فهرست کتاب


پرسمان حجاب

حسین مهدی زاده‏

1. پوشانندگی بیشتر :

پرسش : آیا رنگ مشکی خاصیت پوشانندگی بیشتری دارد؟
پاسخ :
تردیدی نیست عوامل مختلفی در لباس مانند نازک نبودن، گشاد بودن و نوع رنگ در تأمین پوشش بیشتر مؤثر هستند.در بین رنگها، رنگهای تیره و مشکی در تأمین حجاب حداکثری بانوان در بیرون منزل موثر هستند؛ چون رنگهای تیره و مشکی موجب استتار و پوشانده شدن بیشتر اشیای دیگر و مانع از دیده شدن آنها می شوند.مثلا چشم در تاریکی جایی را نمی بیند و پارچه یا پرده مشکی بیشتر و بهتر اشیایی که در پس آنها قرار دارد را می پوشاند و به نظر می رسد به همین دلیل است که بانوان عفیف و هوشمند مسلمان و مومن رنگ لباسهای رویی مانند چادر، مانتو و مقنعه را از رنگهای تیره مثل، مشکی و قهوه ای و یا سرمه ای برمی گزینند و از رنگهای روشن و جذاب و بازکننده چشم دوری می کنند تا اندامشان از چشم نامحرمان پوشیده تر باشد (246).
علاوه بر این، رنگ مشکی پوشاننده رنگهای دیگر نیز هست و زیر آن هر لباس رنگی دیگری باشد را می پوشاند.ضرب المثل معروف بالاتر از سیاهی رنگی نیست نیز اشاره به همین واقعیت دارد که رنگ سیاه سید و آقای رنگهای دیگر است و تمام رنگهای دیگر محکوم و مقهور آن هستند و در مقابل آن رنگ می بازند.
قرآن مجید نیز می فرماید: یغشی اللیل النهار(247)؛ پرده سیاه و تاریک شب، روز روشن را می پوشاند.در یکی از تفاسیر در ذیل این آیه آمده است، ساکنان زمین پس از تحمل چندین ساعت تاریکی و سرما طالب نور و گرما می شوند و روز با نور و گرمای خود آنها را زیر پوشش گرفته و در آنان تحرک می آفریند همچنین آنان پس از تحمل چندین ساعت گرما و رنج و کار و فعالیت روزانه طالب سکون و آرامش شب می شوند و شب ساکنان زمین را در چادر سیاه و مشکی خود می پوشاند(248).
در آیه دیگر خداوند فرموده است: و جعلنا اللیل لباسا(249)؛ پرده سیاه و تاریک شب را به منزله لباس و پوشش قرار دادیم.در این آیه شریفه تاریکی شب به یک پرده و پوشش گسترده تشبیه شده است که همه اجسام دیگر را می پوشاند.همان گونه که جلباب و چادر مشکی تمام بدن و لباسهای دیگر بانوان را در مواجهه با نامحرم می پوشاند.
پرسش : رنگ مشکی و سفید از نظر روانشناسی چه تفاوت عمده ای با یکدیگر دارند؟
پاسخ :
در روانشناسی رنگها آمده است: رنگ سیاه به معنای نه و رنگ سفید به معنای بلهاست.سفید به صفحه خالی می ماند که داستان را باید روی آن نوشت، ولی سیاه نقطه پایانی است که هر فراسوی آن چیزی وجود ندارد(250).
یک خانم روانشناس نیز در همین زمینه گفته است: در روانشناسی رنگها چیز جالبی خواندم که وقتی انسان به یک چیز سپیدی نگاه می کند احساس می کند انگار به آن چیز نزدیکتر می شود، اما وقتی چیز مشکی می بیند احساس می کند که از او دور می شود.آن موقع من گفتم پس چه بهتر هر وقت یک مرد من را می بیند فکر کند که من دارم از او دور می شوم (251).
تجربه زندگی روزانه نیز تأیید می کند که رنگ سیاه چشم را می زند و رنگ سفید آن را جلا می دهد، با توجه به اینکه یکی از شرایط حجاب اسلامی بانوان این است که نگاه نامحرمان را به خود جلب نکند.حال سوال این است که اگر بانوان حجاب و چادر مشکی بپوشند، که توجه بینندگان نامحرم را جلب نمی کند، بهتر است یا رنگ سفید که چشمها را جلا می دهد و توجه ها را به آنها متمایل می سازد؟ پاسخ این است که چون رنگ مشکی اثر تخفیف و کاهش تحریکهای روحی و روانی را به دنبال دارد، و رنگی صامت و غیر محرک است و عکس العمل حاد و مهمی در بیننده ایجاد نمی کند از این رو، یکی از بهترین وسایل تخفیف عکس العمل های روانی است و نه تنها وسیله جلب توجه دیگران نمی شود، بلکه کمک به انصراف و عدم توجه نیز می کند.به همین دلیل در مواجهه با جنس مخالف و غیر محارم، استفاده از حجاب مشکی به خصوص به صورت چادر مشکی برای بانوان اثرات مطلوبی از نظر تخفیف حالات و امیال جنسی دارد.خداوند در سوره نور ضمن تعلیم و آموزش حدود مراقبتهای اولیه در نحوه مواجهه با غیر محارم، خطاب به زنان می فرماید:
و کلا یضربن بارجلهن لیعلم ما یخفین من زینتهن(252) و نباید زنان پای خود را چنان به زمین بکوبند که صدای زینت آلاتشان شنیده شود (و سبب تحریک نامحرم گردد.)
بنابراین، بر اساس این آیه می توان گفت چون حجاب و لباسهای رنگارنگ نیز سبب جلب توجه نامحرم و سبب تحریک جنسی می گردد مطلوب نیست و در مقابل چون حجاب با چادر مشکی باعث جلب توجه نمی گردد، بلکه برعکس، سبب انصراف نظر نامحرمان می گردد مطلوب است (253).و به نظر می رسد به همین دلیل است که معمولا بانوانی که اعتقاد راسخ جبه لزوم پوشیدگی بیشتر در مواجهه با نامحرم دارند رنگ مشکی را از میان رنگهای دیگر بیشتر می پسندند زیرا این رنگ بانوان را بیشتر و بهتر می پوشاند(254).

2.نگاه شکنی :

در روانشناسی رنگها گفته می شود رنگ سیاه نشان دهنده ترک علاقه یا انصراف نهایی است.از این رو، کسی که حجاب و چادر مشکی می پوشد رنگ مشکی حجاب و چادر او دائما جلوه و نمادی خود را نفی می کند وخود را از نگاههای دیگران دور می دارد، فرد دارای حجاب و چادر مشکی به نگاههای نامحرم می گوید هیچ جایگاهی برای نگاه در من وجود ندارد من کاملا از شما منصرف و روی گردانم و نگاه شما به سوی من به جز خسران حاصلی ندارد.
از سوی دیگر، وقتی رنگ مشکی در کنار رنگ دیگری قرار می گیرد تأثیر آن رنگ را تقویت و خصلت آن را تأیید می کند.به عنوان مثال اگر یک پنجره رنگین در کنار میز سیاهی قرار بگیرد هر بیننده که به آن سو بنگرد نگاه او ناخودآگاه به طرف آن پنجره جلب خواهد شد و اصلا به صفحه سیاه میز توجهی نخواهند کرد.این امر بدان جهت است که رنگ سیاه میز خاصیت جلوه نمایی خود را نفی کرده و در عوض خاصیت رنگ آن پنجره را تقویت نموده است همچنین وقتی خانمی چادر مشکی به سر می کند و در خیابان راه می رود ناظری که از دور به او و اشیای رنگی اطراف مثل ماشینها و مغازه ها و چیزهای دیگر نگاه می کند بی اختیار اشیاء رنگی نظر او را به خود جلب می کند و بسیاری از اوقات اصلا به رنگ مشکی چادر توجهی نمی کند و رد می شود.به همین دلیل بانوانی که می خواهند به بهترین نحو عفت و پاکدامنی خود را حفظ کنند و از نگاههای آلوده در امان باشند از حجاب و چادر مشکی استفاده می کنند(255).
بنابراین چادر مشکی از نظر تاثیر قابل توجهی که در انصراف نگاه نامحرمان و در نتیجه پیشگیری از تحرکات جنسی دارد یکی از بهترین شکلهای حجاب اسلامی است، زیرا بانوان در مواجهه با نامحرمان به وسیله آن به طور یکنواخت و در عین حال به روش ساده و معمولی و به دور از تجمل بدن خود را می پوشاند (256).

3. مهار کننده تحریکهای غریزه جنسی:

پرسش : چگونه رنگ مشکی سبب کنترل تحریکهای غریزه جنسی می گردد؟
پاسخ :
خدای متعال در هر یک از زن و مرد کشش و جاذبه ای به نام غریزه جنسی قرار داده است تا زن و مرد در کنار هم بتوانند کانون خانواده را گرم و 3پا برجا نگهدارند.و این جاذبه درونی انس و الفت زن و مرد نسبت به یکدیگر را افزایش می دهد.
از طرف دیگر برای اینکه فساد و تباهی در جامعه و خانواده ایجاد نگردد خدای متعال به هر یک از زن و مرد دستورات و احکام ویژه ای در رابطه با حجاب و پوشش داده است تا خود را از نامحرم بپوشانند و نیروی جاذبه جنسی خود را تنها برای همسر خود قرار دهند.
با توجه به خاصیت و فایده نگاه شکنی پوشش مشکی، که قبلا توضیح داده شد، می توان گفت حجاب و چادر مشکی بانوان در مواجهه با نامحرمان بهترین مانع دفع کننده جاذبه نیروی جنسی در بین زن و مرد نامحرم است، زیرا از مبادله امواج و کشش های جنسی در بین نامحرمان جلوگیری می کند.
در مقابل، تردیدی نیست که استفاده زنان از لباس رنگارنگ یکی از قویترین انواع ارتباطهای غیر کلامی است به گونه ای که باعث متمرکز ساختن توجه جنس مخالف گشته و به طور غیر آگاهانه و غیر ارادی ارتباط دو طرفه بین دو جنس مخالف برقرار می کند و از این طریق مقدار عظیمی از آن نیروی غریزه جنسی که خداوند برای تشکیل و تحکیم خانواده قرار داده است هدر می رود.و در نتیجه یا اساسا خانواده ای تشکیل نمی شود یا اگر تشکیل شد از هم می پاشد و از بین می رود.ذکر یک تشبیه مطلب را اندکی بیشتر توضیح می دهد.به عنوان مثال لامپ وقتی نور افشانی می کند که سیم های متصل به آن سالم باشد و اگر این سیمها لخت باشد یا زدگی داشته باشد نه تنها نیروی برق را به خوبی منتقل نمی کنند، بلکه با اتصال به یکدیگر موجب حریق و آتش سوزی می گردند.زن و مرد نیز با نیروی غریزه جنسی، همانند جریان مثبت و منفی دو سیم، با پیوند ازدواج به هم مرتبط تا چراغ خانواده را روشن نمایند.بنابراین، برای حفظ روشنی چراغ خانواده رعایت قوانین اسلام و از جمله قانون حجاب کامل اسلامی را باید شرط اساسی استمرار نهاد خانواده قرار دهند و گرنه بادهای تند هوا و هوس، و دعواهای خانوادگی چراغ خانواده را خاموش خواهد کرد(257).