فهرست کتاب


آموزش فقه

محمد حسین فلاح زاده

درس (47) حج

... ولله علی الناس حج البیت من استطاع الیه سبیلا و من کفر فان الله غنی عن الغالمین
... و برای خدا، حج آن خانه بر عهده مردم است. هر کس که بتواند به سوی آن راه یابد و هر کس کفر ورزد، یقیناً خداوند از جهانیان بی نیاز است.
(سوره آل عمران، آیه 97)
حج یکی از وظایف مهم مسلمانان و اعمال حج، از بزرگترین واجبات سیاسی - عبادی اسلام است.
بر کسانی که شرایط وجوب آن را داشته باشند، در عمر یک بار واجب می شود.

شرایط وجوب حج

بالغ و عاقل و آزاد باشد.
برای انجام حج مجبور نشود کار واجبی که اهمیتش از حج بیشتر است ترک کند، یا کار حرامی که ترک آن مهمتر از حج است مرتکب شود(855).
مستطیع باشد و استطاعت اقسامی به این شرح دارد:
- مالی (به تفصیل خواهد آمد).
- بدنی (صحت و توانایی).
- طریقی (باز بودن و امنیت راه).
- زمانی (داشتن وقت کافی)(856).
میزان استطاعات مالی
1 - داشتن مخارج رفت و برگشت به حج
2 - داشتن ضروریات زندگی
3 - داشتن شغل یا ملک یا راه کسب دیگری که پس از برگشت مجبور نشود به سختی زندگی کند.

اقسام حج

حج به تناسب موقعیت و محل زندگی مسلمان به سه دسته تقسیم می شود:
1 - قرآن
2 - افراد
3 - تمتع
نوع اول و دوم، مخصوص اهالی مکه و اطراف آن، تا فاصله 16 فرسخ می باشد که احکام و شرایط آن در کتب مفصل فقهی آمده است. ولی حجاج ایرانی و آنان که از بیرون مکه برای انجام حج می روند، باید نوع سوم را انجام دهند و قبل از اعمال حج باید عمره تمتع به جا آورند(857).