در آمدی بر انس با قرآن

نویسنده : اعظم عاشوری

دیباچه

کتابی که پیش رو دارید، تلاشی در باره انس با قرآن است. امید است آنچه از این ره آورد حاصل می آید، مانوس شدن با این کتاب ارزشمند باشد. هم چون انس مادر به فرزند و انس انسانهای صالح با حقیقت مطلق.
انس گرفتن، واکنش طبیعی انسان در قبال پدیده هایی است که در خود نسبت به آنها گرایش دارند که در بعضی موارد عامل فرو رفتن انسانها در گمراهی و فساد می شود؛ مانند انس بت پرستان با چوب، سنگ و اشیائی بی جان و انس انسانهای منحرف با شیطان و گرایش های نفسانی خویش که به واسطه آن حتی جهانی را به آتش و خون کشیده و در ظلمت فرو برده اند.
ولی بالاترین انسانها، انس بی واسطه انسان با خدای خویش است. عارفان این انس را منشا اصلی حرکت خلقت و مایه حرکت از کثرت به وحدت می دانند.
شاعران از آن، به عشق میان عاشق و معشوق تعبیر کرده و فیلسوفان از آن به عنوان دلیلی بر وحدت وجود یاد می کنند.
ولی چون به مکتب انبیا و برگزیدگان الهی رو می آوریم، مشاهده می کنیم که انس با خداوند، به راحتی و از کوتاه ترین راه ها و با رویکردهای عملی تؤام بوده است. از آن پیر زن گرفته که از چرخ ریسندگی خود به عنوان دلیلی بر وجود حضرت حق و انس با وی یاد می کند، تا جوانی که در مسیر انس با معبود، شهادت را بر انس با همسر مقدم می دارد و یا آن کسی که کمک به همسایه و دوست و فامیل و برادر مسلمان را به عنوان دلیلی محکم بر انس با خداوند بر می شمرد، همه از دست پرورده های این مکتب اند.
در این نوشتار، مجال آن نیست که به تبیین کامل این موضوع پرداخته شود، ولی همین قدر بس که در مکتب اسلام، قرآن به عنوان بهترین و مطمئن ترین راه انس با حضرت حق تعریف شده است. انس با امامان معصوم (علیه السلام) و پیروی از سیره آنان به عنوان قرآن ناطق نیز در طول انس با حضرت حق تبیین می شود. چندان که از نظر شیعه اگر کسی به تمامی دستورات و احکام اسلام هم عمل کند، ولی محبت و انس با اهلبیت (علیه السلام) را در دل نداشته باشد، در بدبختی و فلاکت و گمراهی غوطه ور خواهد شد.
متاسفانه امروزه در بسیاری از جوامع مسلمانان، انس با امور دنیوی بر انس با قرآن مقدم شده است. در جامعه دینی خودمان نیز اگر چه با برگزاری مسابقات گوناگون قرآنی، تشویق کودکان، نوجوانان و جوانان به حفظ و قرائت، توجه به قرآن بیشتر شده است، ولی میان وضعیت فعلی و آنچه مطلوب جامعه اسلامی است، تفاوت بسیار است.
نویسنده محترم خانم اعظم عاشوری در این نوشتار کوشیده است راه های انس با کتاب هدایت الهی را بررسی کند تا هرچه بیشتر قرآن به متن زندگی روزمره وارد شود. با تشکر از نویسنده محترم، امیدوارم این نوشتار مورد استفاده برنامه سازان ارجمند برنامه های صدا و سیما قرار گیرد.
انه ولی التوفیق
اداره کل پژوهش
مرکز پژوهش اسلامی صداوسیما

پیش گفتار

بخوان به نام پروردگارت، آن کسی که آفرید، انسان را از خون بسته شده خلق کرد، بخوان! و پروردگار تو از همه کریم تر است. آن کس که با نوشتن با قلم را آموخت و به انسان آن چیزی را یاد داد که هرگز برای او امکان دانستنش نبود. ((علق: 1-5))
قرآن، کتاب خلقت و راهنمای بشریت به سوی پاکی و رستگاری است. کتابی که زمانه، آن را دستخوش دگرگونی نمی سازد و راه زنان ایمان هرگز بر ساحت قدسی آن راه نمی برند. یگانه شاهکار خلقت و عظیم ترین گهر گنج آفرینش که هماهنگی تمامی خلقت را در اندرون خود باز می نمایند. کتابی که با خواندنش، دردهای پنهان و آشکار مداوا می گردند و چون انسان سرگشته، پناهندگی جهت انس و الفت جست و جو می کند، هرگز جان پناهی با ارزش تر از آن پیدا نمی کند.
آن سان که بتواند بی پیرایه آن را به اصل خویش پیوند دهد و به روزگار وصل خود باز گرداند. کتابی که چون با آن مانوس شویم، ما را از تاریکی های شک و تردید و ابهام به در برده و به روشنی های یقین و اطمینان وارد می کند؛ و چون آدمی، با این یار دیرین که از عالم نور با او همراه بوده است رفاقت و دوستی برقرار می کند، دیگر چیزی جز عقوبت الهی او را نمی ترساند و پایش در هیچ لغزشگاهی نمی لغزد؛ لغزشگاه هایی که لحظه به لحظه در کمین آدمی نشسته و بسیاری را به پرتگاه های نابودی و هلاکت و بدبختی پرتاب کرده اند. پس چه شایسته می نماید که انسان لحظه ای در هم نشینی با این رفیق شفیق درنگ نکند و هیچ گونه تاملی را در این زمینه روا ندارد. مونسی که بدون هیچ اجر و مزد، تنها با برداشتن یک گام، انسان را به بلندترین جایگاه خلقت می رساند و او را در کنار معبودش مصداق نفس مطمئنه می کند.

بخش اول: انس با قرآن