احکام کودکان از تولد تا بلوغ

نویسنده : محمد حسین فلاح زاده

ولایت بر جان (نفس)

1. و لایت بر نفس ممکن است به شکلهای مختلفی باشد، برخی از آنها عبارتند از:
تعلیم و تربیت و تادیت
ازدواج
اجیر کردن و به کارگری فرستادن
حقوقی از قبیل: قصاص
تولیت وقف
طلاق
ختنه
عبادت
اذان و اطاعت
نذر و عهد و قسم

ولایت بر مال

1. ولایت بر مال نیز ممکن است به شکلهای مختلفی باشد، برخی از آنها عبارتند از:
خرید و فروش اموال کودک
اجاره
مضاربه
پرداخت خمس و زکات
بخشش به دیگران
قرض
صلح
یعنی ولی می تواند اموال کودک را بفروشد تا چیزی برای او بخرد یا اموال او را به اجاره دهد یا چیزی را برای او اجاره کند، یا به مضاربه دهد و مقداری از آن را به دیگران ببخشد یا هدیه بر کودک را قبول کند و یا اموالش را به قرض دهد.
2. اگر کسی در امور مالی و جسمی و یا سایر امور کودکی تصرف کند، تصرفش صحیح نیست، مگر ولی کودک، آن تصرف را بپذیرد(138).

ولایت پدر و جد پدری

1. ولایت پدر و جد پدری (پدر پدر) هر یک به طور مستقل و در عرض هم می باشد، پس اگر هر یک از ایشان به طور مستقیم در امری از امور کودک تصرف کنند - مثلا هر یک از آنان ماک کودک را به کسی اجاره دهد - آنکه زودتراقدام کرده تصرفش صحیح بوده و تصرف دیگری لغو می شود(139).
2 - اگر هر یک از پدر و جد پدری، در یک زمان در امری از امور کودک خود تصرف کنند، تصرف جد نافذ است(140).
3. در یکسان بودن ولایت جد، فرقی میان جد نزدیک و جد دور نیست، بنابراین پدر و جد و پدر جد همه به طور یکسان و مستقل بر کودک ولایت دارند(141).
4. برای تصرف پدر و جد پدری در اموال کودک عدالت شرط نیست(142).
5. پدر و جد پدری می توانند برای اجرای اموری که ولایت دارند وکیل بگیرند(143).
6. پدر و جد پدری می توانند کسی را وصی خویش کنند که پس از مرگشان بر فرزندان نابالغ و قاصر آنها ولایت داشته باشد(144).
7. پدر و جد پدری می توانند در وصیت خود، نسبت به ولایت وصی بر فرزندانشان تجدید نظر کرده و یا وصیت را پس بگیرند(145).
8. اگر پدر مخارج فرزند کوچکش را ندهد، ولایت او بر فرزندش از بین نمی رود(146).
9. زمانی که فرزند بالغ شده و به رشد عقلی برسد، پدر و مادر بر او ولایت ندارند و با اختیار خود می تواند با هر کس بخواهد، زندگی کند(147).