فهرست کتاب


توبه از منظر قرآن و روایات

سید محمد حسین موسوی آل اعتماد

الف) محبوبیت نزد پروردگار

ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین(121)؛
خداوند توبه کنندگان و پاکیزگان را دوست می دارد.
امام موسی کاظم - علیه السلام - می فرماید:
احب العباد الی الله المفتنون التوابون(122)؛
محبوب ترین بندگان نزد خداوند، گرفتاران بی گناهانی هستند که توبه کنندگانند.

ب) بخشودگی گناهان

عسی ربکم ان یکفر عنکم سیئاتکم و یدخلکم جنات تجری من تحتها الانهار(123)؛
امید است پروردگارتان گناهانتان را بپوشاند و شما را در بهشت هایی که در زیر درختانش نهرها جاری است، داخل کند.
امام حسین - علیه السلام - در مسیر راه مکه به کربلا در منزل بنی مقاتل به عبیدالله بن حر جعفی(124) فرمودند:
یابن الحر ان اهل مصرکم کتبوا الی انهم مجتمعون علی نصرتی و سالونی القدوم علیهم و لیس الامر علی ما زعموا، و ان علیک ذنوبا کثیره، فهل لک من توبه تمحو بها ذنوبک؟
قال: و ما هی یابن رسول الله؟
فقال: تنصر ابن بنت نبیک و تقاتل معه(125)؛
ای فرزند حر! مردم شهر شما برایم نامه نوشته اند که همه بر یاری من متحدند و از من خواسته اند نزد آنان آیم، اما در واقع خلاف آنچه برایم نوشته بودند آشکار شده است و بی شک گناهان زیادی داری، آیا می خواهی توبه نمایی و از گناهان پاک شوی؟
عبیدالله جعفی گفت: چگونه توبه کنم؟
حضرت فرمودند: فرزند دختر پیامبرت را یاری نما و با دشمنان او بجنگ.
ولی متاسفانه عبیدالله جعفی از سخنان نورانی آن حضرت پند نگرفت و تا پایان عمر پشیمان بود.

ج) بسته شدن درهای جهنم

روزی رسول خدا - صلی الله علیه و آله و سلم - در مسجد مشغول نماز شدند، پس از قرائت حمد به خواندن سوره حجر پرداختند، آن گاه که به این آیه رسیدند:
و ان جهنم لموعدهم اجمعین لها سبعه ابواب لکل باب منهم جزء مقسوم(126)؛ دوزخ میعادگاه همه (مردم گمراه) است. آن جهنم هفت در دارد و برای هر دری گروهی (از گمراهان) معین شده اند.
خانمی عرب زبان که هماهنگ با پیامبر اسلام - صلی الله علیه و آله و سلم - نماز می خواند، با شنیدن این دو آیه فریادی زد و بی هوش شد. چون پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - نماز را به پایان رساندند و آن حال را مشاهده کردند، دستور دادند آب آوردند و به چهره او پاشیدند تا به هوش آمد.
حضرت فرمود: ای زن تو را چه حالت است؟
گفت: یا رسول الله! چون شما را در نماز دیدم، علاقه مند شدم پشت سر شما دو رکعت نماز بخوانم، چون به این دو آیه رسیدی، بی تاب شده، از هوش رفتم.
سپس گفت: وای که هر عضوی از اعضای من، به هر دری از درهای هفتگانه دوزخ تقسیم خواهد شد.
حضرت فرمود: نه چنان است. مراد این آیه است که هر گروهی از مکلفان را بر دری از درهای دوزخ به اندازه گناهشان عذاب کنند.
گفت: یا رسول الله! من ثروتی جز هفت برده ندارم، شما را گواه می گیرم که هر یک را برای خلاصی دری از درهای دوزخ آزاد کردم.
فرشته وحی فرود آمد و گفت: یا رسول الله! اعرابیه (زن عرب) را بشارت ده که حق تعالی همه درهای دوزخ را بر تو حرام کرد و درهای بهشت را برای تو باز نمود(127).