فهرست کتاب


توبه از منظر قرآن و روایات

سید محمد حسین موسوی آل اعتماد

7 - قدرت توبه

از امیر مومنان علی - علیه السلام - روایت که فرمود:
لا شفیع انجح من التوبه؛(48)
شفاعت کننده ای رها کننده تر (کار آمدتر) از توبه نیست.

8 - تاخیر توبه

امیر مومنان علی - علیه السلام - می فرماید:
الشیطان موکل به یزین له المعصیه لیرکبها، و یمنیه التوبه لیسوفها(49)؛
شیطان با او همراه است که گناه را برای او می آراید تا مرتکبش گردد و او را به توبه امیدوار می کند تا ان را به تاخیر اندازد.
و نیز ان حضرت فرموده است:
یرجی التوبه بطول الامل(50)؛
با آرزوی طولانی و دراز توبه را به تاخیر می اندازد.
و در روایتی از امام جواد - علیه السلام - آمده است:
تاخیر التوبه اغترار، و طول التسویف حیره(51)؛
به تاخیر انداختن توبه فریب خوردگی است و (توبه را) به فردا واگذاشتن، مایه سرگردانی است.
و قال لقمان: یا بنی لاتوخر التوبه فان الموت یاتی بغته(52)؛
لقمان حکیم در سفارش خود به فرزندش فرمود: فرزندم! توبه را به تاخیر مینداز، بی تردید مرگ ناگهان فرا می رسد.
و در حدیث قدسی (53) آمده است:
یا موسی عجل التوبه و اخر الذنب(54)؛
ای موسی! برای توبه کردن شتاب کن و گناه را به تاخیر بینداز.
ان الشیطان یجر یده علی وجه من زاد علی الاربعین و لم یتب و یقول: بابی وجه لا یفلح(55)؛
شیطان دستش را به چهره کسی که به سن چهل سالگی رسد و توبه نکند، می کشد و می گوید پدرم به فدای چهره ای که رستگار نمی شود.

9 - آسان تر از توبه

و در حدیثی آمده است: حضرت علی - علیه السلام - فرموده است:
ترک الذنب اهون من طلب التوبه(56)؛
گناه نکردن آسان تر از توبه است.
10 - توبه محارب
امام رضا - علیه السلام - از برخی یارانشان شنیدند که می گویند:
لعن الله من حارب علیا - علیه السلام -.
خدا لعنت کند کسی که با حضرت علی - علیه السلام - جنگید.
فقال له: قال الا من تاب و اصلح، ثم قال: ذنب من تخلف عنه و لم یتب اعظم من ذنب من قاتله ثم تاب(57)؛
امام - علیه السلام - به او گفتند: بگو مگو کسی که توبه کند و درستکاری پیشه نماید، ان گاه فرمود: گناه کسی که از امام کناره گرفت و توبه نکرد، بزرگ تر از گناه کسی است که با او جنگید، سپس توبه نمود.
11. پشیمانی، توبه است
از پیامبر اسلام - صلی الله علیه و آله و سلم - روایت شده که فرمود:
الندم توبه(58)؛
پشیمانی توبه است.
و از امیر مومنان علی - علیه السلام - نقل شده است:
من ندم فقد تاب، من تاب فقد اناب(59)؛
هر که پشیمان شود، پس توبه نموده و هر که توبه کند، به سوی خدا باز گشته است.
و نیز آن حضرت فرموده است:
ندم القلب یکفر الذنب(60)؛
پشیمانی دل، گناه را می پوشاند.
و امام سجاد - علیه السلام - فرموده اند:
اللهم ان یکن الندم توبه الیک فانا اندم النادمین و ان یکن الترک لمعصیتک انابه فانا اول المنیبین(61)؛
خدایا اگر پشیمانی نزد تو، توبه است، من از همه پشیمان تر هستیم، و اگر ترک گناه تو، انابه (بازگشت) است، پس من نخستین توبه کنندگانم.
و در روایتی از امام باقر - علیه السلام - نقل شده است:
کفی بالندم توبه(62)؛
پشیمانی برای تو کافی است.