فهرست کتاب


آموزش فقه

محمد حسین فلاح زاده

احکام وقف

1 - کسی که زمین یا ساختمانی را وقف مسجد، پل، راه و مانند آن بنماید و در اختیار مردم بگذارد. و مردم از آن استفاده کنند؛ مثلاً عده ای در آن مسجد نماز بخوانند یا از آن پل یا راه عبور کنند، کافی است و جزو اموال موقوف به حساب می آید(1156).
2 - واقف باید مال وقف شده را به متولی وقف یا حاکم اسلامی تحویل دهد و اگر قبل از تحویل بمیرد، وقف باطل می شود و آن مال نیز به وارث می رسد(1157).
3 - پس از آن که مالی را وقف کرد واقف نمی تواند عنوان آن را تغییر دهد؛ مثلاً وقف برای حسینیه را به وقف برای مسجد تغییر دهد(1158).
4 - واقف می تواند، خود یا شخص دیگری را ضمن وقف نامه متولی قرار دهد، یا حق برکناری متولی را برای خودش شرط کند(1159).

متولی وقف کیست؟

1 - اگر واقف متولی مشخص کرده باشد، همان شخص متولی وقف است.
2 - متولی مشخص نکرده و وقف عام است، حاکم اسلامی یا نماینده او متولی وقف می باشد و در وقف خاص نیز در اموری که به مصلحت وقف و مراعات حل نسلهای بعدی است؛ مثل تعمیر و حفظ اصل آن، اختیار با حاکم اسلامی است. ولی نسبت به بهره ور کردن و اصلاحات جزیی که بهره دهی آن متوقف بر آنها ست، مثل حفر جوی و لایروبی آن و درو کردن محصول، تصمیم با موقوف علیهم است(1160).

فروش مال وقفی

فروش مال وقفی که خاص باشد یا بر عناوین عمومی مانند فقرا وقف شده باشد جایز نیست مگر در این موارد:
به طوری خراب و غیر قابل استفاده شده و تعمیر آن ممکن نباشد.
بر اثر خرابی، استفاده چندانی از آن نشود با فروش آن بتوان مالی تهیه کرد که منافع قبلی آن مال را داشته باشد.
واقف شرط کرده باشد که هنگام ضرورت و نیاز آن را بفروشد که در این صورت نیز فروش مال موقوف مجاز می باشد(1161).