فهرست کتاب


مروارید آفرینش

حجه السلام و المسلمین دکتر سید مجتبی برهانی‏

مسواک زدن

1- پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) روزانه چند بار بویژه پیش از خواب و پس از بیداری با دقت مسواک می کردند و دهان و دندانهایش را می شستند و می فرمودند: اگر نه چنان بود که بر امت من دشوار باشد، هر آینه ایشان را به مسواک کردن امر می کردم(299).
2- می فرمود: اگر بر امتم دشوار نبود ایشان را به مسواک کردن برای هر نماز فرمان می دادم، شب که بر می خاست اول مسواک می زد، آب وضو و مسواکش را شب آمده می کرد و نزدیک خوابگاهش می نهاد و می فرمود: مسواک زدن طهارت دهان و باعث رضای خداوند است(300).
3- وقتی وفد عبدالقیس آمدند مقداری چون اراک به ایشان داد و فرمود مسواک کنید.(301)
4- می فرمود: چرا با دندانهای زرد و کثیف می آئید، مسواک کنید اگر بر امتم دشوار نبود مسواک را بر ایشان واجب می کردم(302).
5- می فرمود: چوب زیتون از شجره مبارکه بوده و خوب مسواکی است دهان را خوشبو می کند و در اثر لئه ها خورده نمی شوند، زیتون مسواک من و مسواک انبیاست(303).
6- نزدیک به وقت ارتحال با اشاره مسواک خواست و مسواک نمود(304).
7- و قال النبی (صلی الله علیه و آله و سلم): فی السواک اثتنی عشره خصله، هو مطهره للفم، و مرضاه للرب ژ الانسان و یذهب بالحفر و یقل البلغم و یهشی الطعام و یضاعف الحسنات و یصاب به السنه و یحضره الملائکه و یشد اللثه و هو یمر بطریقه القرآن و رکعتین بسواک أحب الی الله عز وجل من سبعین رکعبه بغیر سواک(305).
پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: در مسواک زدن دوازده خصلت هست: 1) پاکیزه کننده دهان است. 2) خشنود کننده خداوند است 3) سفید کننده دندانهاست. 4) بوی دهان را می برد. 5) بلغم را تقلیل می دهد. 6) اشتها را زیاد می کند. 7) حسنات را مضاعف و دو برابر می کند. 8) مسواک کننده به سنت عمل کرده است. 9) فرشتگان بر او وارد می شوند. 10) لثه را محکم می کند. 11) بوسیله دهان قرآن خوانده می شود و با مسواک راه قرآن پاکیزه می شود. 12) دو رکعت نماز با مسواک پیش خداوند محبوب تر است از 70 رکعت بدون مسواک.
8 - قال الصادق (علیه السلام) فی السواک اثتنا عشره خصله هو من السنه و مطهره للفم و مجلاه للبصره(306)... عین حدیثی است که از پیامبر در حدیث شماره (7) نقل شد منتهی در ای جا جلا و روشنائی چشم و تقویت قوه حافظه زیاد شده است.
9 - فی الکافی، مسندا عن اسحاق بن عمار عن ابی عبدالله علی السلام قال: السواک سنن المرسلین(307).
مرحوم کلینی در کافی با ذکر سند از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده که فرمود: مسواک نمودن از سنتهای پیامبران علیهم السلام است.
10 - و فی الکافی: مسند عن ابن ابی عمیر عن عماد عن الحلبی عن ابی عبدالله (علیه السلام) قال: ان رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)، کان اذا صلی العشاء الامر بوضوئه و سواکه اربع رکعات ثم یرقد ثم یقوم فیستاک و یتوضا و یصلی اربع رکعات ثم یرقد حتی اذا کان فی و جه الصبح قام فاوتر ثم صلی الرکعتین ثم قال لقد کان لکم فی رسول الله اسواه حسنه(308) و قال فی آخرت انه کان یستا فی کل مره قام من نومه(309).
مرحوم کلینی قدس سره در کتاب ارزشمند کافی از ابن ابی عمیر از حماد از حلبی از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) چون نماز عشاء را می خواند دستور می داد، تا آب وضو و مسواک آن حضرت را بیاورند، سپس روی آن را می پوشانید و کنار سر خود می نهاد و می خوابید آن قدر که خدا بخواهد، چون از خواب بلند می شد مسواک می کرد و وضو می گرفت و چهار رکعت نماز می خواند دوباره بخواب می رفت، بار دوم که از خواب بیدار می شد، باز مسواک می کرد و وضو می گرفت و نماز می خواندم بعد از امام صادق (علیه السلام) فرمود: لقد کان لکم فی رسول الله اسوه حسنه شما هم به رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) اقتدا کنید و در آخرت حدیث فرمود: خلاصه آنکه پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) هر بار که از خواب بیدار می شد مسواک می کرد.
12 - محمد بن یعقوب کلینی قدی سره از عده ای از اصحاب حدیث از احمد بن محمد عن ابن محبوب از علاء از محمد بن مسلم از ابی جعفر امام باقر (علیه السلام) نقل می کند که از پیامبر نقل می کرد که فرمود: ما زال جبرئیل یوصینی بالسواک حتی خفت أن أحفی(310) أو أدرد(311)(312).
جبرئیل (علیه السلام) پیوسته مرا به مسواک کردن توصیه می نمود تا آنکه ترسیدم (به جهت مسواک کردن بسیار) دندانهایم بیفتد.
13 - مرحوم عاملی قدس سره در وسائل یک باب با ذکر هفت حدیث درباره استحباب مسواک با هر وضو دارد، و یک باب با ذکر هشت حدیث در ذکر استحباب آن قبل از هر نماز دارد و سه حدیث در موقع قرائت قرآن.
در حدیث سوم از علی (علیه السلام) نقل می کند: می گوید: ان افواهکم طرق القرآن فطهروها بالسواک(313).
یعنی بدرستی که دهانهای شما راههای قرآن است پس آنها را با مسواک پاکیزه نگه دارید.

سیره بهداشتی رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)

1) برای رعایت بهداشت چشم را سرمه می کشید، نماز ظهر را در وقت گرما عقب می نداخت تا هوا ملامیتر شود(314).
2) می فرمود: شستن کامل نشیمنگاه مانع ابتلاء به بواسیر است(315).
3) از بوی عرق نهی می کرد، می فرمود: بشوئید، روغن مالی کنید (تدهین) شانه بزنید، به نظافت لباس، استعمال عطر، نخوردن غذایی بد بو و شستشو بعد از غذا سفارش می فرمود(316).
4) می فرمود: در ظرف آب را بپوشانید، ظرف شیری را آوردند، فرمود: چرا سر آنرا نپوشانیده اید(317).

5) از انبوهی موی پشت سر بدش می آمد(318).
6) در فتح خبیر از او پرسیدند: در ظروف یهودیان غذا بخوریم یا طبخ کنیم؟ فرمود: اول آبرا در آنها بجوشانید، در آنها طبخ کنید (در آن زمان شاید این کار بهترین وسیله برای ضد عفونی کردن بوده است.)
7) می فرمود: تب از آتش است، آن را با آب خاموش کنید(319).
8) درباره سیاه دانه (شونیز) می فرمود: درمان هر دردی است جز مرگ(320).
9- امیرالمومنان (علیه السلام) فرمود: پیغمبر ما را به خوردن سیر فرمان داد فرمود: اگر نه آن بود که فرشته بر من نازل می شد هر آینه از آن می خوردم(321).
10) قرحه ای در پا داشت، با مالش دادن خرفه آن را درمان کرد و خوب شد، فرمود: خداوند تو را مبارک کند، هر جا بخواهی بروی. تو درمان هفتاد دردی که کمترین آنها درد سر است(322).
11) فرمود: آشغال را در حجره خود باقی نگذارید که آن نشیمنگاه شیطان است، سفره غذا را در خانه هایتان نگذارید که جایگاه او است... در خانه ای که در آن بسته نیست شب نخوابید، بر بامهائی که دیوار ندارد نخوابید(323)...
12) اگر سرایشان درد می گرفت با روغن کنجد می مالید و مداوا می کرد(324)
13) از بول کردن در آب جاری نهی می فرمود(325).
14) هرگز در حال جناب غذا نخورد(326).

تشویق به ورزش

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) شبی وارد منزل دخترش فاطمه سلام علیها شد و به امام حسن و امام حسین علیها السلام که در آن موقع کودک بودند فمود که با هم کشتی بگیرند و خود نیز ایشان را با شور و شوق تشویق می کرد(327).
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) یک مسابقه اسب دوانی را ترتیب دادند که مقصد و پایان مسافت را یکی از مساجد مدینه، قرار داده، به نفرات اول تا سوم درخت خرما جایزه دادند.(328)
نویسنده ای(329) بعد از ذکر این دو حدیث می گوید: باید توجه نمود که حضرت سه اصل را در این مسابقه پیاده کرده است که امروز در مسابقات ورزشی از آن غفلت می شود:
1) نوع مسابقه: حضرت اسب سواری را انتخاب کردند که هم ورزش است و هم می تواند با توجه به موقعیت آن زمان در روز جنگ و نبرد بکار آید اما ورزشهای وارداتی امروز گرچه سرگرمی و تفریح است ولی هرگز در آینده برای فرد یا کشور عامل نجات و تقویت بنیه رزمی نخواهد بود.
2) مقصد و پایان مسابقه را مسجد قرار دادند که شاید این نشانه و رمزی باشد از اینکه همه حرکتها باید جهت الهی داشته باشد و به آن سوختم شود.
3) در دنیای امروز، اشیاء مصرفی و تزئینی را به عنوان جایزه قرار می دهند ولی پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) چیزی را به عنوان جایزه انتخاب نمودند (درخت خرما) که میوه آن ماده غذایی مقوی و نیرو بخشش است و داشتن آن درخت انسان را غیر مستقیم به کشاورزی و تولید ترغیب می کند.
دفتر هشتم