فهرست کتاب


جلوه های عاشورا

بخش فرهنگی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی مدظله العالی‏

حبیب بن مظاهر صحابی رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)

حبیب بن مظاهر نیز یکی از شهدای والامقام کربلا بود. وی از طایفه بنی اسد و از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بود. ایشان در هر سه جنگ صفین، نهروان و جمل در رکاب امیرالمؤمنین (علیه السلام) شرکت کرد. او از اصحاب خاص امام علی (علیه السلام) و حاملان علم آن حضرت و در علوم قرآنی شاگرد خاص ایشان بود. حضرت او را که از حاملان علوم اهل بیت (علیه السلام) بود به علم منایا و بلایا؛ (آن چه بعدها اتفاق خواهد افتاد) آگاه ساخته بود.(64) در این راستا می توان به گفتگوی او با میثم تمار که سال ها پیش از عاشورا، که هر یک نحوه شهادت دیگری را پیش گویی کرد و مایه شگفتی حاضران بودند، اشاره کرد. وی از نخستین کسانی بود در راه بیعت گرفتن برای مسلم تلاش می کرد. وی همچنین از سران کوفه به شمار می آمد که برای امام حسین (علیه السلام) دعوت نامه نوشت و کوشش زیادی کرد تا از قبیله خویش برای یاری فرزند پیامبر افرادی را بیاورد، ولی سپاه اموی مانع پیوستن آنان به یاران سیدالشهدا (علیه السلام) شدند. او با این که حدود 75 سال سن داشت، اما از این که با شهادتش به بهشت خواهند رفت، خرسند بود. وی به هنگام ظهر عاشورا که امام برای خواندن نماز ظهر آماده می شدند، در پاسخ به سخنان حصین بن تمیم که فریاد زد: نماز شما مقبول درگاه خدا نیست! گفت: ای حمار غدار! نماز پسر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) پذیرفته نمی شود، اما نماز تو پذیرفته خواهد شد؟ حصین بر حبیب حمله کرد، وی نیز مانند شیر بر تاخت و شمشیری بر او نواخت و از اسب به زمین انداخت، در این هنگام درگیری سختی پدید آمد و به روایتی شصت و دو نفر را به هلاکت رساند، سپس مردی از نبی تمیم که به او بدیل بن صریم می گفتند بر حبیب حمله ور شد و شمشیر بر سرش فرود آورد و شخص دیگری از بنی تمیم نیزه ای بر او زد که او را بر زمین افکند، حبیب خواست برخیزد که حصین بن تمیم نیزه ای بر او زد که او را بر زمین افکند، حبیب خواست برخیزد که حصین بن تمیم شمشیر بر سر او زد که او را از کار انداخت و سر انجام آن مرد تمیمی آمد و سر مبارکش را از تن جدا نمود. هنگامی که حبیب به شهادت رسید، امام حسین در هم شکسته شد و فرمود:
أحتسب نفسی و حماه اصحابی
یا این که فرمود:
لله درک یا حبیب؛
همانان تو مردی صاحب فضل بودی.(65) گفتنی است سر او نیز همراه سرهای شهدا در کوفه گردانده شد.

حدیث زندگی

1 - امام صادق (علیه السلام):
موضع قبر الحسین (علیه السلام) ترعه من ترع الجنه.
جایگاه قبر امام حسین (علیه السلام) دری از درهای بهشت است(66)
2 - امام حسین (علیه السلام):
من دمعت عیناه فینا قطره بوأه الله عزوجل الجنه.
چشمان هر کس که در مصیبت های ما قطره ای اشک بریزد، خداوند او را در بهشت جای می دهد.(67)
3 - امام سجاد (علیه السلام):
انی لم اذکر مصرع بنی فاطمه الا خنقتنی لذلک عبره.
من هرگز شهادت فرزندان فاطمه (س) را یاد نیاوردم، مگر آنکه بخاطر آن، چشمانم اشکبار گشت.(68)
4 - امام رضا (علیه السلام):
یا دعبل! ارث الحسین (علیه السلام) فانت ناصرنا و مادحنا مادمت حیا فلا تقصره عن نصر نا ما استطعت.
ای دعبل ! برای حسین بن علی (علیه السلام) مرثیه بگو، تو تا زنده ای، یاور و ستایشگر مایی، پس تا می توانی، از یاری ها کوتاهی مکن.(69)
5 - امام صادق (علیه السلام):
لکل شی ثواب الا الدمعه فینا.
هر چیزی پاداش و مزدی دارد، مگر اشکی که برای ما ریخته شود (که چیزی با آن برابری نمی کند و مزد بی اندازه دارد.(70)
6 - امام باقر (علیه السلام):
لو یعلم الناس ما فی زیاره قبر الحسین (علیه السلام) من الفضل، لما توا شوقا.
اگر مردم می دانستند که چه فضیلتی در زیارت مرقد امام حسین (علیه السلام) است از شوق زیارت می مردند.(71)
7 - امام علی (علیه السلام):
واها لک أیتها التربه لیحشرن منک قوم یدخلون الجنه بغیر حساب.
چه خوشبویی ای خاک! در روز قیامت قومی از توبه پاخیزند که بدون حساب و بی درنگ به بهشت روند.(72)
8 - امام علی (علیه السلام):
هذا...مصارع عشاق شهداء لا یسبقهم من کان قبلهم ولا یلحقهم من کان بعدهم.
اینجا قربانگاه عاشقان و مشهد شهیدان است شهیدانی که نه شهدانی که نه شهدای گذشته و نه شهدای آینده به پای آنها نمی رسند.(73)
9 - رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم):
ان الله یحب الشباب الذی یفنی شبابه فی طاعه الله.
خداوند جوانی را که عمر خود را در عبارت خدا صرف می کند دوست می دارد.(74)
10 - رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم):
الا و ان الا جا به تحت قبته، و الشفاء فی تربته، و الائمه من ولده.
بدانید که اجابت دعا، زیر گنبد حرم او و شفاء در تربت او، و امامان (علیه السلام) از فرزندان اوست.(75)
11 - امام علی (علیه السلام):
منهومان لا یشعبان: طالب علم و طالب دنیا.
دو کس هرگز سیر نشوند: آنکه در پی علم است و آنکه مال اندوز است.(76)
12 - امام جواد (علیه السلام):
من اطاع هواه اعطی عدوه مناه.
((کسی که از هوای نفس خود پیروی نماید، آرزوهای دشمنش را بر آورده است.(77)
13 - امام مهدی (علیه السلام):
الناس فی الدنیا بالأموال و فی الآخره بالاعمال.
مردم در دنیا با اموال خویش و در آخرت با اعمال خویش، هم نشین خواهند بود.(78)
14 - امام حسن عسگری (علیه السلام):
قلب الأحمق فی فهه و فم الحکیم فی قلبه.
دل نابخرد در دهان اوست و دهان انسان فرزانه در دل اوست.(79)
15 - امام زمان (علیه السلام):
طلب المعارف من غیر طریقتنا أهل البیت مساوق للانکار.
به دست آوردن معارف، جز از طریق ما خاندان پیامبر، مساوی با انکار ماست.(80)
16 - امام علی (علیه السلام):
طوبی لمن ذکر المعاد، فاستکثر من الزاد.
خوشا با حال کسی که معاد را یاد کرئه و توشه راه را زیاد کند.(81)
17 - امام باقر (علیه السلام):
ایاک و الغفله ففیها تکون قساوه القلب.
از غفلت بپرهیز، زیرا در آن قساوت قلب است.(82)
18 - امام علی (علیه السلام):
الصبر احسن حلل الایمان و اشرف خلائق الانسان.
صبر بهترین زینت ایمان و شریفترین خوی انسان است(83).
19 - امام علی (علیه السلام):
اذکروا انقطاع اللذات و بقاء التبغات.
به یاد آرید که لذت ها زودگذر است، ولی یامدهای ناگوارش بر جای خواهد ماند.(84)
20 - پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم):
یا علی آفه الحدیث الکذب، و آفه العلم النسیان، و آفه العباده الفتره و آفه الجهال الخیلاء و آفه العمل الحسد.
یا علی دروغ خبر را از بین می برد، و فراموشی دانش را نابود می کند، و سستی عبادت را، تکبر زیبایی را و حسادت (ثواب) عمل را نابود می کند.

دستاوردهای قیام امام حسین (علیه السلام)

هر نهضت و قیامی که در تاریخ پدید آمده است در پهنه اجتماع با واکنش ها
گاه مثبت و گاه منفی می باشند. قیام سالار شهیدان نیز از این واکنش ها مستثنا نیست، اما آن چه در واکنش های اجتماعی قیام امام حسین (علیه السلام) به چشم می خورد، حکایت از عمق تأثیر گذاری آن بر حرکت های فردی و اجتماعی قیام امام حسین (علیه السلام) به چشم می خورد، حکایت از عمق تأثیر گذاری آن بر حرکت های فردی و اجتماعی جامعه آن روز و همچنین بسیاری از جوامع کنونی دارد. انقراض امویان و به دست گیری حکومت توسط عباسیان از نخستین واکنش هایی بود که جامعه آن روز از خود نشان داد.
شایسته است به برخی از نتایج این قیام الهی اشاره گردد.