فهرست کتاب


تذکره الأحباب

ملا احمد نراقی‏

شرط دویم: عاقل بودن

پس واجب نیست در مال دیوانه زکات فطره، مگر هرگاه عیال دیگری باشد، که در این صورت آن شخص باید از مال خود فطره او را بدهد.

شرط سیم: آزاد بودن

پس واجب نیست بر بنده که زکات فطره خود را بدهد، بلکه بر آقای او واجب است که فطره او را بدهد، هرگاه داخل عیال او باشد.

شرط چهارم: غنی بودن

پس واجب نیست زکات فطره بر فقیر؛ یعنی کسی که مالک قوت سالیانه خود نباشد، به تفصیلی که سابقاً مذکور شد(402).
و هرگاه فقیر عیال شخصی دیگر باشد، بر آن شخص واجب است که زکات فطره او را بدهد. بلی، مستحب است از برای فقیر که هرگاه (می) تواند، زکات فطره خود(403) را بدهد و اگر یکسره فطره را با عیال خود دست به دست بگردانند و بعد از آن به فقیری دیگر بدهند، همه ثواب فطره را در می یابند. و در این صورت هرگاه بعضی از عیال صغیر باشند، ولی او از جانب او دست گردان می کند.
و ظاهر آن است که هرگاه به فقیری دیگر هم ندهند، بلکه آن شخص آخر به یکی از اینها که اول داده اند باز بدهد، به عمل آمده باشد. و بهتر آن است که در این صورت که از میان خود بیرون نکند دست گردان شود که شخص آخر به واجب النفقه خود ندهد، مثل اینکه برادر به برادر دهد یا به خواهر دهد و امثال اینها.
بلی، هرگاه فقیر پیش از غروب آفتاب روز آخر رمضان توانگر شود، واجب است بر او که فطره بدهد. و همچنین هرگاه طفل پیش از غروب بالغ شود، یا دیوانه عاقل شود، یا بنده آزاد شود. و هرگاه بعد از غروب و پیش از ظهر روز عید، فقیر توانگر شود، یا طفل بالغ شود، یا دیوانه عاقل شود، یا بنده آزاد شود، فطره بر آنها واجب نیست، بلکه سنت است. و هرگاه بعد از ظهر روز عید باشد، سنت هم نیست.