فهرست کتاب


توبه از منظر قرآن و روایات

سید محمد حسین موسوی آل اعتماد

د) با ایمان از دار دنیا برود

والذین عملوا السیئات ثم تابوا من بعدها و آمنوا(138)؛
کسانی که کارهای بد کردند، سپس توبه نمودند و ایمان آوردند.
امام علی بن الحسین - علیهما السلام - فرموده اند:
امتنا مهتدین غیر ضالین، طائعین غیر مستکرهین، تائبین غیر عاصین و لا مصرین(139)؛
ما را آن سان بمیران که هدایت یافته و گمراه نباشیم و فرمانبردار بوده، ناخشنود نباشیم و توبه کرده و نافرمان نباشیم و بر گناه پافشاری نکنیم.
از این رو، شرط پذیرش توبه گنهکار، ایمان به خداست.

عوامل توبه

توبه و بازگشت به سوی خدا در زندگانی فردی به دست نمی آید، مگر با
1 - شناخت و معرفت یافتن نسبت به خداوند(140)؛
2 - توجه نسبت به گناه و بیداری درونی؛
3 - اراده.
اگر گنهکار به زشتی عمل خویش و اعتراف به آن، و همچنین پشیمانی از آن توجه داشته باشد، به منزله توبه و زمینه بخشودگی گناه از سوی خدا می باشد.

کمال توبه

برای کامل شدن توبه نه برنامه لازم است:
1 - ترک محرمات؛
2 - عمل صالح؛
3 - پاک دامنی؛
4 - محاسبه نفس؛
5 - راستگوی؛
6 - صبر و شکیبایی در برابر ناملایمات؛
7 - اعلان رضایت در مقابل آزمایش های الهی؛
8 - اخلاص در عمل؛
9 - تداوم داشتن توبه.
امام صادق - علیه السلام - می فرماید:
لابد للعبد من مداومه التوبه علی کل حال(141)؛
آدمی ناچار است در هر حال بر توبه مداومت ورزد.
و امام علی بن الحسین - علیه السلام - فرموده است:
اللهم و انه لا وفاء لی بالتوبه الا بعصمتک(142)؛
بار خدایا! نمی توانم به توبه خویش وفادار باشم، مگر به نگهداری تو.
اصرار و پافشاری بر تو و بازگشت همواره از گناه، از عوامل آمرزش پروردگار است که در این زمینه قرآن کریم می فرماید:
ربکم اعلم بما فی نفوسکم ان تکونوا صالحین فانه کان للاوابین غفورا(143)؛
پروردگارتان به آنچه دلهایتان می گذرد، از هر کس داناتر است اگر از شایستگان باشید، او توبه کنندگان را خواهد بخشید.