فهرست کتاب


پرسمان حجاب

حسین مهدی زاده‏

2.3.تاثیر حیا در سلامت فضای بصری جامعه:

پرسش: حیا و شرم از نامحرم چه تأثیری در سلامت فضای بصری جامعه دارد؟
پاسخ:
قدرت بینایی مردان در مواجهه با صحنه های شهوت انگیز بیشتر از زنان است.تحریک پذیری مردان نیز از راه چشم زیادتر از تحریک پذیری بانوان است (43).یکی از اموری که زمینه تحریک پذیری مردان را فراهم می کند حضور بدحجاب و هوس انگیز زنان در جامعه است و حاکمیت حیا و شرم در بین بانوان در تولید نشدن صحنه های هوس انگیز و سلامت فضای بصری جامعه نقش اساسی دارد و در این زمینه کمتر خارج شدن زنان از خانه یکی از ساز و کارهای پیشگیرانه و دفاعی است.
در فرهنگ با حیای اسلام خانه دژ محکم و قلعه ی نفوذناپذیر برای حفظ حریم بانوان است و به همین دلیل در برخی احادیث از خانه به عنوان حصن و دژ یاد شده است (44).اما در مقابل، فرهنگ بی حیای غرب با ظهور فمینیسم (45)در دوره اول خود، زنان را از خانه بیرون کشید و به شکلهای مختلف بزک کرد و در معرض دید قرار داد.این حرکت که در غرب آغاز شد ثأثیر خود را در مشرق زمین نیز بر جای گذاشت و هوای خروج از منزل را در زنان بی شماری پروراند این در حالی است که بسیاری از زنان غربی به آسودگی زنان شرقی در منازل خود غبطه می خورند، از همین رو دوره جدید فمینیسم حرکتی بر خلاف دوره قبل آغاز کرده است و نسبت به روشهای پیشین معترض است.امروز در غرب نهضتی به نام نهضت بازگشت به خانهدر میان زنان وجود دارد.زنان غربی برای بازگشت به خانه مبارزه می کنند و از راه به اشتباه رفته برمی گردند.
بنابراین، اولین شیوه برای پاک نگه داشتن فضای بصری جامعه استفاده بانوان از خانه به عنوان دژی محکم در برابر نامحرم و کاهش حضور در جامعه است.اما به هرحال زنان نیز برای انجام برخی کارهای ضروری و لازم از خانه خارج می شوند و در جامعه حضور پیدا می کنند.شیوه هایی که در موقعیت حضور زنان در جامعه برای پاک نگه داشتن فضای بصری به کار گرفته می شوند مبتنی بر کاهش تحریک و به حداقل رساندن نگاه نامحرم است.به بیان دیگر شیوه نخست پرهیز از خروج غیر ضروری و شیوه دوم مبتنی بر خروج پاک است و در این شیوه اولین قدم برای جلوگیری از آلودگی بصری جامعه استفاده از حجاب و پوشش مناسب و کامل است.

3.3.رابطه حیا با حجاب و پوشش ظاهری:

پرسش: حیا چه رابطه ای با حجاب و پوشش ظاهری دارد؟
پاسخ:
حیا رابطه تنگاتنگی با پوشش دارد (46) در بسیاری از احادیث این دو با هم آمده اند برای مثال درباره خدا حیا و ستر ملازم و همراه یکدیگر آمده اند.
از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده است:
شان الله عز وجل حیی ستیر یحب الحیا و الستر (47)؛ خداوند عز و جل با حیای پوشیده است و حیا و پوشش را دوست دارد.
افزون بر این، در موارد متعدی حیا نقطه مقابل عریانی دانسته شده است.(48) این گونه شواهد آن قدر فروان است که نمی توان رابطه میان حیا و پوشش ظاهری را انکار کرد.بنابراین، لازمه حیا پوشش است و نمی توان شخص برهنه را با حیا دانست و نمی توان پذیرفت که شخص با حیا برهنه باشد، چون پوشش واکنشی است که انسان بر اثر نیروی فطری حیا و شرم، در مقابل بیگانه از خود نشان می دهد.
همچنین حجت های الهی که نمونه کامل حیا هستند نمونه کامل پوشیدگی نیز بوده اند.لقمان یکی از کسانی است که پوشیدگی کاملی داشت و امام صادق (علیه السلام) این ویژگی را یکی از علل حکیم شدن وی دانسته است.(49) از رسول خدا درباره حضرت موسی (علیه السلام) نقل شده است:
شان موسی کان رجلا حییا ستیرا لا یری من جلده شی استحیاءمنه (50)؛ همانا موسی مردی پوشیده و با حیا و پوشیده بود که به دلیل حیا و شرم او بدن وی دیده نشده است.
در این توصیف، ویژگی حیا و پوشش در کنار یکدیگر آمده است (حییا ستیرا) و تصریح که حضرت موسی (علیه السلام) به دلیل حیایی که داشته بدنش را کسی ندیده است.

ج.تاثیر حجاب ظاهری در حفظ پوشش های معنوی:

پرسش: چگونه حجاب و پوشش ظاهری در حفظ حیا، عفت و تقوا تاثیر می گذارد؟
پاسخ:
دست تدبیر آفرینش عفت و حیا را در باطن زن به طور فطری قرار داده است و ایفای مسئولیت های زنانه متوقف بر بر حفظ این امر فطری است و خداوند حجاب و پوشش کامل بدن بانوان را واجب نموده تا از این طریق شخصیت و گوهر عفت و حیای فطری و درونی آنها آسیب نپذیرد و به وسیله حفاظ بیرونی حجاب، عفت و حیای آنان حفظ گردد.از آنجایی که بانوان با رعایت حجاب کامل قادر به انجام صحیح مسئولیت های اجتماعی مناسب با شأن و منزلت خویش می گردند برای اینکه رعایت حجاب برای بانوان به صورت یک عادت شایسته در آید خداوند از روش تربیتی تلقین به نفس (51) استفاده نموده است.دلیل این مدعا این است که خداوند حتی هنگام نماز خواندن بانوان در اتاق خلوت که نامحرمی حضور ندارد نیز بر بانوان واجب کرده است که که با حجاب کامل و با پوشش های گسترده ای مثل چادر نماز بخوانند (52) تا رعایت حجاب کامل در غیر از نماز نیز برای آنان عملا به صورت شایسته در آید.و رعایت حجاب کامل را به این طریق تمرین کنند (53)همچنین رعایت کامل حجاب در نماز شرط صحت عبادت زن قرار گرفته است (54) زیرا رعایت حجاب و پوشش کامل زن را کمک می کند تا خویشتن الهی و فطری خود بازگردد و بدین وسیله خود حقیقی اش را بیاید و بتواند به سوی ارزشهای متعالی انسانی عروج و حرکت نماید.و بدین ترتیب، حجاب از خود بیگانگی نیز جلوگیری می نماید و مقدمه خودشناسی و در نتیجه خداشناسی و نزدیکی به حق تعالی می گردد.
از سوی دیگر، حجاب و پوشش بانوان در جامعه و نماد و پرچم و شعار حیات اسلام نیز است و پرچمدار این حیات اجتماعی اسلامی بانوان مسلمان با حجاب هستند.بنابراین رعایت حجاب مصداقی از تعظیم شعائر اسلامی در جامعه اسلامی و علامت و نشانه ظاهری از عفت و تقوای درونی و باطنی و قلبی است.
و من یعظم شعائر الله فانها من تقوی القلوب (55)؛ هر کس شعائر خداوند را تعظیم کند این امر نشانه پاکی قلب و تقوای درونی اوست.