فهرست کتاب


مروارید آفرینش

حجه السلام و المسلمین دکتر سید مجتبی برهانی‏

انواع سنت: سنت به اعتبار کیفیت دسترسی به آن و شیوه رسیدنش به ما، دو نوع است یکی سنت متواتر و دیگر

حدیث آحاد.

سنت متواتر: تواتر در لغت یعنی، پی در پی آمدن چیز یا چیزهائی با وجود فاصله بین آنها است، و از وتر به

معنای طاق گرفته شده است، و در اصطلاح علم حدیث به احادیثی اطلاق می گردد که گروهی آنرا روایت کرده باشند و عقلا و عرفا احتمال تبانی و توافق بر دروغ رد آن نباشد، به سبب کثرت افراد مورد اطمینان بودن آنها. و بعارت دیگر؛ جماعتی که سازش آنها با یکدیگر عادتا غیر ممکن است، اگر وقوع واقعه ای را حکایت کنند و خبر آنان در شنونده ایجاد یقین کند آن خبر را اصطلاحا خبر متواتر گویند. پس خبر متواتر آن خبری است که بنفسه مفید قطع باشد. و کارشناسان این فن برای حدیث متواتر احراز شرائط زیر را ضروری می دانند:
الف: روایت کنندگان آن حدیث بسیار باشند.
ب: توافق و هماهنگی آنها بر دروغ، به سبب احراز شرائطی غیر ممکن باشد.
ج: هر دو شرط پیش گفته در همه سلسله راویان از آغاز تا انتها فراهم باشد.
د: سلسله راویان در نهایت از امری محسوس خبر دهند (همچون دیدیم یا شنیدیم) نه از صفات درونی و حالات روانی.
ه: روایانش نسبت به آنچه از آن خبر می دهد، عالم بوده و قاطعانه خبر دهند نه از روی حدس و گمان و امثال آن.
اما برای مستمعین هم شرایطی گفته اند از جمله:
1- مستمع قبلا علم به مفاد آن خبر نباشد، زیرا اگر قبلا عالم باشد دیگر حصول علم به خبر مزبور غیر معقول بوده و مستلزم تحصیل حاصل خواهد شد.
2- مستمع عاری از تعصب و عقیده ای بر خلاف مدلول آن خبر داشته باشد در این صورت خبر مذبور در وی ایجاد قطع و یقین نخواهند کرد.
اقسام سنت متواتر
سنت متواتر بر دو قسم است:

1- متواتر لفظی: هرگاه تواتر در لفظ حدیث باشد، یعنی حدیث مزبور بوسیله کلیه راویان با یک لفظ و یک

عبارت نقل باشد، در این صورت آنرا متواتر باللفظ گویند مانند حدیث معروف (الاعمال بالنیات) که همه روایان آنرا به لفظ واحد و عبارت یکسان روایت کرده اند.