فهرست کتاب


تذکره الأحباب

ملا احمد نراقی‏

اول:روزه سه روز از هر ماهی؛

پنجشنبه اول و پنجشنبه آخر و چهارشنبه اول دهه دویم.
و همچنان که بعضی از اصحاب تصریح به آن کرده اند، ظاهر این است که این روزه افضل جمیع روزه های سنت است و احادیث و اخباری که در ترغیب به این رسیده است، بسیار است و به حد استفاصه رسیده است(141).
و در حدیث بسیار معتبر وارد است که: حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله از دنیا رحلت فرمودند، در حالتی که این روزه را می گرفتند(142).
و در حدیث صحیح وارد شده است که حضرت صادق علیه السلام فرمودند که: پیامبر صلی الله علیه و آله از دنیا رحلت فرمودند بر این روزه. و فرمود که: روزه این سه روز، مقابل آن است که همیشه را روزه بگیرد و وسوسه را رفع می کند. و بعد از آن فرمودند که: امت هایی که پیش از این بودند، هرگاه عذاب نازل می شد بر ایشان، در این روزها نازل می شد، پس پیغمبر صلی الله علیه و آله این روزهای ترسناک را روزه گرفت(143).
و در حدیث دیگر وارد است که: حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله این روزها را روزه می گرفت و می فرمود که این روزه مقابل آن است که کسی همیشه روزه بگیرد(144).
و احادیث در خصوص اینکه روزه این سه روزه مقابل روزه تمام عمر است، بسیار است(145).
و در حدیث بسیار معتبر وارد است که حضرت صادق علیه السلام فرمودند که: در وصیت حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله از برای حضرت امیرالمومنین بود که فرمودند که یا علی! وصیت می کنم تو را در نفس تو به چند خصلت - تا بعد از شمردن آنها فرمود که ششم از آن خصلت ها اخذ کردن نسبت من است در نماز من و روزه من و تصدق من. اما نماز، پس پنجاه رکعت و اما روزه، پس سه روز در هر ماهی، پنجشنبه در اول و چهارشنبه در وسط و پنجشنبه در آخر(146).
و بدان که هرگاه کسی روزه این سه روز را ترک کند، سنت است که قضا کند، مگر هرگاه به جهت سفر کردن ترک کرده باشد، که در این صورت قضای آن سنت نیست. و بعضی گفته اند که هرگاه به جهت مرض هم ترک کرده باشد، قضای آن سنت نیست(147) و حق آن است که در این صورت باز سنت است.
و جایز است که این روزه را در تابستان تأخیر بیندازد و عوض آن را در زمستان بگیرد.
و اگر کسی عاجز باشد از گرفتن آن، سنت است که به عوض هر روزی یک درهم نقره یا یک مد از طعام تصدق کند. و بیان درهم و مد در کتاب زکات مذکور خواهد شد(148).

دویم: روزه ایام البیض هر ماهی.

و آن روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم است، بنا بر اقوی.
و سید ابن طاووس روایت کرده است از حضرت امیر علیه السلام که فرمود که: فرمود رسول الله صلی الله علیه و آله که جبرئیل آمد و گفت که: بگو به علی که روزه بگیر از هر ماهی سه روز را که نوشته شود به جهت روز اول که روزه می گیرد، ثواب روزه ده هزار سال و به روز دویم، سی هزار سال و به روز سیم، صد هزار سال. پس حضرت گفت که گفتم: یا رسول الله، این خطاب به سوی من است به تنهایی یا همه مردم؟ پس پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود که: خدا این ثواب را به تو می دهد و به هر که مثل این را بجا آورد. پس گفتم: این سه روز چه روزی هستند؟ فرمود: ایام البیض از هر ماهی، سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم(149).
و بدان که بعضی از علماء گفته اند که استحباب روزه این سه روز منسوخ شد به روزه سه روزی که اول مذکور شد(150). و اقوی آن است که منسوخ نشده است، اما آن سه روزه اول افضل است و تأکید در آن بیشتر است.

سیم: روزه روز عید بزرگ است، یعنی عید غدیر خم.

و آن هجدهم ماه ذی الحجه است.
و در فضیلت روزه این روز احادیث بسیار وارد شده است.
روایت کرده است حسن بن رشدی از حضرت صادق علیه السلام که گفت که: عرض کردم به آن حضرت که فدای تو شوم، که از برای مسلمان عیدی غیر از عید فطر و عید اضحی هست؟ فرمود: بلی ای حسن! عیدی هست بزرگتر و شریفتر از آن دو. گفتم: چه روزی هست؟ یعنی از روزهای هفته. فرمود که: ایام می گردد و آن روز هیجدهم ذی الحجه است. گفتم: چه سزاوار است که در آن روز بکنم؟ فرمود که: روزه بگیر آن را ای حسن!. و بعضی چیزهای دیگر فرمود. عرض کردم که چه ثواب است از برای کسی که آن روز را روزه بگیرد؟ فرمود: روزه شش ماه(151).
و در حدیث دیگر وارد شده است که: روزه روز عید غدیر معادل روزه عمر دنیاست. هر کسی به آنقدر زنده باشد و روزه بگیرد، خواهد بود از برای او بعینه همین ثواب. و روزه این روز مقابل است در نزد خدا و در هر سالی، صد حج و صد عمره مبروره مقبوله(152).