دیدار با ابرار - میرزاابوالحسن شعرانی

نویسنده : یعقوب قاسمی خوبی

پیشگفتار:

افتخار هر ملت به نمایندگان علمی و شخصیتهای بر جسته آن کشور است.
درخشش اخترانی فروزان در آسمان فرهنگ و تاریخ هر جامعه، نشان استعدادها، توانمندیها و بالندگیهایی است که در سرشت و نهاد آن جامعه و مردمش نهفته است. این گنجهای پنهان و ذخیره های ناپیدا، مفاخر فکری و علمی و فرهنگی ماست.
بازنگری به این گونه یک ملت بر جسته و باز شناسی ایشان، توجه به گنجینه های گران قیمت و پشتوانه های فرهنگی یک ملت است و جز این نگاه نو و این باز شناخت چه چیزی می تواند به فرزندان یک آب و خاک و وارثان یک مکتب، و میهن غنای شخصیت و اعتماد به نفس بخشد و آنان را به مقاومت و مرزبانی و دفاع از هویت مستقل در برابر توفانهای سهمگین مهاجم و سیلابهای خانمان برانداز خویش فرا خواند؟
براستی آیا دریغ نیست که از مردان افتخار آفرین خویش که تاریخ و علوم و فرهنگ اسلامی ما را به امروز می پیوندند بیخبر باشیم؟
شگفتا! کسانی از هیچ قهرمان می سازند و از افسانه ها، افتخارات عظیم پدید می آورند و برای تکریم خود و تحقیر دیگران، این مفاخیر (!) را پیوسته به رخ می کشند، اما ما با این همه سرچشمه های کرامت و اقیانوسهای مواج دانش و بینش و اسوه های پاکی و فرزانگی، به احساس حقارت گرفتار باشیم و هنوز هم شرق و غرب، قبله فکر و فرهنگمان باشد!؟
روح امام راحل - قدس سره - شاد باد که روح عظمت، بزرگ اندیشی، اعتماد به نفس و ایمان به خود را در پیکر آحاد جامعه ما دمید و زنگارهای خود کم بینی را که زاینده تحقیرهای شرق و غرب بود، زدود.
اینک با غرور و سربلندی، داشته های خود را در بازار جهانی فرهنگ و اندیشه عرضه می کنیم و دیگر آنچه آنچه را در خود داریم، از بیگانه تمنا نمی کنیم. به گوهرهای خویش می نازیم و می بالیم و در پی گمشدگان لب دریا نیستم... سپاس فراوان خدای را بر این نعمت بزرگ.
باری ضرورت شناخت فرهنگ خود و اتکا بدان بویژه اسوه هایی که خود، تربیت یافته مکتب وحی و اهل بیت عصمت (علیه السلام) و گلهای بوستان قرآن و حدیثند، به نگارش زندگینامه دانشمندان شیعه بپردازیم؛ آنان که در مدت چهارده سده، درفش دین و پرچم فقه جعفری و رایت آزادگی و شرف را بر افراشته نگاه داشته اند و با پرهیز و علم، و مبارزه ها و خدمتشان، در چهار سوی تاریخ و سر راه بشریت مشعل افروخته و روشنگری کرده اند. این، کمترین سپاسی است که در برابر کوششها و تلاشهای گوناگون و گسترده علمداران این میدان گزارده می شود.
مجموعه دیدار با ابرار گامی است در مسیر گرامیداشت و یادبود اینان، و حاصل همدلی و همکاری جمعی از روحانیان فاضل و جوان حوزه علمیه قم است که با اندیشه احیای نام و یاد این سرمایه های ارزش آفرین، پژوهش کرده و این مجموعه شرح احوال را نگاشته اند و تا آنجا بایسته و لازم باشد، این حرکت را ادامه خواهند داد.
تلاش شده که نسل جون اهل مطالبه مخاطب باشد. البته درباره بسیاری از این عالمان دینی، می توان زندگینامه هایی مفصلتر و عالمانه تر نگاشت. با بررسی بسیاری از این نظرهای علمی و دیدگاههای خاص هر کدام در حیطه دانش و مهارتشان، کوشیده ایم این زندگینامه فشرده، روان باشد و ابعاد و جنبه هایی از حیات و روحیات و ویژگیهای اخلاقی بزرگان مطرح شود که خوانندگان را سازنده و تربیت کننده باشد. هدف، ارائه الگوست، چرا که اثر پذیری انسان از نمونه های عینی اخلاق و فضیلت، بیش از حرفها و پندها و رهنمودها و کلی گوییهاست. آشنایی با فراز و نشیب و دوره های زندگی درخشان و پندها و رهنمودها و کلی گوییهاست. آشنایی با فراز و نشیب و دوره های زندگی درخشان و الهام بخش این فرزانگان، به جویندگان راه و پویندگان مسیر سلوک اخلاقی راه می نماید.
آرزومندیم که با این مجموعه، نسل جوان ما دست کم یک گام به پیش بروند و با مفاخر گذشته فرهنگی و دینی خود آشنا شوند و ایشان را بشناسانند و باور داریم که از این راه بهتر می توان برای سموم تباهگر شبیخون فرهنگی پادزهر ساخت.
در پایان از کوششها و زحمات برادر بزرگوار، حجت الاسلام و المسلمین جواد محدثی که هدایت این اقدام مقدس را بر عهده گرفتند و از یکایک نویسندگان و خوانندگان گرامی تقدیر و تشکر می کنیم.
والله عنده حسن التواب.
قم. پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام).
(سازمان تبلیغات اسلامی).

تماشای پیشتازان

درختهای کهنسال ورس بر سر کوه - که دیده اند به دامان کوه، بس تک و تاز
به گوش هوش شنیدم که دوش می گفتند - که همچو ناله نی، بودشان نوا و نواز
بسی دمیده در این جویبار سبزه نغز - بسی شکفته در این بوستان شکوفه ناز
بسی چمیده در این کوهسار کبک دری - بسی رمیده به آن آهوان مشک انداز
بسی گذشته از این شاهراه راهروان - که بود باد بیابان نوردشان، دمساز
به خویش آی! و تماشای پیشتازان کن - که هیچ ناید از این کاروان راه، آواز
به هرزه راه مپیما و خویش خسته مساز! - که پیش پای تو باشد بسی نشیب و فراز
علامه طباطبایی - ره
(مکتب اسلام، سال 21، شماره 12)

مقدمه

بررسی زندگی دانشمندان و بزرگداشت نام و یاد آنان می تواند بر انگیزنده روح دانش جویی و فضیلت طلبی در جامعه باشد و مردم را به چشمه فیاض حیات جاویدان و رستگاری سوق دهد. با این انگیزه صفحات دفتر زندگی یکی از قهرمانان میدان دانش و فضیلت را ورق می زنیم و با حیات پر بار عالم عارف میرزاابوالحسن شعرانی آشنا خویش را با زندگی زاهدانه، به تدریس، تالیف و احیای آثار ارزنده بزرگان دین و دانش گذارند.
یعقوب قاسمی خوبی.