پیامبر اعظم در نهج البلاغه

نویسنده : قادر فاضلی

5. وداع مخصوص

زندگی علی علیه السلام با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم زندگی مخصوص و منحصر به فرد بود که هیچکس جز به او چنین مقامی نایل نگشت.
وداع زندگی رسول خدا که وداع با علی نیز بود، وداعی و منحصر به فرد بود که احدی جز علی بن ابی طالب به آن مرتبه نرسید.
پیامبر در آغوش کسی جان می دهد که او در آغوش پیامبر بزرگ شده است.
جان پیامبر در حالی که روی دستان علی قرار گرفته به آسمان پرواز می کند.
دستانی که از دستان پیامبر جان گرفته است اکنون جان خود را به خدای جان آفرین تحویل می دهد.

در رفتن جان از بدن گویند هر نوعی سخن - من خود به چشم خویشتن دیدم که جانم می رود
سعدی

او به تنهایی و به کمک ملائکه پیامبر را غسل می دهد و دفن می نماید و بر او نماز می گذارد و ملائکه فوج فوج می آیند و می روند و به امامت وی بر رسول خدا نماز می گذارند.
در حالی که عده ای مدعی به فکر تقسیم خلافت اویند، علی در میان ملائکه قرار گرفته و بدرقه جان عزیزش به دیار باقی مشغول است.
خود وی از این حقیقت چنین می گوید:
و لقد قبض رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و ان راسه لعلی صدری و لقد سالت نفسه فی کفی فامررتها علی وجهی و لقد ولیت غسله صلی الله علیه و آله و سلم و الملائکه اعوانی فضجت الدار و الافنیه.
ملاء یهبط و ملاء یعرج و ما فارقت سمعی هینمه منهم یصلون علیه حتی و اریناه فی صریحه.
فمن ذا حق به منی حیا و میتا؟! فانفذوا علی بصائرکم و لتصدق نیاتکم فی جهاد عدوکم فوالذی لا اله الا هو انی لعلی جاده الحق جاده و انهم لعلی مزله الباطل.
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم جان به جان آفرین تسلیم کرد و در حالی که سر آن حضرت روی سینه ام بود.
و نفس مبارک او در دست من به جریان افتاد.
در این هنگام دستم را برای تبرک به صورتم کشیدم و غسل پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را به طور مستقیم انجام دادم و فرشتگان در آن حال یاران من بودند.
خانه و پیرامون آن ناله می کردند.
گروهی از فرشتگان فرود می آمدند و گروهی بالا می رفتند.
و گوش من از صدای آنان خالی نبود.
آنان به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نماز می خواندند تا آنگاه آن حضرت را در قبر مبارکش دفن کردیم.
کیست برای او شایسته از من، چه زنده و چه مرده؟ بر مبنای بیناییهای خود، حرکت جدی نمایید و در جهاد با دشمنتان صدق نیت داشته باشید.
سوگند به آن خداوندی که جز او خدایی نیست، قطعا من بر جاده حق حرکت می کنم و یقینا آنان در لغزشگاه باطلند(99)
پایان

...................) Anotates (.................
1) زمر 11.
2) مثنوی معنوی دفتر اول ابیات 3748 تا 3745.
3) نهج البلاغه، ترجمه و تفسیر علامه محمد تقی جعفری چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامی خطبه 1، ص 53 و 54.
4) النور، 55.
5) الانبیاء 105.
6) المائده، 9.
7) النجم، 3 و 4.
8) الاحزاب، 40.
9) المائده، 3.
10) الحجر، 9.
11) مثنوی معنوی تصحیح رمضانی دفتر سوم،ص 156 بقره 146.
12) البقره، 146.
13) مثنوی معنوی تصحیح نیکلسون دفتر اول،ص 45.
14) الصف، 6.
15) مثنوی معنوی تصحیح نیکلسون دفتر چهارم،ص 505 و 506.
16) نهج البلاغه ج 4ص 198 و 199.
17) المائده 32.
18) الرعد، 11.
19) نهج البلاغه ج 2،ص 200 و 208.
20) نهج البلاغه خطبه 33،ص 128.
21) نهج البلاغه خطبه 26 ص 108.
22) حضرت استاد علامه حسن آزاد آملی می فرمود: با اینکه دین خوردن گوشت حیوانات درنده و وحشی را حرام کرده و تنها خوردن حیوانات اهلی و آرام را حلال ساخته است، بعضی از مردم این قدر درنده خو شده، توحش دارند، اگر خوردن حیوانات وحشی را حلال می کرد، مردم چی می شدند؟!

23) نهج البلاغه، خطبه 95، ص 276.
24) نهج البلاغه خطبه 147ت ص 422.
25) نهج البلاغه خطبه 1، ص 55.
26) الاسراء، 31.
27) البقره، 156.
28) الزمر، 9.
29) الرعد، 14.
30) الحدید، 20.
31) الاعلی، 17.
32) نهج البلاغه خطبه 1، ص 55.
33) شرح نهج البلاغه ج 2، ص 203.
34) مسند احمد، ج 4، ص 281 به نقل از: فروزانفر، بدین الزمان احادیث مثنوی ص 224
35) مثنوی معنوی تصحیح رمضانی دفتر ششم، ص 419.
36) روسو، پی یر، تاریخ علوم ص 118.
37) شرح نهج البلاغه ج 2، ص 205.
38) همان خطبه 213، ص 718.
39) نهج البلاغه خطبه 100 ص 290.
40) نهج البلاغه خطبه 2، ص 61.
41) آل عمران، 17.
42) تفسیر عیاشی ج 1؛ تفسیر صافی ج 1.
43) شرح نهج البلاغه ج 2، ص 253 و 254.
44) نهج البلاغه خطبه 195، ص 670.
45) مریم، 30.
46) بحار الانوار، ج 9 ص 243.
47) نهج البلاغه خطبه 191، ص 612.
48) نهج البلاغه، خطبه 158، ص 578.
49) قل تعالوا ندعوا ابنائنا و ابنائکم و نسائناو نسائکم و انفسنا و انفسکم...

50) نهج البلاغه خطبه 72، ص 183 - 186.
51) این مبحث در بحث ختم نبوت گذشت.
52) الحجرات، 13.
53) الجمعه، 2.
54) مثنوی و معنوی تصحیح رمضانی دفتر ششم، بیت 454.
55) هود، 112.
56) المائده، 117.
57) النساء، 41.
58) الحج، 78.
59) نهج البلاغه خطبه 94، ص 275.
60) نهج البلاغه خطبه 213، ص 718.
61) الاحزاب، 45 و 46.
62) شبستری، شیخ محمود گلشن راز.
63) اصول کافی کتاب الفضل والمجمل؛ و بحار الانوار، ج 1، ص 97.
64) مسند احمد ج 1، ص 282 به نقل از: فروزانفر، بدیع الزمان احادیث مثنوی ص 68.
65) مثنوی معنوی، تصحیح رمضانی دفتر چهارم، ص 309.
66) نهج البلاغه خطبه 94، ص 274.
67) نهج البلاغه خطبه 96، ص 279.
68) خطبه 160، ص 478.

69) خطبه 160، ص 476 - 479 ترجمه علامه جعفری.

70) احزاب، 21.
71) نهج البلاغه خطبه 160، ص 473.
72) نهج البلاغه خطبه 160، ص 473.
73) دیوان شمس تبریزی.
74) مثنوی معنوی، تصحیح رمضانی دفتر سوم، ص 213.
75) کلیات شمس تبریزی.

76) آل عمران، 31.
77) بحار الانوار، ج 69، ص 53.
78) الکهف، آیه آخر.
79) الاحزاب، 28 و 29.
80) صحیح بخاری ج 4، ص 118 به نقل از: فروزانفر، بدیع الزمان احادیث مثنوی ص 36.
81) مسند احمد جلد 1، به نقل از: فروزانفر، بدیع الزمان احادیث مثنوی ص 70.
82) مثنوی معنوی تصحیح نیکلسون دفتر سوم، ص 447.
83) نهج البلاغه. خطبه 95، ص 277.
84) نهج البلاغه خطبه 127، ص 378.
85) نهج البلاغه خطبه 192، ص 652 - 657.
86) نهج البلاغه خطبه 198، ص 685 - 686.
87) نهج البلاغه خطبه 96، ص 278.
88) الاحتجاج، ص 262.
89) الاحزاب، 32.
90) نهج البلاغه: خطبه 2، ص 62.
91) نهج البلاغه خطبه 97، ص 283.
92) نهج البلاغه خطبه 100، ص 291.
93) نهج البلاغه خطبه 120:
94) همان خطبه 109.
95) همان خطبه 154.
96) نهج البلاغه: خطبه 192، ص 650 - 653.
97) المستدرک، ج 17، ص 267.
98) تاریخ پیامبر اسلام چاپ دانشگاه تهران، ص 56.
99) نهج البلاغه خطبه 197، ص 679.