فهرست کتاب


پرسمان حجاب

حسین مهدی زاده‏

2.نگاه شکنی :

در روانشناسی رنگها گفته می شود رنگ سیاه نشان دهنده ترک علاقه یا انصراف نهایی است.از این رو، کسی که حجاب و چادر مشکی می پوشد رنگ مشکی حجاب و چادر او دائما جلوه و نمادی خود را نفی می کند وخود را از نگاههای دیگران دور می دارد، فرد دارای حجاب و چادر مشکی به نگاههای نامحرم می گوید هیچ جایگاهی برای نگاه در من وجود ندارد من کاملا از شما منصرف و روی گردانم و نگاه شما به سوی من به جز خسران حاصلی ندارد.
از سوی دیگر، وقتی رنگ مشکی در کنار رنگ دیگری قرار می گیرد تأثیر آن رنگ را تقویت و خصلت آن را تأیید می کند.به عنوان مثال اگر یک پنجره رنگین در کنار میز سیاهی قرار بگیرد هر بیننده که به آن سو بنگرد نگاه او ناخودآگاه به طرف آن پنجره جلب خواهد شد و اصلا به صفحه سیاه میز توجهی نخواهند کرد.این امر بدان جهت است که رنگ سیاه میز خاصیت جلوه نمایی خود را نفی کرده و در عوض خاصیت رنگ آن پنجره را تقویت نموده است همچنین وقتی خانمی چادر مشکی به سر می کند و در خیابان راه می رود ناظری که از دور به او و اشیای رنگی اطراف مثل ماشینها و مغازه ها و چیزهای دیگر نگاه می کند بی اختیار اشیاء رنگی نظر او را به خود جلب می کند و بسیاری از اوقات اصلا به رنگ مشکی چادر توجهی نمی کند و رد می شود.به همین دلیل بانوانی که می خواهند به بهترین نحو عفت و پاکدامنی خود را حفظ کنند و از نگاههای آلوده در امان باشند از حجاب و چادر مشکی استفاده می کنند(255).
بنابراین چادر مشکی از نظر تاثیر قابل توجهی که در انصراف نگاه نامحرمان و در نتیجه پیشگیری از تحرکات جنسی دارد یکی از بهترین شکلهای حجاب اسلامی است، زیرا بانوان در مواجهه با نامحرمان به وسیله آن به طور یکنواخت و در عین حال به روش ساده و معمولی و به دور از تجمل بدن خود را می پوشاند (256).

3. مهار کننده تحریکهای غریزه جنسی:

پرسش : چگونه رنگ مشکی سبب کنترل تحریکهای غریزه جنسی می گردد؟
پاسخ :
خدای متعال در هر یک از زن و مرد کشش و جاذبه ای به نام غریزه جنسی قرار داده است تا زن و مرد در کنار هم بتوانند کانون خانواده را گرم و 3پا برجا نگهدارند.و این جاذبه درونی انس و الفت زن و مرد نسبت به یکدیگر را افزایش می دهد.
از طرف دیگر برای اینکه فساد و تباهی در جامعه و خانواده ایجاد نگردد خدای متعال به هر یک از زن و مرد دستورات و احکام ویژه ای در رابطه با حجاب و پوشش داده است تا خود را از نامحرم بپوشانند و نیروی جاذبه جنسی خود را تنها برای همسر خود قرار دهند.
با توجه به خاصیت و فایده نگاه شکنی پوشش مشکی، که قبلا توضیح داده شد، می توان گفت حجاب و چادر مشکی بانوان در مواجهه با نامحرمان بهترین مانع دفع کننده جاذبه نیروی جنسی در بین زن و مرد نامحرم است، زیرا از مبادله امواج و کشش های جنسی در بین نامحرمان جلوگیری می کند.
در مقابل، تردیدی نیست که استفاده زنان از لباس رنگارنگ یکی از قویترین انواع ارتباطهای غیر کلامی است به گونه ای که باعث متمرکز ساختن توجه جنس مخالف گشته و به طور غیر آگاهانه و غیر ارادی ارتباط دو طرفه بین دو جنس مخالف برقرار می کند و از این طریق مقدار عظیمی از آن نیروی غریزه جنسی که خداوند برای تشکیل و تحکیم خانواده قرار داده است هدر می رود.و در نتیجه یا اساسا خانواده ای تشکیل نمی شود یا اگر تشکیل شد از هم می پاشد و از بین می رود.ذکر یک تشبیه مطلب را اندکی بیشتر توضیح می دهد.به عنوان مثال لامپ وقتی نور افشانی می کند که سیم های متصل به آن سالم باشد و اگر این سیمها لخت باشد یا زدگی داشته باشد نه تنها نیروی برق را به خوبی منتقل نمی کنند، بلکه با اتصال به یکدیگر موجب حریق و آتش سوزی می گردند.زن و مرد نیز با نیروی غریزه جنسی، همانند جریان مثبت و منفی دو سیم، با پیوند ازدواج به هم مرتبط تا چراغ خانواده را روشن نمایند.بنابراین، برای حفظ روشنی چراغ خانواده رعایت قوانین اسلام و از جمله قانون حجاب کامل اسلامی را باید شرط اساسی استمرار نهاد خانواده قرار دهند و گرنه بادهای تند هوا و هوس، و دعواهای خانوادگی چراغ خانواده را خاموش خواهد کرد(257).

4. آرامش بخشی :

پرسش : چگونه استفاده از رنگ مشکی در حجاب سبب ایجاد آرامش روانی می گردد؟
پاسخ :
رنگ سفید و یا بطور کلی نور و روشنایی در انسان و حیوان و موجودات از خود آثار زیادی بر جای می گذارد و برعکس، رنگ سیاه و تاریکی طبعا آثار معکوسی در بر خواهد داشت.همانند تقابل و تناوب شب و روز که اثرات آنها از نظر تحرک و آرامش در انسان متضاد و نقطه مقابل هم است.تناوب شب و روز این فایده را دارد که هر یک آثار وجود دیگری را در انسان و موجودات زنده خنثی می کند و در حفظ اعتدال به او کمک می نمایند و این امر مخصوصا در انسان که در فعالیت عمومی خود حد و مرزی را نمی شناسد و مانند حیوانات نمی تواند همگام و هم قدم با مقتضیات طبیعت حرکت کند برجسته و ملموس است، چون با فرا رسیدن تاریکی شب و فقدان نور از فعالیت غیر طبیعی و اضافی روزانه او کاسته، و مجال آرامش و آسایش جسمی و روحی برای او پیش می آید(258).
قرآن مجید این واقعیت را که تاریکی و سیاهی شب باعث آرامش و سکون و در مقابل روشنایی روز باعث تحرک و فعالیت است را این چنین بیان کرده است.
هو الذی جعل لکم اللیل لتسکنوا فیه و النهار مبصرا(259)؛ خداوند کسی است که نشب را برای شما آفرید تا در آن بیاسایید و روز را روشنی بخش قرار داد.
در این آیه صنعت ادبی احتباک به کار رفته است.احتبابک؛ یعنی قرینه بندی به گونه ای که صدر و ذیل سخن یکدیگر را کامل کنند.با توجه به این مطلب مراد از آیه این می شود: خداوند شب را تاریک آفرید تا آرامش بگیرند و روز را روشن آفرید تا برای معاش برخیزید(260).
به راستی چه عاملی باعث می گردد که بانوان مسلمان و مومن در بسیاری از کشورهای اسلامی همچون ایران، عراق و عربستان و مصر و... به طور مستقل و جدا از هم و در عین آزادی عمل، حجاب و چادر مشکی را به عنوان پوشش مناسب در برابر مردان انتخاب نمایند؟ آیا چنین انتخاب دسته جمعی جدا از هم، این مدعا را اثبات نمی کند که زن مسلمان به طور فطری و با تجربه خود به آثار و خواص پوشش مشکی مثل اثر آرامش بخشی آن و اینکه باعث انصراف نگاههای نامحرم از آنان می گردد، پی برده است و عملا هنگام استفاده از این نوع حجاب احساس آرامش خاطر کرده، اضطرابات روحی و روانی او به طور محسوسی کاهش می یابد؟ پاسخ این سوال مثبت است.به نظر می رسد وحی قرآنی در طراحی تئوری جامع خود درباره حجاب اسلامی از نکته فطری و روان شناختی یاد شده به شکل بسیار زیبایی بهره گرفته است با این توضیح که اساسا رعایت حجاب چشمی به طور کامل برای بسیاری از مردان غالبا مشکل تر از حجاب بدنی زنان است، زیرا رعایت کامل حجاب چشمی نیازمند اراده بسیار قوی است که از ایمان مذهبی زنده و پویا و مستمر نشأت می گیرد تا به وسیله آن مردان بتوانند چشم خود را به طور کامل از نامحرم بپوشانند.به نظر می رسد به دلیل همین سخت بودن رعایت کامل حجاب چشمی، خداوند به مردان دستور غص بصر می دهد یعنی مردان در مواجهه با زنان باید نگاه خویش را کاهش دهند و چشم چرانی نکنند.از سوی دیگر، چون استفاده بانوان از حجاب مشکی در کاهش و تخفیف نگاه مردان بسیار موثر است بدین ترتیب ارتباط معنایی بسیار دقیق و مناسبی بین آیه جلباب و آیه غض بصر ایجاد می گردد به گونه ای که گویا خداوند با دستور دادن مردان به غص بصر و دستور دادن زنان به استفاده از چادر مشکی، با کمک گرفتن از مردان و زنان جامعه عملا زمینه تحقیق حجاب کامل اسلامی را فراهم کرده است.