بزرگداشت در اسلام (پاسخ به شبهات وهابیان درباره شرک آمیز بودن بزرگداشت ها)

نویسنده : جعفرمرتضی حسینی عاملی مترجم : مؤسسه بوستان کتاب‏

پیش گفتار

الحمدلله رب العالمین، والصلاة والسلام علی محمد و آله الطاهرین، واللعنة علی اعدائهم أجمعین الی قیام یوم الدین.
هیچ وقت به ذهنم خطور نمی کرد که روزی برپایی مجالس و محافل به مناسب های خاص موضوع بحث یا مجالی برای شک و تردید در جواز آن باشد یا گروهی آن را مردود دانسته، در ادعای خویش پافشاری و اصرار ورزند - حال از طرف هر کس و در هر اوضاع و احوالی که باشد - تا چه رسد به این که خود شخصاً به بحث در این باره و جمع آوری شواهد و دلایل برای اثبات مشروعیت آن مبتلا گردم.
به هر حال چاره ای جز پرداختن به این موضوع نیافتم و مجبور شدم قسمتی از عمر خود را درباره موضوعی صرف کنم که از حد وضوح گذشته و نزد سایر مللی که با امور بر اساس فطرت سلیم و عقل صحیح و وجدان صریح برخورد می کنند، از بدیهات و ضروریات حیات بشری به شمار می آید.
از آن جایی که دیدم گروهی نه تنها فکر خویش را با قید و بندهای هلاک کننده، زندانی و نقش وجدان را تعطیل و از تاثیر فطرت سلیم جلوگیری می کنند، بلکه با به کارگیری روش های وحشیانه و ایجاد تشویش و برپا کردن جنجال و هیاهو کارشان به آزار و اذیت مردم و هتک حرمت آنان انجامیده است، خود را ناچار دیدم و راه فراری از آن نیافتم و مجبور شدم این مسئولیت را بر عهده بگیرم.
کسانی که در میان آنان نام عالم را برای خود یدک می کشند، به خوبی می دانند که جز شعارهای نامربوط و تهمت های ناروا و بدون حساب و کتاب و نیز متهم کردن گروهی به کفر و گروهی به شرک و عده دیگری به بدعت در دین دلیل محکمی در اثبات مدعای خود ندارند.
لذا این مطالعه و پژوهش را انجام دادم تا حتی الامکان سیمای روشنی از کلمه ها و گفته های این گروه بی سواد را در این باره - با اشاره ای گذرا به بعضی از نقاط ضعف آن - ارائه دهم و تاکید نمایم که سلاح اول و آخر ما دلیل قاطع و برهان روشن است.
هدف ما خدمت به حق و دین و دفاع از شرع مقدس اسلام است و این تقوای الهی و خوف از عقاب و رجای در ثواب خداست که می باید بر تمامی افعال و اقوال ما و بلکه بر سراسر وجود و زندگی ما حکم فرما باشد.
از خدای منان می خواهیم به این گروهی که ما را به امور جنبی بی اهمیت مشغول کرده اند، قبل از هر چیز عقل همراه با انصاف عطا کند و بر آنان منت گذارده، تقوا و خوف از عقاب و رجای در ثواب به آنان ببخشاید و بر ما تمامی برادران دینی و مؤمن و مخلص ما منت نهاده، توفیق در عمل و صلابت در اقوال و افعال عطا کند که انه ولی قدیر و بالاجابة حری و جدیر، وهو خیر مأمول و أکرم مسؤول.

مقدمه

هدایت قرآنی

خداوند متعال در ترسیم ارکان و پایه های اساسی دعوت الهی می فرماید:
ادع الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالتی هی أحسن؛(1)
مردم را با حکمت و موعظه نیکو و جدال به روشنی برتر به راه پروردگارت دعوت کن!
در این آیه مبارکه، نظریه جهان شمول اسلام درباره سیاست تبلیغاتی، بیان و پایه ها و ارکان آن چنان دقیق و عمیق ترسیم شده که تمامی جهت گیری ها و خط مشی های اسلام را در بر می گیرد.در این جا در صدد بیان و تحدید این مطلب نیستم، منتها به مطلبی اشاره می کنیم که در آیه مبارکه مورد دقت قرار گرفته و باید آن را با توجه همراه با تأمل و تفکر، بررسی کنیم. آن مطلب این است که راه و روش قرآن کریم در دعوت به راه خدا - چنان که آیه شریفه بیان کرده - عبارت است از برانگیختن عقل ها، ارجاع مردم به فطرت سالم و وجدان منصف و قضاوت وجدان.
قرآن احدی را کافر و فاسق نخوانده است، مگر در ضمن ضابطه ها و قانون های عامی که هر کس حق دارد با آزادی کامل آن را بر خود تطبیق دهد یا نه، اما حق ندارد جز در محدوده ای که اسلام اجازه داده و هیچ گونه منافاتی با اصول و قوانین اسلامی ندارد، بر کسی تحمیل کند؛ یعنی فقط می تواند در خصوص مواردی که دیگران پذیرفته و اقرار دارند که بر آنان مطابقت می کند و بر اساس ضوابط و قوانین عامی که جمیع مردم بدان اعتراف و اقرار دارند، دیگران را کافر یا فاسق یا... بخواند، اگرچه حقیقت در بسیاری از موارد برای کسانی که از راه حق منحرف و از راه صحیح و خط مستقیم و سلیم فاصله گرفته اند خجالت آور و تلخ است.
البته در مواردی از قبیل احساس خطر بر اسلام و ارکان و مبانی اساسی آن می بایست تحدی در بعضی امور را تا حد تلویح و تصریح بالا برد، والا باید بهای سنگینی را پرداخت کرد. در قرآن نیز چنین تصریحاتی فراوان است.
منتها چنین مواردی که انسان مجبور به تصریح می شود استثنایی بوده حتما باید مستقیما با استدلال و تفهیم دنبال شود و امکان ندارد که یک حالت طبیعی معمولی باشد که اساساً برای تحرک در زمینه تبلیغات اسلامی وضع شده است.
تمامی مطالب فوق در صورتی صحیح است که نگوییم اساس موضع گیری اسلام در هر محاوره منصفانه و هدف دار و سازنده، آیه شریفه قرآنی است که می فرماید:
انا أو ایاکم لعلی هدی أو فی ضلال مبین؛(2)
ما یا شما، یا در طریق هدایت حرکت می کنیم یا در گمراهی آشکار.
زیرا خداوند حکیم می خواهد طرف مقابل را برای یک بحث علمی مبتنی بر دلیل واضح و برهان قاطع و دور از جو تشنج و شک و تردید آماده سازد و چه بسا طبق تصریح آیه یاد شده منظور از مجادله احسن دقیقاً همین مطلب باشد.