فهرست کتاب


شیعه می پرسد جلد 3

محب الاسلام‏

استفاده اهل عرفان از ائمه هداة مهدیین علیهم السلام

از زمانی امیرالمؤمنین عی علیه السلام آغاز شده که برخی از اصحاب سر و دوستان و عاشقان مولای متقیان علیه السلام بهره ها برده اند.
کمیل بن زیاد از مولای همه اهل توحید، پرسید: ماالحقیقة...؟ حدیث معروف و مشهور و حیرت انگیز است(254):
همام از اوصاف متقین پرسید صف لی المتقین؟ نهج البلاغه و کافی، و سایر کتب حدیث گواهند که بر سر این پرسش و پاسخ آن جان بجان آفرین تسلیم کرده است(255).

نمونه ای از استفادات عارفان از ائمه هداة مهدیین علیه السلام

عزالدین محمود بن علی کاشانی متوفی 735 ه در کتاب مصباح الهدایة بسی بائمه معصومین علیه السلام استناد کرده است.
بقول مرحوم جلال الدین همائی:
علاوه بر حضرت مولی الموالی علی بن ابیطالب علیه السلام که سر حلقه اولیآء فریقین، و مقتدای همه سلاسل صوفیه است از سایر ائمه شیعه چون امام حسن و امام حسین و حضرت زین العابدین و حضرت صادق علیهم السلام بتجلیل و احترام نام میبرد، و احادیث مأثوره ایشانرا مورد تمسک و استدلال قرار میدهد .
بنگرید:
پس انسان هم مختار بود و هم مجبور چنانکه منقول است از حسن بن علی علیهم السلام که گفته: ان الله لا یطاع بالاکراه و لا یعصی بالغلبة، و لا یهمل العباد من المملکة.
یعنی اگر مطیع باکره و اجبار، طاعت حق سبحانه کند، مطیع نباشد، و اگر عاصی بغبله و اجبار معصیت کند، عاصی نباشد، و معهذا حق تعالی بنده را در مملکت خود فرو نگذارد، تا بخود هر جه خواهد کند.
و موافق این سخن از امام جعفر صادق علیه السلام نقل است که لا جبر و لاتفویض و لکن امر بین الامرین(256).
ودر فصل چهارم - فضیلت و کیفیت و مواظبت بر نماز و...
زین العابدین علی بن الحسین علیه السلام هرگاه که در صلوة خواستی رفت رنگش متغیر گشتی، چنانک او را باز نشناختندی سبب از وی پرسیدند، جواب داد: أتردون بین یدی من أرید أن أقف(257) آیا میدانید که میخواهیم مقابل کدام کس بایستم...؟
وی درباره اهل بیت رسول معتقد است. که ایشان وارث علم و خویشاوند، صوری، و معنوی، پیغمبرند و محبت پیامبر به محبت ایشان وابسته است و مؤمن باید محبت اهل بیت را در دل داشته باشد.
یکجا میگوید چگونه باشد دلی که در او ایمان و محبت رسول بود، و بمحبت اهل بیت ممتلی و طافح نبود، که با نسبت قرابت صورت نسبت قرب معنی هم داشتند.
و همه جا صلوات بر آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم را ردیف صلوات بر محمد، صلوات الله علیه قرار میدهد(258).درباره آیه نجوی مانند شیعه روایت میکند، که هیچکس غیر از علی علیه السلام بدین آیت عمل نکرد، و موافق ممتاز شد(259).. نصیحت امیرالمؤمنین به عمر:
اگر خواهی خدایت را ملاقات کنی پیراهنت را پینه زن / آرزوهایت را کوتاه کن، و قبل از سیر شدن دست از خوراک بازدار(260).

رد قول حسن بصری:

احتجاج طبرسی چاپ 1286 ق ایران ص 172 - از عبدالله بن سلیمان نقل کرده است که گفت بنزد امام باقر علیه السلام بودم که مردی از اهل بصره آمد که نامش عثمان اعمی بود: گفت حسن بصری گفته است کسانیکه علم را کتمان کنند بوی شکمشان اهل آتش را آزار میدهد، امام پنجم فرمود اگر چنین باشد: مؤمن آل فرعون نیز هلاک شده است در صورتیکه خداوندش به کتمان علم ستوده است، تا بوده علم مکتوم بوده است از زمانی که خداوند عزوجل رسول خود نوح را فرستاد: پس بنابراین حسن بصری بطرف چپ و راست هر جا که خواهد برود بخدا سوگند علم را جز در این جا اهل بیت رسول صلی الله علیه و آله و سلم و اهل ذکر نیابند.
و هم امام باقر علیه السلام می فرمود: محنت عظیم مردم بر ما این است که اگر آنانرا بخوانیم اجابت ما نمی کنند و اگر ما آنها را ترک کنیم بوسیله غیر ما هدایت نمی شوند.
فضیل بن عیاض از امام جعفر صادق علیه السلام پرسید از حقیقت ورع از از مردم؟ امام فرمود: صاحب ورع کسی است از حرام های خدائی پارسائی میکند، و از این مردم اجتناب می کند، و آدمی هرگاه از شبهات پرهیز نکند در حرام واقع می شود در حالتیکه حرام را نمی شناسد شرح الصحیفة سید علی خان / 484.