احکام کودکان از تولد تا بلوغ

نویسنده : محمد حسین فلاح زاده

اجاره و استخدام

1. پدر و جد پدری و یا قیم می توانند اموال کودک را اجاره دهند(293).
2. در صحیح بودن اجاره اموال کودک توسط پدر یا جد پدری، لازم نیست آن اجاره مصلحتی برای کودک داشته باشد بلکه همین که مفسده ای نداشته باشد کافی است(294).
3. اگر ولی کودک اموال او را برای مدتی اجاره دهد که مقداری از آن مدت در زمان بلوغ کودک واقع شود اجاره صحیح است اما کودک می تواند پس از بلوغ بقیه مدت اجاره را به هم بزند(295).
4. پدر و جد پدری و یا قیم می توانند کودک را برای کاری اجیر کسی کنند یعنی به کارگری بفرستند(296).
5. اگر ولی کودک او را برای مدتی اجیر کسی کند حتی اگر ضرورت هم داشته باشد و بخشی از این مدت در زمان بلوغ کودک واقع شود مشکل است که اجاره صحیح باشد(297).
6. اجیر کردن کودک ممیز از ولی او برای قرائت قرآن و عزاداری و زیارت جایز است(298).
7. فرزندان بابت کارهایی که در خانه و برای امرار معاش بدون دستور پدر یا به طور رایگان انجام می دهند چه در زمان بلوغ باشد یا پیش از بلوغ استحقاق دستمزد ندارند(299).

وقف و بخشش

1. کودک نمی تواند اموال خود را وقف کند، هر چند پسر بچه ای ده ساله باشد مگر آن که با اذن ولی و دارای مصلحتی باشد(300).
2. چیزی را که ولی کودک برای او وقف می کند:
اگر در دست دیگری است باید آن مال را از او بگیرد تا تحویل گرغتن مال وقفی از طرف ولی کودک تحقق پذیرد(301).
چنانچه مال وقفی در اختیار خودش باشد نیازی به تحویل گرفتن مجدد نیست. ولی بهتر است که از ناحیه کودک، قصد تحویل گرفتن نیز بنماید(302).
3. برای وقف کننده جایز نیست کودکی هر چند ممیز را متولی کند که خودش مستقیما کارهای مربوط به موقوفه از قبیل اجاره و امثال آن را انجام دهد(303).
4. اگر وقف کننده کودکی را متولی موقوفه کند اما نظرش این باشد که قیم کودک کارهای مربوطه به موقوفه را انجام دهد - نه خود کودک - ظاهر این است که این تولیت جایز است، هر چند کودک ممیز نباشد(304).
5. کودک نمی تواند مالی را ببخشد و یا مالی را به او می بخشند قبول کند(305).
6. غیر از وای کودک اگر کسی دیگر چیزی را به کودک ببخشد، برای صحیح بودن هبه باید ولیش از طرف او، هبه را قبول کرده و مال را تحویل بگیرد(306).
7. اگر ولی کودک چیزی را که در دست خودش می باشد به کودک ببخشد، احتیاط مستحب است که قصد تحویل گرفتن از طرف کودک نیز داشته باشد(307).
8. اگر قیم یتیم، مالی به یتیم ببخشیده می شود تحویل بگیرد، هبه صحیح است(308).
9. مالی را که انسان به فرزندش می بخشید در صورتی که فرزند، آن مال را تحویل گرفته باشد، پدر نمی تواند آن را از او پس بگیرد(309).

قرض، عاریه و امانت

1. کودک نمی تواند چیزی زا مال خود را به کسی قرض دهد. زیرا تصرف او در مالش جایز نیست(310).
2. قرض گرفتن کودک، صحیح نیست، حتی اگر مدت باز پرداخت قرضش با زمان بلوغ او مصادف شود(311).
3. اگر دو شاهد عادل بر بدهکاری کودکی گوهی دهند، نیازی به قسم دادن طلبکار نیست(312).
4. کودک نمی تواند چیزی را به کسی عاریه دهد(313).
5. کودک می تواند با اجازه ولیش مال خود را عاریه دهد(314).
6. اگر ولی کودک مصلحت بداند می تواند مال او را عاریه دهد(315).
7. امانت دادن به کودک صحیح نیست(316).
8. کودک ممیزی که صلاحیت گرفتن را دارد، اگر امانتی بگیرد و آن را از بین ببرد، ضامن است؛ و در صورتی که خودش آن را از بین نبرد بلکه در حفظ آن کوتاهی کرده و از دست برود، بعید نیست که باز هم ضامن باشد(317).
9. اگر کودک غیر ممیز امانتی را که به او سپرده اند از بین ببرد ضامن نیست(318).
10. کودک ممیز می تواند با اذن ولی خود، مالش را نزد کسی امانت بگذارد(319).
11. امانت گرفتن از کودک صحیح نیست(320).
12. شخص مکلف نباید مالی را که کودک به او امانت می دهد قبول کند(321).
13. چنانچه بیم آن می رود که اگر مال از کودک نگیرد از دست برود نمی تواند به نیت حفظ و نگهداری مال، آن را از کودک بگیرد(322).
14. اگر کسی چیزی را از کودک به امانت بگیرد ضامن آن بوده و:
باید آن را به ولی کودک برگرداند و با بازگرداندن به خود کودک، ضامن بودنش بر طرف نمی شود(323).
اگر آن چیز، متعلق به کسی دیگر است ، باید به صاحبش برساند(324).
اگر در رساندن مال به صاحبش کوتاهی کند باید عوض آن را بپردازد(325).
15. اموالی که هب جهت ترس از تلف شدن از دست کودک گرفته می شود. امانت شرعی است و بر گیرنده آن واجب است که از آن محافظت ند و در اولین فرصت ممکن به صاحبش برساند، هر چند صاحبش آن را طلب نکرده باشد و یا باید اعلام کند که آن مال نزد اوست در این صورت اگر مال از بین برود ضامن نیست، مگر آنکه در نگهداری آن کوتاهی کرده باشد(326).
16. اگر شخصی مکلفی مالی را به عنوان امانت به وسیله کودکی نزد مکلف دیگری بفرستد و او نیز مال را از کودک تحویل بگیرد امانت صحیح است چون بین دو نفر مکلف صورت گرفته است(327).
17. اگر کسی چیزی را متعلق به کودک است غضب کند، باید آن را به ولی او بدهد و اگر از بین رفته باید عوض آن را بدهد(328).