فهرست کتاب


مروارید آفرینش

حجه السلام و المسلمین دکتر سید مجتبی برهانی‏

در رعایت مسائل بهداشتی و درمانی

پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) به رعایت بهداشت سخت علاقمند بود و پیروان خود را به اصول آن گاه می ساخت جمله زیبای او را در بالا مشاهده فرمودید که فرمود: معده خانه همه دردهاست و پرهیز کردن در رأس همه داروهاست و همین طور که بیماری از قضائی تکوینی را جانب خداوند می دانست، درمان را هم از مشیت الهی می دانست و به مراجعه به پزشک و درمان توصیه می فرمود، اما خاطر نشان می ساخت که با بروز اندک کسالتی نباید برای درمان شتاب کرد و می فرمود: تا درد تو با تو راه می رود با او راه برو یعنی اندکی به انتظار تلاش طبیعت بنشین و برای جیرانی که خودش به طور خودکار انجام می دهد درنگ کن، اگر آن بیماری در دو سه روز اول رو به بهبودی نرفت برای درمان اقدام کند و البته این در مواردی است که بیماریهای سخت و قاطع بروز نکند که در آنجا باید در مراجعه به پزشک شتاب کرد. اینک به بیان نمونه هایی می پردازیم.

کودتاه کردن شارب

1- فی الکافی: مسندا عن السکونی، عن ابی عبدالله قال: قال رسول الله السنه ان تأخذ الشارب حتی یبلغ الاطار(284).
در کافی از امام صادق (علیه السلام) روایت شده که فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: گرفتن از موی شارب (سبیل) به طوری که لب آشکار شود از سنت است.
2- و فی المکارم: قال صلی الله علیه و آله و سلم: من لم یأخذ شاربه فلیس منا(285)
کسیکه شاربش را نگیرد و کوتاه نکند از ما نیست.
اهمیت این مسئله بر اساس بعد بهداشتی آن است که در حدیث بعدی به آن اشاره می شود.
3- و فیه ایضاء: قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم لا یطولن احدکم شاربه فان الشیطان نتخذه مخبئا یستتر به.
باز در کتاب مکارم الاخلاق از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل شده که فرمود: کسی از شماها شاربش را بلند نگذارد که شیطان برای خود در آنجا مخفیگاه درست می کند و در آنجا مخفی می شود.
توضیح اینکه: شیطان مظهر پلیدی و پلشتی است و مراد از شیطان در اینجا همان اصطلاح (میکرب) است که امروز به کار می رود و آن روز مردم با این معنی آشنا نبودند.
4- و فی الفقیه قال رسول الله صلی الله علیه و آله ان المجوس جزوا لحاهم و و فرواشواریهم و انا نحن نجز الشوارب و نعفی اللحی(286).
شیخ صدوق در من لایحضر الفقیه گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: مجوس ریش خود را تراشیده و سبیل را رها می کند و ما سبیل خود را می زنیم و محاسن خویش را وا می گذاریم.

کشیدن نوره(287)

1- و فی المکارم: و کان رسول الله صلی الله علیه و آله یطلی، فیطلیه من یطلیه حتی اذا بلغ ما تحت الازار توالاه بنفشه(288) طبرسی در مکارم الاخلاق گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله نوره می کشید و تا حدود ازار (لنگ) و شخصی دیگری بدن آن حضرت را نوره می مالید و مقداری از بدن شریف را که پوشیده با لنگ بود، خود آن حضرت را به آن نوره می کشید.
2- و فی لکافی: عن حذیفه بن منصور قال سمعت قال سمعمت ابا عبدالله علیه السلام: کان رسول الله صلی الله علیه و آله یطلی العانه و ما تحت الالیین فی کل جمعه(289)
کلینی قدس سره و الشریف در کافی از حذیفه روایت کرده که گفت: شنیدم امام صادق (علیه السلام) می فرمود: رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) موهای زهار و موهای زیر الیه را در هر جمعه نوره می کشید.
توضیح اینکه: در بعضی از روایات آمده است که نور کشیدن در روز جمعه کراهت دارد، همین سئوال از امام صادق (علیه السلام) می شود و حضرت کراهت آن را رد می کند و می فرماید:
ای طهور اطهر من النوره یوم الجمعه(290)
3- محمدبن فتال نیشابوری (شهید در سال 508 هجری قمری) در کتاب روضه الواعظین می گوید: قال ابو عبدالله (علیه السلام) السنه فی کل خمسه عشر یوما و من أتت علیه عشرون یوما فلیستدن علی الله عزوجل و لیتنورو من أتی علیه اربعون یوما و لم یتنور فلیس بمومن و لا کافر و لا کرامه(291)
امام صادق (علیه السلام) فرمود: نوره کشیدن در هر پانزده یک با سنت سات و اگر کسی بیست روز بگذرد و پولی نداشته باشد قرض کند و بر خداست که آن دین را ادا نماید و اگر چهل روز بگذرد و نوره نکشد نه مومن است و نه کافر و کرامت و میمنتی برایش نیست.
و فی الفقیه: قال علی (علیه السلام):نتف الابط ینفی الرائجه المکروهه و هو طهور و سنته، مما أمر به الطبیب صلی الله علیه و آله(292).
مرحوم صدوق علیه الرحمه در کتاب من لا یحضره الفقیه از علی (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: ازاله موی زیر بغل، بوی ناخوش آیند را از انسان زایل می سازد و آن نظافت و سنتی است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به آن فرمان داده است.