصر / الاستقامه
و الخلاف للشیخ الصوسی ذیل مسئله 6119
539) بقیه آیه و لا جناح علیکم فیما تراضیتم به من بعد الفریضه ان الله کان علیما حکیما 24 - نساء
540) یا ایها لم تحرم ما احل الله لک تبتغی مرضات ازواجک و الله غفور رحیم

541) قد خسر الذین قتلوا اولادهم بغیر علم وحرموا ما رزقهم افتراء علی الله قد ضلوا و ما کانوا مهتدین 140 الانعام
542) یا ایها الذین آمنوا لا تحرموا طیبات ما احل الله لکم و لا تعتدوا ان لله یحب المعتدین 87 المائده
543) الخلاف الصوسی مسئله 6119
544) بدایة المجتهد ج 2 / 57 - 58 ط مصر / الاستقامه بنظر سید میرداماد مازنی الاشفی
545) الخلاف / ج 2 / 226 / ط 1363 ص افست مصحح آیه الله بروجردی طی مسئله 6119
546) بدایه المجتهد 2 / 58 / مصر مطعه الاستقامه
عن ابی عباس فما استمتعم به منهن الی اجل مسمی فاتوهن اجورهن و روی عنه قال ما کانت المنع الا رحمه من الله عزوجل رحم بها امه محمد صلی الله علیه و آله و سلم و لا نهی عمر عنها ما اضطر الی الزنا الاشقی و هذا الذی روی ابن عباس و رواه عنه ابن جریخ و عمر بن دینار و عن ابی عبدالله علیه السلام عطا قال سمعت جابر بن عبدالله یقول تمتعنا علی عهد رسول الله و ابی بکر و نصفا من خلافه عمر صم نهی عنها عمر الناس بدایه المجتهد 2 / 58
547) و منها المتعه الدوریه ای التی یشترک فیها هده رجال فی التمتع بامراه واحد یتناوبونها لکل شخص لیله واحدة
و انا نقول الا لعنه الله علی القوم الکاذبین
548) حدثنی مالک انه سال ابن شهاب عن ابی عبدالله علیه السلام الذی یعمل عمل قوم لوط؟ فقال ابن شهاب علیه الرجم لم لم یحصن
الموطا مالک ابن انس / ج / 2 / 825 کتاب الحدود حدیث 11 چاپ مصر مصحح فواد عبدالباقی
و اما از دایه المجتهد در این باره چیزی بنظر نرسد
در قصیده 87 دیوان ناصر خسرو شاعر محترم از فساد اوضاع زمان خود بسی نالیده است خطاب بحکام خراسان

بر اهل خراسان فراخ شد کار - امروز که ابلیس میزبان است
وز مطرب ورود و نبیذ آنجا - پیوسته همه روزه کاروان است
وز خوب غلامان خوب همه خراسان - چون بتکده هند و چین ستانست
زی رود و سرو دست گوش سلطان - زیرا که طغان خانش میهمان است
مطرب هم افغان کند که می خور - ای شاه این جشن خسروان است
وز خواری اسلام و علم موذن - بی نان و چون نال از عمان نان است
رخصت سیکی پخته بود یکی دام - دیگر دامی حدیث عشرت غلمان
خلق از این شد به سوی مذهب مالک - فوجی از آن شد بسوی مذهب نعمان
روی غلامان خوب و سیکی روشن - نام نیابدآء کس از شریعت هزمان
نام علی بر زبان که یارد راندن - جز نگوید که بود بوذر سلمان
کس نبرد نام وارثان پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم - خلق نگوید که بود بوذر و سلمان
ملک سلیمان به چشم خویش همین بین - در کف دیوان وز آن شگفت هی مان

از قصیده 215 دیوان ناصر خسرو تحقیق مهدوی و مینوی
549) تفسیر المنار 2 / 386 بنقل البیان فارسی / 673 چاپ اول
550) فارسی البیان / 673
551) نظام الملک ابوعلی حسن ابن اسحاق طوسی دهقان زاده طوسی 408 یا - 410 در نوغان طوس ولادت یافت پس از تحصیل علوم بدر بار جفری بیک به دبیری حمکران بلخ منسوب گشت و پس از ارائه لیاقتهای بسیار جفری بیک او را به پسر خود آلب ارسلان سپرد وی در سال 451 وزارت خود را باو داد و در زمان پسرش جلال الدین ملک شاه سی سال امور کشورش را بدست داشت عاقبت بسال 458 در سفر اصفهان بغداد نزدیک نهاوند بدست یکی از فدائیان اسماعیل بقتل رسید از آثارش تاسیس مدارس نیشابور بلخ، هرات، خواف مرو اصفهان بصره موصل بغداد بود که ساختمان آن در سال 457 شروع و به نظامیه معروف گشت همه دارای اوقات وی علاوه بر تشویق اهل علم و ادب خود آثاری دارد که مهمتر سیاستنامه و دیگری مکتوبی در ذکر شرایط وزارت به پسرش فخر الملک یا وصایای نظام الملک یا دستور الوزاره تلخیص از فرهنگ و ادبیات فارسی / چاپ 1348 شمسی / جیبی
552) سیاست نامه ابوعلی حسن بن خواجه نظام الملک که بسال 485 هجری تالیف شده است حواشی محمد قزوینی و مدرس چهاردهی چاپ 1334 شمسی تهران چاپ حیدری
553) در مثل آمده کلوخ انداز را پاداش سنگ است.
554) فمن اعتدی علیکم علیه بمثل ما اعتدی علیکم 194 بقره
555) قابوسنامه کیکاوس اسکندر بن قابوس و شمگیر زیاری قرن پنجم چاپ جبی تهران مهرماه /1343 شمسی این کتاب را قابوس بسال /475 در نصیحت به فرزند خود گیلانشاه نوشته است و شامل چهل و چهار باب است و در مباحث مختلف و فتون و رسوم اعم از کشور داری و لشکر کشی و بازرگانی و علوم متداول زمان تلخیص از ادبیات و فارسی /391 / حبیبی
556) کل من ولی الامر فهو اولی الامر گویند
557) وقال الصاحب

انزه رب الخلق عن حد خلقه - و قد زاع راوفی الصفات و مسند
فهذا یقول الله یهودی و یصعد - و هذا لدیه الله مذکان امرد
تبارک رب المرد و الشیب انهم - لا کفر من فرعون فیه و اعند

558) درباره بحث متعه بنگرید به ج / 8 / اقول الائمه از ص 280 - 290 ط 2 / 1377 ش / و تفسیر نمونه ج / 3 / /335 ببعد
اخرج البخاری عن عمران بن حیص قال نزلت آیه المتعه فی کتاب الله ففعلناها مع رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و لم ینزل قرآن یحرمها و لم ینه عنها حتی مات صلی الله علیه و آله و سلم قال رجل برایه ما شاء الکنی و الالقاب از ص 280 - 290 ط 2
559) بناتکم یا منکری المتعه الاولی - راتها رضا فی دینکم غیر منکره
رواها من الاصحاب جمع غفیره - و لم یقبلوا فتوی تکون منکره
کفتواه فی المهر ردته نسوه - تعیش کحلش لبیت و هی مخدره
فلاحظ صحاح الست اذا کنت جاهلا - تفیق من السکرار جو یا بن سکره

ص 231 وقایع الشهور
560) فما استمتعتم به منهن فاتو هن ا جورهن فریضه 24 نساء / 4 مدینه

قول الروافض نحن اطیب مولدا - قول اتی بخلاف قول محمد صلی الله علیه و آله و سلم
نکحوا النساء تمتعا فولدن من - ذاک النکاح فاین طیب المولد
ان التمتع سنة مفروضه - و رد الکتاب به و سنة احمد صلی الله علیه و آله و سلم
و روی الرواة بان ذلک قد جری - من غیر شک فی حیاة محمد صلی الله علیه و آله و سلم
عن جابر و عن ابن مسعود التقی - عن ابی عبدالله علیه السلام ابن عباس الکریم المولد
حتی نهی عمر بغیر دلاله - فیه فکدر صفو ذاک المورد
لا بل موالید النواصب جددت - دین الجوس فاین دین محمد