فهرست کتاب


جلوه های عاشورا

بخش فرهنگی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی مدظله العالی‏

عبرت ها و آموزه های عاشورا

عاشورا درس عبرتی است برای کسانی است که می خواهند آموزه های الهی و سنت نبوی (صلی الله علیه و آله و سلم) ماندگار بماند و دستخوش تحریف و آمال زورمندان نگردد. عاشورا به ما درس می دهد که:
1. فداکاری در راه دین: برای حفظ دین باید فداکاری کرد، چرا که سالار شهیدان (علیه السلام) فرمود:
ان کان دین محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) لم یستقم الآ بقتلی فیا سیوف خذینی؛
اگر دین جدم رسول خدا جز با شهادت من پایدار نخواهد ماند، پس ای شمشیرها! مرا در یابید.
گفتنی است برای دفاع از آموزه های دینی بصیرت لازم است؛ زیرا کسانی که بصیرت ندارند فریب خور ده و ممکن است در مسیر باطل قرار گیرند. در عاشورا نیز برخی از کسانی که در جبهه ابن زیاد قرار داشتند، فاسق نبودند، اما چشم بصیرت آنان نابینا و سره را از ناسره تشخیص نمی دادند. بنابراین نخستین گام در راه پایداری دین الهی، داشتن بصیرت است که از مدرسه عاشورا می توان فرا گرفت.
2. نهراسیدن از نیروی دشمن: از مدرسه حسینی می توان فرا گرفت که از نیروی دشمن هر چند که شمار آنان فراوان باشد، نباید هراسی به دل راه داد، چرا که خداوند متعال در قرآن وعده داده است
کم من فئه قلیله غلبت فئه کثیره باذن الله ان الله مع الصابرین(89)؛
چه بسیار گروه های کوچکی که به اذن پروردگار بر گروه های بزرگی پیروز گشتند و خداوند با شکیبایان است. امام حسین (علیه السلام) به همه آزادگان آموخت که می توان تنها جنگید، همچنان که پدر بزرگوارش امیرمؤمنان (علیه السلام) فرمود:
والله لو تظاهرت العرب علی قتالی لما ولیت عنها(90)؛
به خدا سوگند اگر تمامی عرب پشت به پشت هم دهند تا به جنگ من آیند، از آنها روی بر نمی تابم. آری امام حسین نیز که پرورده دامان علی (علیه السلام) است در برابر دشمن ایستاد و با همان گروه اندک، عقب نشینی را بر خویش روا ندانست؛ زیرا بر این باور بود که شهادتش برای دین الهی است. بنابراین در روز عاشورا فرمود: آگاه باشید که من با همین گروه اندکی که به من پیوسته اند و با این که یاران به من پشت کرده اند، آماده جهاد هستم.(91)
3. زنده نمودن ارزش های دینی: ارزش های دینی با در آمیختن ارزش های جاهلی که معاویه و خاندان اموی سر دمدار آن بودند کمرنگ شده بود. فرزند رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) از آغاز نهضت هر گامی که بر می داشت، ارزشی را بنیان می نهاد لذا از همان آغاز حکومت واپس گرای یزید را ضد ارزش قلمداد و فرمود: اگر همانند یزید زمامداری مسلمین را به دست گیرد! باید فاتحه اسلام را خواند.
4. اهمیت به نماز: نماز که در متون دینی ستون دین نامیده شده بود قداست خویش را از دست داده و با بی بند و باری های امویان همراه بود، به گونه ای که ولید شراب می خورد و در محراب نماز قی می کرد!این نماز نمی تواند از فحشا پیش گیری نماید. ترویج نماز در میدان رزم و به جای آوردن نماز عشق در ظهر عاشورا با شعار انی أحب الصلاه بدون توجه به حملات خونین دشمن و فدا شدن شماری از یاران امام (علیه السلام) به پیشاپیش نماز فرزند پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) بیانگر اهمیت فراوان این نغمه الهی است.آری نماز است که در اندیشه انسان آثار مثبت و عمیقی به جای می گذارد و فطرت پاک او را از پلیدی ها پاک می سازد.
5. مبارزه با کجروی ها: پنجمین درسی که از قیام امام حسین (علیه السلام) آموخته می شود مبارزه باکجروی هاست. همه مکتب ها - الهی - ممکن است توسط عده ای دستخوش تحریف شود و تحریف نیز بدترین آفتی است که همه مکتب آن چه مطابق سلیقه خویش رفتار می نمایند. همانند این تحریف ها پس از گذشت چندین سال از وفات رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) سنت ماندگار نبوی را تهدید می نمود؛ این جاست که فرزند پیامبر فریاد می زند:
انا لله و اناالیه راجعون و علی الاسلام اذ قد بلیت الاسلام براع مثل یزید(92)
در این صورت باید برای همیشه از اسلام چشم پوشید؛ زیرا امت به زمامداری همانند یزید گرفتار آمده است. ولا یتعهدی یزید که با نیرنگ های معاویه بر مردم تحمیل شد و حکومت را در خاندان اموی موروثی می نمود مورد تأیید امام حسین (علیه السلام) قرار نگرفت؛ زیرا امام بر این باور بود که حلال الهی حرام و حرام او حلال شمرده شده است و آداب و سنت های جاهلی در حال شمرده شده است و آداب و سنت های جاهلی در حال زنده شدن می باشد و کسی که با این سنت ها به مبارزه بر خیزد نیز به سرنوشت مرگ دچار خواهد شد، که شماری از یاران پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و امیرمؤمنان (علیه السلام) در این راه به شهادت رسیدند، اما دستگاه تبلغاتی امویان خون آنان را پایمال نمود، ولی آیا می توانست خون فرزند علی را پایمال کند؟ کسی که همانند زینب (علیه السلام) زین العابدین (علیه السلام) و حدود 18 نفر از خاندان اهل بیت (علیه السلام) ایشان را همراهی می کردند. بنابراین سالار شهیدان یکی از اهداف قیام را مبارزه با انحرافات دستگاه حکومت بیان و در پاسخ فرماندار مدینه - ولید بن عقبه - که برای گرفتن بیعت برای یزید به حضور ایشان رسید، فرمود: همانا ما خاندان نبوت و معدن رسالتیم، در خاندان ما فرشتگان رفت و آمد می کنند و محل نزول رحمت الهی است، خداوند اسلام را از ما آغاز کرد و تا آخر در خاندان ما به پایان خواهد برد، در حالی که یزید شرابخوار است، قاتل انسان های بی گناه و انجام دهنده فسق و فساد آشکار است و همانند یزید بیعت نخواهم کرد.(93)

احکام و استفتاآت

مطابق فتوای مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی دام ظله العالی

خداوند متعال از دانش بی انتهای خویش بهره اندکی نصیب انسان ساخت، اما از آن جا که هدفی والا از آفرینش او داشت، بای راهنمایی و رسیدن به کامیابی و بهروزی دنیوی و اخروی انسان، کسانی را برگزید واز دریای بی پایان دانش خویش به آنان عطا فرمود. آنان پیامبران و امامان معصومی هستند که در همه مسایل زندگی انسان راهبر و روشنگر راه بوده اند پس از آنان - در زمان غیبت - مجتهدان جامع شرایط - نایبان عام امام معصوم - وظیفه سنگین ارشاد مردم را عهده دار و نگاهبان کیان و بنیان دین گردیدند
از آن جا که بخش عمده ای از زندگی انسان متشرع، احکامی است که می بایست بر مدار شرع و حکم الهی انجام شود، مجتهد جامع شرایط با تفحص عمیق در فرمایشات پیشوایان معصوم به حکم موضوعات دست یافته و راه رسیدن به حکم شرعی و الهی را هموار می سازد.
در این بخش گلچین استفتاآت از محضر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی - مد ظله العالی - برگرفته از کتاب جامع المسایل - استفتاآت - ج 1 و 2 ارایه می گردد.