مالک اشتر

نویسنده : محمد محمدی اشتهاردی

پیشگفتار

پرواز به سوی ملکوت، همراه مالک اشتر

در جهان بشریت، بعضی از انسانها یا بینش صحیح و گفتار و کردار پاک و خالص خود، ثابت کردند که انسان می تواند به عالیترین مراحل کمال برسد و آن قدر بالا رود که از فرشتگان، پیشی گیرد، و سرو آنها گردد.
این انسانهای وارسته، بر اساس چهارپایه: ایمان، آگاهی، و خلوص، و تلاش، پی گیر،(عمل صالح) توانستند خود را بر بلندترین قلعه کمال برسانند، و در جایگاه رفیع و مخصوص راه یافتگان به درگاه خدای بزرگ قرار گیرند.
به گفته حافظ:

تو را ز کنگره عرش می زنند صفیر - ندانمت که در این دامگه چه افتاده است
که از بلندی نظر شاهباز سدره نشین - نشیمن تو نه این کنج محنت آباد است
غلام همت آنم که زیر چرخ کبود - ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
مگر تعلق خاطر به ماه رخساری - که خاطر از همه غمها به مهر او شاد است،

آری می توان در پرتو وارستگی، همت، مقاومت، بینش، خلوص و شهامت، از خاکدان و آویزهای آن گذشت، و با دو پر ایمان و عمل صالح در فضای ملکوت به پرواز در آمد، و از عرش و فرش گذشت تا به آنجا که جایگاه خالصان الهی است، رسید.
ای بشر، تو دارای چنین پیشینه و سرمایه و استعداد هستی. آن را شکوفا کن و با راه یابی به مکتب پیامبران و امامان (علیه السلام)، قفس تن و آلایشهای آن را بشکن، و در صحرای خرم و سبز معنویت سیر کن ، حیف است که خود را در تنگنای قفس، نابودکنی، دمی به خود آی، و جهان بیرون از این تنگنا را ببین، که مولایت امیر مومنان (علیه السلام) فرمود:
ان هذا القلوب اوعیه فخیرها او عاها.
این دلها همانند ظرفها است، بهترین آنها ظرفی است که پذیرش و فراگیریش بیشتر است..نهج البلاغه، حکمت 147،
به عنوان نمونه در این کتاب در فضای دریای پر امواج و پرذخایر وجود مالک اشتر، (سلام اللَّه علیه)، یار مجاهد و پاکباز امیر مومنان علی (علیه السلام) رابطه شاگرد و استاد، مرید و مراد،امت و رهبر، مرشد و مرشد را بنگر، و عظمت علی (علیه السلام) را در آینه وجود مالک اشتر تماشا کن، و از این سیر و تماشا لذت ببر، لذتی که همیشه شیرین و نشاط آفرین است، و به کالبد بی جان، جان می بخشد، و روح خفته را بیدار می کند، و قلب پژمرده را سرشار از شور و شوق می نماید.

کتاب حاضر

این بار، قلم به سراغ انسانی می رود که به راستی بطل الابطال، قهرمان قهرمانها است، نه تنها این ویژگی را در راستای شجاعت و شهامت دارد، بلکه در همه ابعاد انسانی، قهرمان قهرمانها است.
به سراغ شخصی می رود که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) او را مومن و عبد صالح خواند و امیر مومنان علی (علیه السلام) آنچنان او را در سطح بالا معرفی کرد که فرمود:
رحم اللَّه مالکا فلقد کان لی کما کنت لرسول اللَّه.
خدا رحمت کند مالک اشتر را، که او برای من همان گونه بود که من برای رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) بودم.شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 15، ص 98،.
نیز فرمود:
لو کان جبلا لکان فندا، لا یرتقیه الحافر و لا یوفی علیه الطائر.
اگر کوه بود، کوهی بلند و بی مانند بود، که هیچ مرکب راهواری به آن نرسید، و هیچ پرنده ای را یارای پرواز بر فراز آن نبود.الغدیر، ج 9، ص 40،
این کتاب فهرست و نموداری از فرازهای زندگی درخشان مالک اشتر شیعه ایثارگر و مخلص امیر مومنان علی (علیه السلام) و به تعبیر امام علی (علیه السلام)سیف من سیوف اللَّه.
شمشیری از شمشیرهای خدا شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 16، ص 158،
است و بر اساس مدرک معتبر، تنظیم و تحریر یافته است، امید آنکه عالی ترین درسهای سودمند انسانی را به ما بیاموزد،. و بر توان و توفیق ما برای دستیابی به ارزشهای سازنده اسلامی و علوی، بیفزاید!
لازم به ذکر است که: یکی از مدرک ما در این کتاب، که بسیار از آن بهره بردیم، کتاب ارزشمند مالک اشتر تألیف علامه سید محمد رضا الحکیم نجفی است، که به عربی در قطع رقعی در 194 صفحه تحریر شده و در سال 1365 هجری قمری، حدود پنجاه سال قبل تألیف شده است، و علامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر،(جلد 9 صفحه 41)، از آن یاد کرده، و مولف آن را ستوده است.
به امید توفیق و سعادت در پرتو بهره گیری از زندگی درخشان، بالنده، سازنده، و پر آوازه مالک اشتر، قهرمان قهرمانان!
این کتاب در چهار بخش زیر، تنظیم شده گردید:
1- مالک اشتر در عصر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و در عصر خلافت عمر و ابوبکر (از یمن تا کوفه.)
2- مالک اشتر در عصر خلافت عثمان.
3- مالک اشتر در عصر خلافت امیر مومنان علی (علیه السلام).
4- مالک اشتر بزرگمرد تقوا و کمالات، و ماجرای شهادت او.