احکام کودکان از تولد تا بلوغ

محمد حسین فلاح زاده

قرض، عاریه و امانت

1. کودک نمی تواند چیزی زا مال خود را به کسی قرض دهد. زیرا تصرف او در مالش جایز نیست(310).
2. قرض گرفتن کودک، صحیح نیست، حتی اگر مدت باز پرداخت قرضش با زمان بلوغ او مصادف شود(311).
3. اگر دو شاهد عادل بر بدهکاری کودکی گوهی دهند، نیازی به قسم دادن طلبکار نیست(312).
4. کودک نمی تواند چیزی را به کسی عاریه دهد(313).
5. کودک می تواند با اجازه ولیش مال خود را عاریه دهد(314).
6. اگر ولی کودک مصلحت بداند می تواند مال او را عاریه دهد(315).
7. امانت دادن به کودک صحیح نیست(316).
8. کودک ممیزی که صلاحیت گرفتن را دارد، اگر امانتی بگیرد و آن را از بین ببرد، ضامن است؛ و در صورتی که خودش آن را از بین نبرد بلکه در حفظ آن کوتاهی کرده و از دست برود، بعید نیست که باز هم ضامن باشد(317).
9. اگر کودک غیر ممیز امانتی را که به او سپرده اند از بین ببرد ضامن نیست(318).
10. کودک ممیز می تواند با اذن ولی خود، مالش را نزد کسی امانت بگذارد(319).
11. امانت گرفتن از کودک صحیح نیست(320).
12. شخص مکلف نباید مالی را که کودک به او امانت می دهد قبول کند(321).
13. چنانچه بیم آن می رود که اگر مال از کودک نگیرد از دست برود نمی تواند به نیت حفظ و نگهداری مال، آن را از کودک بگیرد(322).
14. اگر کسی چیزی را از کودک به امانت بگیرد ضامن آن بوده و:
باید آن را به ولی کودک برگرداند و با بازگرداندن به خود کودک، ضامن بودنش بر طرف نمی شود(323).
اگر آن چیز، متعلق به کسی دیگر است ، باید به صاحبش برساند(324).
اگر در رساندن مال به صاحبش کوتاهی کند باید عوض آن را بپردازد(325).
15. اموالی که هب جهت ترس از تلف شدن از دست کودک گرفته می شود. امانت شرعی است و بر گیرنده آن واجب است که از آن محافظت ند و در اولین فرصت ممکن به صاحبش برساند، هر چند صاحبش آن را طلب نکرده باشد و یا باید اعلام کند که آن مال نزد اوست در این صورت اگر مال از بین برود ضامن نیست، مگر آنکه در نگهداری آن کوتاهی کرده باشد(326).
16. اگر شخصی مکلفی مالی را به عنوان امانت به وسیله کودکی نزد مکلف دیگری بفرستد و او نیز مال را از کودک تحویل بگیرد امانت صحیح است چون بین دو نفر مکلف صورت گرفته است(327).
17. اگر کسی چیزی را متعلق به کودک است غضب کند، باید آن را به ولی او بدهد و اگر از بین رفته باید عوض آن را بدهد(328).

جعاله، وکالت، ضمانت و بیمه

1. کودک نمی تواند به عنوان قرار دهنده جعاله، با کسی قرار جعاله ببندد(329).
2. کودک می تواند به عنوان عامل در جاعله کاری را انجام دهد و دستمزد آن را بگیرد و فرقی در این مساله بین کودک ممیز و غیر ممیز نیست(330).
3. کودک می تواند در خریدن یا فروختن کالا از طرف شخصی وکیل شود(331).
4. ضامن شدن کودک صحیح نیست هر چند بلوغش نزدیک بوده و ولیش نیز به او اجاره داده باشد(332).
5. اگر کسی ضامن شود که بدهی کودک را بپردازد، ضامنتش صحیح است(333).
6. اگر انسان ضامن پرداخت بدهی کودک شود، نمی تواند آنچه را که پرداخته از کودک بخواهد و اذن کودک نیز در این ضمانت، تاثیری در مطالبه آنچه را که ضامن پرداخته نخواهد داشت(334).
7. بستن قرار داد بیمه یا قبول آن از ناحیه کودک معتبر نیست(335).

شفعه

1. اگر کودک ملکی را با کسی شریک باشد و شریک سهم خود را بفروشد کودک، حق شفعه دارد و ولی او باید آن حق را بگیرد(336).
2. اگر کودک با اجازه ولیش حق شفعه خود را بگیرد بنابر احتمال قوی صحیح است(337).
3. اگر ولی کودک در ملکی که مشمول حق شفعه می شود با او شریک باشد چنانچه ولی سهم خود را به دیگری بفروشد حق شفعه برای کودک وجود ندارد(338).