فهرست کتاب


مروارید آفرینش

حجه السلام و المسلمین دکتر سید مجتبی برهانی‏

دعا وقت ورود به مسجد و خروج از آن

طبری در کتاب دلائل الامامه با سند خود از عبدالله بن حسن از فاطمه صغری (سلام الله علیه و آله و سلم) از پدرش حسین بن علی (علیه السلام) از فاطمه کبری (سلام الله علیه و آله و سلم) بنت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل می کند که: ان النبی صلی الله علیه و آله اذا دخل المسجد یقول: بسم الله، اللهم صل علی محمد و آل محمد، و اغفر ذنوبی و افتح لی ابواب رحمتک، یعنی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) هنگامی که داخل مسجد می شد می فرمود: و زمانیکه خارج می شد می فرمود: بسم الله اللهم صل علی محمد و آل محمد واغفرلی ذنوبی، وافتح لی ابواب فضلک(440).
سبزواری (قدس سره و شریف) محمد بن محمد السبزواری از بزرگان قرن هفتم هجری در کتاب جامع الاخبار می گوید، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) وقتی وارد مسجد می شد، پای راست را جلو می گذشت و می فرمود: بسم الله و علی الله و توکلت، و لا حول و لا قوه الا بالله و زمانیکه از مسجد خارج می شد، پای چپ را ابتدا بیرون می گذشت و می فرمود:
بسم الله اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، سپس به علی (علیه السلام) فرمود: یا علی هر که داخل مسجد شود و بگوید آنچه که من گفتم خداوند نمازش را قبول می کند و در برابر هر رکعتی ثوابی صد رکعت برای او می نویسد و زمانیکه خارج می شود آنچه را من گفتم بگوید خداوند گناهان او را می آمرزد و در برابر هر قدمی که بر می دارد یک درجه به او داده می شود و برای او در برابر هر قدم صد حسنه می نویسد(441).
سپس مرحوم محدث نوری بعد از ذکر این حدیث از جامع الاخبار اضافه می کند که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: اذا دخل المومن المسجد فیضع رجله الیمنی، قالت الملائکه: غفر الله لک و اذا خرج فوضع رجله الیسری قالت الملائکه حفظک الله وقضی لک الحوائج و جعل مکافاتک الجنه. یعنی هنگامی که مومن داخل مسجد شود و پای راست خود را جلو بگذارد ملائکه گویند خدا تو را بیامرزد و هنگامی که خارج می شود و پای چپ خود را جلو بگذارد ملائکه بگویند خدا تو را نگه دارد و حوایج تو را برآورده سازد و پاداش تو بهشت باشد.

دعای در وقت خواب استراحت

در مکارم الاخلاق می گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) چون آماده خوابیدن می شد و به فراش می رفت، به طرف راست می خوابید و کف دست راستش را زیر صورتش می گذاشت سپس می فرمود: اللهم قنی عذابک یوم تبعث عبادک(442) خدایا روزی که بندگانت مبعوث می شوند مرا از عذابت حفظ کن. دعاهای دیگری هم وارد شده است آن حضرت آیه الکرسی را نیز در موقع خواب می خواند(443).

دعا در موقع شدائد و گرفتاریها

در خصال شیخ صدوق قدس سره و شریف حدیثی ذکر کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به علی (علیه السلام) دعائی را تعلیم نمود که جبرئیل از طرف خداوند آورده بود و آن اینکه خدا در شدائد و گرفتاریها اینگونه بخواند:
یا عماد من لا عماد له و یا حرز من لا حرز له و یا ذخر من لا ذخر له و یا سند من لا سند له و یا غیاث من لا غیاث له، و یا کریم العفو و یا حسن البلاء و یا عظیم الرجاء و یا عون الضعفاء و یا منقذ الغرقی و یا منجی الهلکی، یا محسن یا مجمل یا منعم یا مفضل، انت الذی سجدلک سواد اللیل، و نور النهار وضوء القمر و شعاع الشمس و دوی الماء، و حفیف الشجر، یا الله یا الله، یا الله انت وحدک لا شریک لک، ثم تقول: اللاهم فعل بی - کذاو کذا فانک لا تقوم من مجلسک حتی تستجاب لک ان شاء الله(444).
ترجمه: ای تکیه گاه کسی که تکیه گاهی ندارد و ای قلعه محکم کسی که پناهگاهی ندارد، و ای ذخیره کسی که پس اندازی ندارد. ای پشت و پناه کسی که کمکی ندارد، و ای فریاد رس کسی که فریاد رسی ندارد، ای خدائیکه عفو و گذشتت گرامی، و بلا و امتحانت نیکو، و امید به بخششت بسیار است، ای یار ضعیفان، و یا نجات دهنده غرق شدگان، و ای منجی هلاک شدگان، ای خدای احسان کننده و ای خالق زیبائیها، ای نعمت دهنده و ای کرم کننده توئیکه تاریکی شب و روشنی روز، تابش ماه، شعاع آفتاب، ناله آب و صدای درختان همه و همه تو را سجده می کنند.
ای خدا، ای خدا، ای خدا! تو تنهائی و شریک نداری. سپس به علی (علیه السلام) فرمود: حاجاتت را می طلبی و انشاء الله با حاجات روا شده از جا بر می خیزی. قطعا دعاها پذیرفته است، منتهی شرائط استجابت را باید آماده کرد و موانع را باید برداشت و مهمترین مانع خود ما هستیم که این حجاب خودخواهی باید از بنی برود.
در دعای ابو حمزه ثمالی آمده است که خدایا بین من و تو هرگاه که بخواهم، رازم را با تو در میان گذارم هیچکس فاصله نیست و تو اگر بخواهی به من لطف کنی بین من و تو هیچ حجاب و شفیعی نیست بلکه فقط یک حجاب وجود دارد و آن خود من هستم(445). و امیرالمومنین (علیه السلام) فرمود: لا حجاب بینه و بین خلقه(446) یعنی هیچ حجابی بین خدا و خلق نیست.

میان عاشق و معشوق هیچ حایل نیست - تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز(447)