پیامبر اعظم در نهج البلاغه

قادر فاضلی‏

1. الخاتم

خاتم به معنی پایان برنده و خاتم یعنی پایان برده شده است.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هم خاتم الانبیا است؛ هم پیامبری را به پایان رسانده و هم پایان پیامبری است(51).

2. الفاتح

فاتح یعنی گشاینده؛ امیرالمؤمنین، پیامبر را گشاینده گرههای پیچیده فردی و اجتماعی معرفی کرده است.
جامعه آن زمان گرههای کور و نا گشوده ای داشت که توسط این گشایشگر الهی باز شدند.
یکی از آن گرهها، گرفتار شدن مردم در بند سخت و گران قومیت و ملیت بود.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم با شعار ان اکرمکم عندالله اتقیکم(52)
یقینا گرامی ترین شما با تقواترین شما هست این گرفتاری را از آنان دور ساخت.
گره کور دیگر جامعه جاهلیت، جهل آنها بود که بسیاری از گرفتاریهای اجتماعی آنان در اثر جهل و غفلت بوده است به طوری که حاضر بودند فرزندان خود را زنده به گور نمایند.
پیامبری با تعلیم و تزکیه، این گره سخت را باز کرد.
قرآن در این خصوص فرمود:
هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم یتلوا علیهم ایاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین(53).
اوست آن خدایی که در میان امیها رسولی از خودشان برانگیخت که آیات الهی در برابر آنها می خواند و آنها را پاک ساخته و تعلیم کتاب و حکمت می دهد ولو اینکه قبلا در گمراهی آشکار بوده اند.
مردم گمراه و گرفتار در بند خرافه و افسانه را جز هادیان الهی کسی نمی تواند آزاد سازد.

خلق را از بند صندوق فسون - که خرد جز انبیا و مرسلون(54)

3. منادی حق

یکی دیگر از صفات رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم اعلان حق بر مبنای حق است: المعلن الحق بالحق
خیلی ها در دنیا با شعار حقگویی و برافراختن پرچم حق ظاهر شدند ولی بعدها شد که از حق به عنوان وسیله برای رسیدن به باطل استفاده می کرده اند.
پیامبران الهی خصوصا خاتم الانبیا، حق را برای حق و امر حق تبلیغ و ترویج کرده اند.
بدین جهت هچ تطمیع و تحدید و فشار و سختگیری از سوی کفار نتوانست وی را از اعلان حق باز دارد.
نه تنها بازنداشت حتی نتوانست محدودیتی در رسالت وی پیش آورد.