احکام کودکان از تولد تا بلوغ

نویسنده : محمد حسین فلاح زاده

اشیاء پیدا شده

1. اگر کودک مالی را پیدا کند، ولیش نمی تواند او را وادار کند که آن را به جای خود بر گرداند بلکه وظیفه او به شرح زیر است:
چنانچه آن مال، کمتر از یک درهم باشد ، ارزش داشته ولی کودک می تواند آن را برای کودک بردارد(339).
اگر ارزش آن کمتر از یک درهم باشد، و ولی او قصد کند که آن چیز برای کودک بر دادر، کودک مالک آن می شود. اما اگر ولی او این قصد را نکند، قصد تملک توسط کودک معتبر نیست(340).
ارگ ارزش آن مال، یک درهم یا بیشتر باشد، ولی او باید آن را به مدت یک سال اعلان مند، و پس از یک سال می تواند یکی از کارهای زیر را از انجام دهد:
برای کودک تملک کند.
از طرف صاحبش صدقه دهد.
به عنوان امانت نزد خود نگه دارد تا صاحبش پیدا شود(341).
2. چیزی را که دانش آموزان در مدرسه پیدا می کنند، نمی توان از آنها گرفته و استفاده کرد بلکه باید صاحبش را پیدا کرده و به او بدهند، و اگر از شناسایی صاحبش نا امید شدند باید از طرف او به فقیر صدقه بدهند(342).

اولیاء امور مالی کودک

1. ولی کودک می تواند در اموال کودک خود، تصرفاتی از قبیل خرید و فروش و مضاربه و... داشته باشد به شرط آنکه برای کودک مفسده نداشته باشد(343).
2. ولی کودک می تواند بااموال او مضاربه کند، به شرط این که عامل مضاربه فردی مورد اعتماد باشد. پس اگر مال کودک را به فرد غیر امین بدهد ضامن است(344).
3. ولی کودک می تواند در صورت نیاز و مصلت ملک کودک را بفروشد، در این صورت حاکم شرع نیز باید معامله را امضاء کند، هر چند مصلحت بودن معامله برای او ثابت نشود(345).
4. تجارت ولی کودک با آنچه که کودک به دست آورده مکروه است(346).
5. ولی کودک می تواند، با مراعات مصلحت کودک برای او چیزی را گرو (رهن) بگیرد(347).
6. ولی می تواند با رعایت مصلحت کودک،مال او را به جهت قرضی که با توجه به مصلحت او گرفته گرو دهد(348).
7. مستحب است که قاضی بر اموال کودکان نظارت داشته باشد، تا هر کودکی بالغ و رشید شد، اموالش را به او تحویل دهد و ملاحظه کند که اگر ولی ایشان صللاحیت ولایت ندارد، ولایش را ساقط نماید(349).
8. اگر کودک از کسی طلب داشته باشد ولی او در صورتی که مصلحت بداند می تواند با بدهکار آن مقدار مالی که مصالحه شده حلال نیست، و ولی کودک هم نمی تواند آن را از گردن بدهکار ساقط کند(350).
9. قیم حق ندارد دیه ای را که سهم کودک است ببخشد(351).

تصرف در مال یتیمان

1. یکی از گناهان کبیره، خوردن ظالمانه مال یتیم است(352).
2. جایز نیست که هزینه عزاداری میت را از سهم کودک یتیم او بر دارند(353).
3. تصرف در ملک میتی که وارثش کودک است، بودن اجازه ولی کودک حرام بوده و نماز در آن باطل است(354).
4. نشستن و خوابیدن و کارهایی مانند اینها در زمین وسیعی که متعلق به کودک است جایز می باشد(355).
5. نماز خواندن در زمینهایی که اجتناب از آن برای مردم مشکل یا غیر ممکن است جایز می باشد هر چند مالکین این زمینها کودک باشند(356).
6. وضو گرفتن یا استفاده های دیگر مثل نوشیدن آب از نهرهای بزرگ که مالک آنها کودک است، در صورتی که رسم و عادت مردم استفاده از آنها باشد جایز است(357).