فهرست کتاب


پرسمان حجاب

حسین مهدی زاده‏

فصل اول: کلیات

الف.مفهوم واژه حجاب از نظر لغت و اصطلاح
پرسش: مفهوم و معنای واژه حجاب از نظر لغت و اصطلاح چیست
پاسخ:
کلمه حجاب از نظر لغت مترادف واژه عربی ستر است که به معنای پوشیدن، پوشش، حائل، پرده، حاجب و مانع است (19).استعمال کلمه حجاب در مورد پوشش زن یک اصطلاح نسبتا جدید است.در قدیم و مخصوصا در اصطلاح فقها کلمه ستر به معنای پوشش به کار رفته است(20).
ما در این نوشتار همان واژه و اصطلاح جدید حجاب که در عصر ما رایج شده است را به کار می بریم.و مراد ما از معنای اصطلاحی حجاب، پوشش اسلامی است و معنای پوشش اسلامی بر اساس آنچه از متون اسلامی مثل قرآن و احادیث استفاده می گردد(21)این است که بانوان هنگام مواجهه و معاشرت با افراد نامحرم بدن خود را بپوشانند و به جلوه گری و خودنمایی نیز نپردازند.بنابراین، حجاب به معنای پوشش اسلامی بانوان دارای دو بعد ایجابی و سلبی است، بعد ایجابی آن وجوب پوشش بدن و بعد سلبی آن حرام بودن خودنمایی در مواجهه با نامحرم است و این دو بعد باید در کنار یکدیگر باشد تا حجاب اسلامی محقق شود(22).گاهی ممکن است بعد اول باشد ولی بعد دوم نباشد، مثل اینکه گاهی مشاهده می شود که برخی از زنان به ظاهر با حجاب، در پوشش خود از رنگهای جذاب و تحریک برانگیز استفاده می کنند که در عین پوشیده بودن ظاهری بدن، زیبایی آنها آشکار است،گویی اصلا لباس نپوشیده اند و این کار دور از روح حجاب است(23)، و در این صورت نمی توان گفت که حجاب اسلامی محقق شده است چون حجاب اسلامی به منظور پیشگیری از آلودگی فرد و جامعه و تأمین سلامت روحی و روانی و جلوگیری از مفاسد اجتماعی است.بنابراین نباید ابزار و وسیله ای برای نشان دادن زیبایی و تحریک غرائز جنسی و پیدایش مفاسد اجتماعی باشد.
پرسش: با توجه به اوضاع و شرایط اجتماعی و انگیزها و نیتهای افراد، حجاب دارای چه انواعی است؟
پاسخ:
حجاب و پوشش به تناسب اوضاع و شرایط و انگیزه ها و نیت و افکار و اندیشه های شخصی که از آن استفاده می کند دارای انواع مختلفی است که برخی از آنها عبارتند از:

حجاب تحمیلی:

مقصود از حجاب تحمیلی، حجابی است که از سوی دیگران بر شخص تحمیل گردد و خود فرد اعتقادی به آن ندارد به طوری که با کم شدن یا برداشته شدن فشار روحی و اجتماعی فرد خود را از پایبندی به آن آزاد می داند مثل برخی از دختران که با خارج شدن ازدرمدرسه یا دانشگاه چادر خود را بر می دارند و داخل کیف قرار می دهند.

حجاب تقلیدی

حجاب آن شخصی است که با تقلید از خانواده و اطرافیان به طور اجمالی و سر بسته ارزشهای سنتی خانواده یا اجتماع را درباره حجاب پذیرفته است، ولی هنوز وارد حوزه تعقل و استدلال نشده است وبرای نحوه حجاب و پوشش خود دلیل و برهانی ندارد.