فهرست کتاب


توبه از منظر قرآن و روایات

سید محمد حسین موسوی آل اعتماد

ه) توبه پیامبران

گفتنی است توبه پیامبران، از گناه و معصیت نیست، بلکه مراد از آیه شریفه لقد تاب الله علی النبی و المهاجرین و الانصار(69)؛
به یقین خداوند رحمت خود را بر پیامبر و مهاجران و انصار شامل نمود.
رحمت خاص الهی است که شامل حال پیامبران می شود؛ چنانچه در آیه کریمهیرید الله لیبین لکم و یهدیکم سنن الذین من قبلکم و یتوب علیکم و الله علیم حکیم(70)؛ بیان شده است؛ بویژه نسبت به پیامبر عظیم الشان اسلام - صلی الله علیه و اله و سلم - که خطا و ترک اولی از ایشان سر نزده است که بخواهد از آن توبه کند.
در حدیثی از امام صادق - علیه السلام - آمده است:
کان رسول الله - صلی الله علیه و آله و سلم - یستغفر الله عزوجل فی کل یوم سبعین مره و یتوب الی الله عزوجل سبعین مره(71)؛
پیامبر مکرم اسلام - صلی الله علیه و آله و سلم - در شبانه روز هفتاد بار درخواست آمرزش می نمود و هفتاد مرتبه به سوی خدا توبه می کرد.
و نیز آن حضرت فرموده اند:
ان رسول الله - صلی الله علیه و آله و سلم - کان یتوب الی الله کل یوم سبعین مره من غیر ذنب(72)؛
پیامبر اسلام - صلی الله علیه و آله و سلم - هر شبانه روز هفتاد مرتبه به سوی خداوند، توبه می کرد؛ بدون اینکه گناهی از او سر زده باشد.
و از امام صادق - علیه السلام - روایت شده که فرمود:
ان رسول الله - صلی الله علیه و آله و سلم - کان لا یقوم من مجلس و ان خف حتی یستغفر الله عزوجل خمسا و عشرین مره(73)؛
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - تا بیست و پنج بار استغفار نمی کرد از هیچ مجلسی بر نمی خواست، گرچه کوتاه بود.
و اولیاءالله به جهت اینکه به غیر خدا توجه نموده اند، توبه می کنند. به این توبه، توبه خاص الخاص و یا اخص گفته می شود.
خواجه عبدالله انصاری می گوید: اقسام توبه، سه است:

1 - توبه مطیع؛

2 - توبه عاصی؛