احکام کودکان از تولد تا بلوغ

نویسنده : محمد حسین فلاح زاده

شیر مادر و تأثیر آن

1- مستحب است نوزاد از شیر ماد تغذیه کند، چون شیر مادر بهترین شیر است(36).
2- برای شیر دادن کودک، مادر او از هر دایه ای بهتر است(37).
3- روایاتی که از پیشوایان معصوم (علیه السلام) رسیده و نیز تجربیات و آزمایشها، گویای این حقیقتند که شیر، تأثیر کامل در نوزاد شیر خوار دارد(38).
4- در موارد زیر شیر دادن کودک، بر مادرش واجب است:
آغوز شیر(39).
زمانی که نگهداری نوازد با غذایی غیر از شیر ممکن نبود یا غذای دیگر برایش زیان داشته باشد(40).
زمانی که شیر دهنده ای غیر از مادر موجود نباشد(41).
5- در غیر مواردی که در مسأله قبل گفته شد. بر مادر واجب نیست فرزند خود را رایگان یا با گرفتن دستمزد شیر دهد(42).

مدت شیر دهی

1- شیر دهی کامل کودک، دو سال تمام است(43).
2- در صورتی که ممکن باشد، مستحب است کودک را دو سال تمام شیر دهند(44).
3- کودک را می توانند بیش از دو سال شیر دهند(45).
4- هر چند به اندازه دو یا سه ما کمتر از دو سال هم جایز است به کودک شیر دهند ولی نسبت به او ستم کرده اند(46).
5- در صورتی که ممکن باشد و ضرورتی در میان نباشد، جایز نیست کمتر از بیست و یک ماه کودک را شیر دهند(47).

شیر دایه

1- مستحب است که مرد، همسرش را از شیر دادن به نوزادان متعدد باز دارد، چون ممکن است با گذشت زمان، فراموش شود که به چه کسانی شیر داده و در نتیجه افرادی که با شیر خوردن محرم شده اند با هم ازدواج کنند(48).
2- زنی که برای شیر دان کودک انتخاب می شود، مستحب است خصوصیات زیر را دارا باشد:
مسلمان، عاقل، عفیف و زیبا باشد(49).
شیعه دوازده امامی باشد(50).
دارای خصوصیات نیکو باشد(51).
3- اجیر کردن زن برای شیر دادن کودک در مدت معین جایز است(52).
4- اگر اجیر کردن دایه برای شیر دادن. منافاتی با حق شوهرش نداشته باشد، لازم نیست از شوهر او اجازه بگیرند. ولی اگر با حق او منافات داشته باشد، جایز نیست. مگر با اذن شوهرش(53).
5- انتخاب چنین زنانی برای شیر دهی کودک مکروه است:
زن کم عقل و زشت.
غیر مسلمان.
غیر دوازده امامی.
بد اخلاق.
زنازاده.
زنی که شیرش از تولد نوزاد نامشروع به وجود آمده باشد.
زنی که دارای خصوصیات نیکو نیست(54).
6- استفاده از شیر زنان کافر بسیار کراهت دارد(55).
اجرت شیر دهی
1- شوهر، مالک شیر زن نیست، به همین جهت است که زن می تواند بابت شیر دادن کودک خو مزد بخواهد(56).
2- سزاوار است مادر کودک، برای شیر دادن فرزند خود مزدی نخواهد؛ و خوب است که پدر کودک به او مزد بدهد(57).
3- اگر مادر کودک برای شیر دادن فرزندش، مزد بخواهد باید به او پرداخت شود(58).
4- در موارد زیر می توان کودک را از مادرش گرفته و برای شیر دادن به دایه سپرد:
دایه، بدون گرفتن دستمزد، او را شیر دهد ولی مادر، دستمزد بخواهد(59).
مادر کودک دستمزدی بیش از دستمزد دایه بخواهد(60).
5 - در مواردی که شیر دادن بر مادر واجب است؛ مانند وقتی که شیر دهنده ای جز او نباشد، لازم نیست رایگان شیر دهد. بلکه می تواند برای شیر دادن فرزند خود دستمزد بخواهد(61).
6 - اگر کودک مال و ثروتی داشته باشد مزد شیر دهی، از مال خودش پرداخت می شود(62).
7 - در صورتی کودک کال و ثروتی نداشته باشد، اجرت شیر دهی بر عهده پدر است(63).
8 - اگر پدر هم نداشته باشد اجرت شیر دهی بر عهده کسی است که مخارج کودک بر او واجب است، مثلا جد پدری(64).