احکام کودکان از تولد تا بلوغ

نویسنده : محمد حسین فلاح زاده

پیشگفتار

بسم الله الرحمن الرحیم
دین اسلام، دینی است کامل، کمال بخش و در بردارنده بهترین دستورات زندگی. تعالیم حیات بخش اسلام، بر سر تا سر حیات فردی و اجتماعی انسان سایه افکنده و همه مقاطع زندگی او را در بر می گیرد. و تئوری واقعی و کامل اداره انسان از گهواره تا گور(1) را عینیت می بخشد.
احکام فقهی که بخشی از معارف دینی انسان است، حاوی مسائل سازنده و تربیتی بس ژرف و سرنوشت سازی است، اما دست یابی به تمام آن مسائل و بهره مندی بهینه از آن، برای عموم مردم، آسان نیست، از این رو سزاست در ابواب این فقه مبین سیر و کاوش شود و شرح وظایف پدر و مادر در رابطه با فرزند استخراج گردد.
در این راستا خانه کودک - که تلاش خود را در زمینه تعلیم و تربیت کودکان جهت بخشیده - به کاوش در رساله های عملیه مراجع عظام و استخراج فتاوا در حوزه کودک پرداخته و نتیجه تلاشهایش را در کتابی با نام احکام ما و کودکان گرد آورده و نشر داده است.
پس از این گام، که مخاطب آن، محققان و طلاب حوزه های علمیه و مدرسان و معلمان بودند، از سوی آن موسسه فرهنگی پیشنهاد شد تا گامی دیگر به پیش نهیم و این بار عموم مردم، به ویژ0 پدران و مادران جوانی را که در آغاز زندگی نسبت به فرندانشان حساسیت ویژه ای دارند، مخاطب خویش سازیم.
بر این اساس اقدام به انتخاب برخی از مسائل آن کتاب و بازنویسی و تبیین وظیفه پدر و مادر نسبت به کودکان از تولد تا دوران بلوغ کردیم.
اینک آنچه فرا روی شماست، تلاشی است در این مسیر.
در پایان، یادآوری این نکته لازم است که هر فردی برای انجام وظایف خود باید در هر مسأله به فتوای مرجع تقلید خویش عمل کند، و هر چند مسائل این نوشته از منابع مختلف آورده شده ولی اکثر آنها مورد اتفاق فتوای فقهاء است و می توان به آنها عمل کرد.
منابع تمام مسائل در پاروقی هر صفحه آورده شده که تفصیل آنها و رمز هر یک در پایان کتاب خواهد آمد.
ربنا تقبل منا انک انت السمیع العلیم
تابستان 1379 هجری شمسی.
محمد حسین فلاح زاده.
تولد
1- شستشوی بدن (غسل)
2- نخستین غذا (کام برداشتن)
3- نخستین سخن (اذان و اقامه)
4- نامگذاری
5- تراشیدن سر
6- سوراخ کردن گوش
7- ختنه
8- عقیقه
9- ولیمه

شستشوی بدن (غسل دادن)

1- غسل دادن نوازد، مستحب است(2).
2- اگر غسل دادن برای نوزاد ضرر داشته باشد، مستحب نیست(3).
3- اگر غسل دادن نوزاد و یا سه روز تأخیر بیفتد مانعی ندارد، ولی اگر به حدی تأخیر بیفتد که به او نوازد نگویند. بهتر است، رجاءاً(4) غسل دهند(5).

نخستین غذا (کام برداشتن)

مستحب است - حتی پیش از خوردن شیر مادر - با آب فرات و تربت سیدالشهداء (علیه السلام) کام طفل را بردارند(6).